Thông tin nêu tại "Hội nghị quốc tế về hiến, ghép tạng Việt Nam năm 2026", diễn ra ngày 9-10/1, do Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, Hội Ghép tạng Việt Nam và Hệ thống BVĐK Tâm Anh đồng tổ chức ở Hà Nội.
TTƯT.PGS.TS.BS Triệu Triều Dương, Giám đốc khối Ngoại, BVĐK Tâm Anh Hà Nội, cho biết bệnh viện sẽ mở đầu với ghép thận sau đó mở rộng sang các kỹ thuật ghép phức tạp hơn như ghép gan, ghép tim - phổi...
Hội nghị quốc tế về hiến, ghép tạng thu hút hơn 250 chuyên gia trong nước và quốc tế. Ảnh: Lâm Khuê
Mô hình ghép tạng tại BVĐK Tâm Anh không chỉ tập trung vào phẫu thuật, mà hướng tới một hệ sinh thái điều trị khép kín: chuẩn bị thể trạng trước ghép, phẫu thuật, hồi sức - chăm sóc hậu phẫu và theo dõi lâu dài sau ghép. Trước khi triển khai dự án hiến - ghép tạng, mỗi năm bệnh viện này tiếp nhận chăm sóc và theo dõi trước - sau ghép thận cho hàng trăm người bệnh được chuyển đến từ nhiều cơ sở y tế khác.
Để được phép thực hiện ghép tạng, cơ sở y tế phải đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực chuyên môn, quy trình chuẩn hóa, giấy phép hợp pháp và hệ thống hỗ trợ hậu phẫu hoàn chỉnh, được Bộ Y tế thẩm định và cấp phép; đồng thời tuân thủ quy trình điều phối của Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người.
Từ ngày thành lập, Tâm Anh đã đầu tư đồng bộ từ hệ thống labo, phòng xét nghiệm, đến đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên, bảo đảm chăm sóc toàn diện trước và sau ghép cũng như hệ thống theo dõi lâu dài cho người bệnh. Đến nay, bệnh viện đang chờ cấp phép để thực hiện ca ghép tạng đầu tiên, dự kiến vào quý đầu năm nay.
Về kỹ thuật, PGS.TS.BS.CKII Trần Văn Hinh - Trưởng khoa Tiết niệu - Nam học, BVĐK Tâm Anh Hà Nội cho biết đơn vị đã nhiều năm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật tại các trung tâm ghép tạng uy tín trong và ngoài nước; đồng thời đầu tư hệ thống phòng mổ vô khuẩn, hồi sức, xét nghiệm miễn dịch - sinh học phân tử hiện đại và kiểm soát nhiễm khuẩn. Việc làm chủ các kỹ thuật phẫu thuật công nghệ cao, đặc biệt là ứng dụng đồng bộ robot và AI, như robot Da Vinci Xi thế hệ mới giúp tăng độ chính xác khi khâu nối mạch máu, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian hồi phục và nâng cao an toàn cho cả người hiến lẫn người nhận.
Cũng theo PGS Hinh, trong giai đoạn đầu, Hệ thống BVĐK Tâm Anh sẽ có hỗ trợ chuyên môn từ các bệnh viện giàu kinh nghiệm, song trọng tâm vẫn là xây dựng ghép tạng bền vững. Bệnh viện hiện có các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực ghép tạng như GS.TS.BS Hoàng Anh Dũng - hội viên Hội Ghép tạng Hoàng gia Bỉ; PGS.TS.BS Triệu Triều Dương - chuyên gia phẫu thuật tiêu hóa, ghép gan - tụy; PGS.TS.BSCKII Nguyễn Hữu Ước - Phó chủ tịch Hội Phẫu thuật tim mạch và lồng ngực Việt Nam; PGS.TS.BS Trần Văn Hinh - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam; PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên - Tổng thư ký Liên đoàn Niệu khoa Đông Nam Á (FAUA); TTƯT.BSCKII Tạ Phương Dung - Phó chủ tịch Liên chi hội Thận học TP HCM...
