Ivan Ureña-Valdes, chuyên viên phân tích dữ liệu của công ty công nghệ tài chính Block, biết tin mình bị sa thải khi đang phỏng vấn tuyển dụng nhân sự mới cho công ty. "Tôi là trụ cột duy nhất của gia đình", anh kể.
Block (đổi tên từ Square) là công ty fintech do Jack Dorsey, đồng sáng lập Twitter, thành lập năm 2009, sở hữu Square, Cash App và Afterpay. Bốn năm làm việc tại đây, Ivan chứng kiến sức mạnh của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tăng, đặc biệt khi Anthropic ra mắt Opus 4.5 vào cuối năm ngoái - mô hình AI được quảng bá là thông minh nhất.
"Jack rất yêu thích AI và liên tục thúc giục chúng tôi sử dụng nó", Ivan kể. Công việc chính của chuyên viên phân tích dữ liệu như Ivan là tìm kiếm, viết code trích xuất thông tin và tạo báo cáo. Nhờ trí tuệ nhân tạo, mỗi bước trong quy trình làm việc của anh được đẩy nhanh và dễ dàng hơn.
"Tôi đã linh cảm rằng, đến một lúc nào đó, công ty sẽ sa thải nhân viên vì AI. Tôi chỉ không nghĩ rằng điều đó lại xảy ra ngay lúc này", Ivan nhớ lại. Anh là một trong 4.000 người bị sa thải vào giữa tuần, chấm dứt 4 năm làm việc cho công ty công nghệ tài chính hàng đầu nước Mỹ.
Sau thông báo sa thải hàng loạt, Jack Dorsey - CEO kiêm đồng sáng lập Block - nói AI đang thay đổi nhanh chóng công việc tại công ty dịch vụ tài chính này. "Một đội ngũ ít hơn đáng kể, sử dụng các công cụ mà chúng tôi đang xây dựng, có khả năng làm được nhiều việc và làm tốt hơn", ông nói trong cuộc họp ngày 26/2.
Ông dự đoán các công ty khác cũng sẽ có những cải tổ tương tự với lực lượng lao động khi nhận thấy hiệu quả được cải thiện hơn nhờ "các công cụ thông minh".
Jack Dorsey nói chuyện với sinh viên trong một buổi tọa đàm tại Viện Công nghệ Ấn Độ ở New Delhi, Ấn Độ, ngày 12/11/2018. Ảnh: Reuters
Theo CNBC, việc sa thải hàng loạt từ một công ty fintech tầm trung có thể gây ra những chấn động lâu dài. Đây là tín hiệu cảnh báo về một biến động xã hội diện rộng, bởi Block là hãng công nghệ tài chính quy mô lớn trị giá 33 tỷ USD chứ không phải doanh nghiệp truyền thống. Giới phân tích lưu ý thêm rằng số lượng 4.000 người bị sa thải tương đương gần một nửa nhân sự của Block.
"Hãy thử tính toán tỷ lệ này trên khắp các ngành nghề, khắp nước Mỹ và trên toàn thế giới", CNBC nêu.
Clara Shih, một nhà đầu tư khởi nghiệp và cố vấn cấp cao tại Meta, nhận định tình trạng sa thải tại Block chỉ là màn khởi đầu. "Mỗi CEO ngày nay đều phải đối mặt với quyết định tương tự các đồng nghiệp ngành sản xuất những năm 2000. Đó là sa thải hàng loạt nhân viên để giảm chi phí hoặc nhường lợi thế cho đối thủ", bà viết trên X.
Cùng ý kiến, Andy Jassy, CEO Amazon, cho rằng AI sẽ loại bỏ nhiều công việc của con người. "Tôi tin rằng không ít công việc mà chúng ta giao cho con người đảm nhiệm trong 20-30 năm qua, sẽ không cần nhiều người làm nữa", ông nói.
Dù các công việc mới vẫn chưa được định vị rõ ràng, chắc chắn AI thúc đẩy nhu cầu cao hơn với một số vị trí kỹ sư, và tạo thị trường mới cho việc huấn luyện dữ liệu.
Theo khảo sát của công ty nhân sự ManpowerGroup, AI đang tạo ra trật tự nhu cầu kỹ năng mới. Theo đó, các vị trí liên quan tới mô hình và ứng dụng AI hiện khó tuyển dụng nhất. Các kỹ năng truyền thống như bán hàng và marketing, công nghệ thông tin... có nhu cầu tuyển lao động ít hơn. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng những giá trị của con người như giao tiếp, làm việc nhóm, khả năng thích ứng vẫn khó bị thay thế.
Ivan, nay là cựu chuyên viên phân tích Block, tin rằng mình tìm được công việc mới, nhưng cũng lo ngại sự cạnh tranh khốc liệt của toàn ngành. "Tôi bi quan về điều này hơn nhiều người khác. Bởi chúng ta đang sống ở Mỹ, nơi tăng trưởng là tất cả", anh nói.
Bảo Bảo (theo Business Insider, CNBC)
