Tôi vẫn nghĩ câu hỏi về tiền bạc trong gia đình, nếu có, thường đến từ vợ chồng với nhau. Tôi không ngờ người mở đầu lại là mẹ chồng, và càng không ngờ một câu hỏi rất bình thường ấy lại là dấu mốc khiến tôi hiểu ra vị trí thật sự của mình trong cuộc hôn nhân này.
Hôm đó là một bữa cơm tối cuối tuần, không có khách, không có cãi vã, không khí thậm chí còn khá dễ chịu. Mẹ chồng vừa gắp thức ăn cho cháu vừa hỏi vu vơ, giọng nhẹ tênh như nói chuyện thời tiết: "Dạo này hai đứa làm ăn ổn không? Tiết kiệm được bao nhiêu rồi?".
Tôi khựng lại vài giây, không phải vì không có tiền, mà vì tôi không quen trả lời những câu hỏi như vậy trước mặt cả nhà. Chồng tôi ngồi bên cạnh, không nói gì, cũng không nhìn tôi. Tôi hiểu, nếu lảng tránh sẽ thành khó coi, nên trả lời thành thật, con số không quá lớn nhưng đủ để gọi là ổn định.
Mẹ chồng gật đầu, không bình luận thêm. Bà cười mỉm có vẻ rất vui cho con cái.
Câu chuyện kết thúc ở đó. Tôi cũng nghĩ mọi thứ dừng lại ở đó.
Nhưng tối hôm ấy, khi con đã ngủ, chồng tôi mới lên tiếng. Anh không vòng vo, cũng không trách móc. Giọng anh bình thản đến mức khiến tôi thấy lạnh sống lưng: "Em chuẩn bị tinh thần đi. Sắp tới nhà mình sẽ có thay đổi".
Tôi hỏi thay đổi gì, anh không trả lời ngay. Một lúc sau, anh nói rằng bố mẹ đang tính chuyện gom tiền mua thêm đất cho em trai, và "gia đình nghĩ rằng vợ chồng tôi nên góp phần nhiều hơn" vì "cái nhà này nghiễm nhiên của chúng tôi". Hóa ra mẹ chồng hỏi con số để "áng chừng".
Ảnh minh họa
Lúc đó tôi mới hiểu, câu hỏi của mẹ chồng không phải tò mò. Đó là bước đầu của một phép tính.
Điều khiến tôi choáng váng không phải là tiền, mà là cách mọi thứ diễn ra quá trơn tru. Không ai hỏi ý kiến tôi, không ai bàn bạc xem tôi có kế hoạch riêng hay không. Số tiền tôi tích góp suốt mấy năm đi làm, trong suy nghĩ của họ, đã mặc nhiên trở thành "nguồn lực chung" để giải quyết chuyện của gia đình chồng.
Tôi hỏi chồng rằng anh nghĩ sao. Anh nói anh cũng áp lực, cũng khó xử, và mong tôi "thông cảm vì đại cục". Tôi nghe mà thấy nghẹn. Trong "đại cục" ấy, không có chỗ cho sự an toàn của tôi.
Đêm đó tôi không ngủ được. Tôi không giận mẹ chồng, vì bà chỉ hỏi một câu hỏi. Tôi cũng không giận em chồng, vì nó chỉ là người được lợi. Thứ khiến tôi mệt mỏi là cảm giác mình đã bị đặt vào thế rồi mới được báo trước.
Tôi nhận ra, trong nhiều gia đình, tiền bạc không chỉ là tiền. Nó là thước đo xem bạn được coi là người nhà đến đâu, có tiếng nói hay không, và có quyền giữ lại điều gì cho riêng mình.
Chồng tôi nói tôi "chuẩn bị tinh thần". Nhưng có lẽ, người cần chuẩn bị tinh thần nhiều nhất là chính tôi để hiểu rằng nếu không tự giữ lấy ranh giới, sẽ không ai giữ giúp mình.
Hôn nhân không làm người ta mất tiền ngay lập tức. Nó chỉ bắt đầu bằng những câu hỏi rất nhỏ, rất nhẹ, cho đến khi bạn nhận ra mình đã đứng sẵn ở vị trí phải cho đi, mà không kịp hỏi: "Phần của tôi ở đâu?".