Ngoài phẫu thuật, Tâm Anh xây dựng hệ sinh thái ghép tạng toàn diện, quy tụ chuyên gia đầu ngành ở cả hai miền Bắc - Nam, bao gồm các lĩnh vực then chốt: thận học, tiết niệu, ngoại khoa, gây mê hồi sức, hồi sức tích cực, miễn dịch - xét nghiệm, kiểm soát nhiễm khuẩn, dinh dưỡng và chăm sóc hậu ghép dài hạn.
Bệnh viện ứng dụng robot Da Vinci Xi, thực hiện thành công hơn 200 ca phẫu thuật phức tạp, như ung thư thận, bàng quang, tuyến tiền liệt, hẹp niệu quản, và tạo hình bể thận... Ảnh: Hà Thanh
GS.TS.BS Phạm Gia Khánh - Chủ tịch Hội Ghép tạng Việt Nam cho biết ghép tạng Việt Nam đi sau thế giới khoảng 40 năm và các nước trong khu vực khoảng 20 năm, song sau hơn 34 năm phát triển, lĩnh vực này đã tiệm cận trình độ ghép tạng thế giới. Với các tạng ghép phổ biến như thận, gan và tim, Việt Nam đã làm chủ hầu hết kỹ thuật phức tạp đang áp dụng trên thế giới. Riêng ghép gan, trong nước đã có ca ghép gan thành công cho trẻ dưới một tuổi, người cao tuổi, ghép không cùng nhóm máu, ghép trong suy gan cấp, đến lấy - ghép gan bằng phẫu thuật nội soi và kỹ thuật chia gan.
Đến nay, Việt Nam đã thực hiện ghép 6 loại bộ phận cơ thể người, trong đó chủ yếu là ghép thận với 8.904 ca, tiếp theo là ghép gan 754 ca, 126 ca ghép tim và 13 ca ghép phổi, 3 ca ghép chi trên, 2 ca ghép ruột và hàng trăm ca ghép mô (ghép giác mạc, ghép da, tế bào gốc). Năm 2025, Việt Nam cũng xác lập "kỷ lục" mới: lần đầu tiên ghép cùng lúc tim - phổi.
Theo thống kê từ Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, kể từ ca ghép thận đầu tiên thực hiện tại Học viện Quân y năm 1992, đến nay Việt Nam đã thực hiện gần 10.000 ca ghép tạng. Chỉ trong 3 năm (2022-2024), mỗi năm có hơn 1.000 ca ghép tạng, đưa Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về số lượng ghép tạng.
Cả nước hiện có 31 cơ sở đủ điều kiện thực hiện ghép tạng, tập trung chủ yếu ở các bệnh viện tuyến Trung ương và một số bệnh viện lớn thuộc khối công lập. Theo PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, nhiều bệnh viện thường xuyên quá tải, số lượng bệnh nhân chờ ghép ngày càng tăng trong khi nguồn tạng hiến còn rất hạn chế. Để phát triển bền vững, cần xây dựng một hệ thống hiến tạng đủ mạnh, với sự tham gia của toàn xã hội và tất cả bệnh viện. Khi nguồn hiến được bảo đảm, chuyên ngành ghép tạng mới có thể cứu sống thêm nhiều người bệnh.
Riêng bệnh thận mạn có hơn 10 triệu người Việt mắc, khoảng 800.000 người cần chạy thận lọc máu. Tuy vậy, tỷ lệ ghép thận còn thấp do nhiều rào cản như chi phí ban đầu, khan hiếm nguồn thận hiến, hạn chế về số cơ sở y tế đủ năng lực ghép, quá tải tại các trung tâm lớn.
Trong bối cảnh đó, theo GS Phạm Gia Khánh, bệnh viện ngoài công lập như BVĐK Tâm Anh tham gia ghép thận giúp mở rộng mạng lưới ghép tạng quốc gia, giảm áp lực cho bệnh viện công lập, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.
Mỗi năm Hệ thống BVĐK Tâm Anh tiếp nhận hàng chục nghìn lượt lọc máu chạy thận nhân tạo. Ảnh: Hà Thanh
TTƯT.PGS.TS.BS Triệu Triều Dương cho biết ghép tạng là một trong những chiến lược phát triển chuyên môn trọng điểm của hệ thống trong thời gian tới. Tâm Anh cũng đang hoàn thiện đội ngũ vận động hiến tạng, nhằm bảo đảm nguồn mô, tạng ổn định hướng tới phát triển lâu dài.
Kim Anh
