Hơn 3.000 chế phẩm nha khoa bị cơ quan chức năng TP HCM phát hiện pha chế thủ công, chứa thạch tín bán cho các phòng nha cả nước đang dấy lên lo ngại về an toàn điều trị răng miệng. Thực tế, Bộ Y tế không cấm, song thạch tín (arsenic) vốn không dùng trong nha khoa hiện đại từ lâu do có thể gây hoại tử hoặc tiêu xương hàm. Tuy nhiên, do đặc thù giá rẻ, diệt tủy nhanh, một số cơ sở nha khoa nhỏ hoặc không phép đã sử dụng thạch tín với quảng cáo "diệt tủy siêu tốc", "diệt tủy cấp tốc".
Vấn đề là làm thế nào để bệnh nhân phát hiện nha sĩ đang dùng thuốc có thạch tín để diệt tủy răng cho mình. ThS.BS.CK2 Nguyễn Đức Minh, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP HCM, cho biết rất khó để người bệnh tự nhận biết nha sĩ có đang dùng arsenic để diệt tủy răng cho mình hay không.
"Thay vì đợi đến khi có biến chứng, cách bảo vệ tốt nhất là chủ động chọn cơ sở điều trị răng uy tín và hỏi rõ quy trình điều trị ngay từ đầu", bác sĩ Minh nói.
Lấy tủy được bác sĩ chỉ định khi răng sâu nghiêm trọng, gây viêm tủy không hồi phục hoặc hoại tử. Xử lý sạch ổ viêm là bắt buộc trước khi trám hoặc bọc sứ để tránh biến chứng nhiễm trùng dưới lớp phục hình. Quy trình lấy tủy hiện nay tại các bệnh viện uy tín thường được thực hiện dưới sự hỗ trợ của thuốc tê và hệ thống máy tạo dạng. Phương pháp này giúp bệnh nhân cảm thấy nhẹ nhàng, thực hiện nhanh chóng ngay trong một lần hẹn. Cảm giác ê ẩm sau đó nếu có chỉ là phản ứng nhẹ và dịu đi nhanh chóng.
Ngược lại, phương pháp cũ sử dụng chất diệt tủy chứa thạch tín để làm chết tủy bằng cơ chế gây độc tế bào và hoại tử mô. Khi đặt thuốc, bệnh nhân có thể giảm đau ngay trong 24 đến 48 giờ đầu, hoặc xuất hiện cơn đau cấp do xung huyết tủy tùy theo tình trạng bệnh lý. Nếu thuốc rò rỉ ra nướu hoặc xương hàm qua miếng trám không kín, bệnh nhân sẽ gặp biến chứng hoại tử vùng đó. Cơn đau do thạch tín thường dai dẳng, âm ỉ và không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường. Nặng hơn, xương hàm có thể tiêu nhanh, gây tụt nướu và lộ chân răng chỉ sau vài tuần.
Theo bác sĩ Minh, trong trường hợp không được gây tê nhưng nha sĩ chỉ định đặt thuốc diệt tủy, người bệnh không nên phó mặc mà cần hỏi rõ đây là loại thuốc gì. Các loại thuốc an toàn hiện nay đều không chứa thạch tín (Arsenic-free) và có nhãn mác rõ ràng. Người bệnh hoàn toàn có quyền yêu cầu minh bạch thông tin này.
"Những quảng cáo nha khoa như 'đặt thuốc chết tủy ngay không qua gây tê' là dấu hiệu rất đáng ngờ", bác sĩ cảnh báo.
Chế phẩm từ thạch tín bị cơ quan chức năng thu giữ. Ảnh: Công an TP HCM
Để đảm bảo an toàn, chuyên gia khuyến cáo người dân chỉ nên điều trị tại các cơ sở nha khoa uy tín, có giấy phép hoạt động. Khi cần lấy tủy, hãy xác nhận với bác sĩ về phương pháp gây tê trực tiếp hoặc yêu cầu kiểm tra loại thuốc đặt vào răng để tránh những rủi ro không đáng có từ các sản phẩm trôi nổi.
Lê Phương
