Những ngày tháng Chạp, ai cũng hối hả bận rộn công việc, gia đình Hương cũng vậy nhưng năm nay, Hương còn một nỗi lo khó có thể hình dung vì mẹ chồng ra quyết định cả nhà sẽ kéo nhau về quê ăn Tết.
Cả đại gia đình về quê ăn Tết
Hương và chồng có 2 con nhỏ, đứa lớn vừa vào lớp 1, đứa bé còn đang mẫu giáo. Vợ chồng cô sống cùng bố mẹ chồng ở thành phố đã 6 năm, quen với nhịp sinh hoạt gọn gàng, mọi thứ đều có lịch. Tết những năm trước, nhà chỉ sắm sửa đơn giản: mâm cỗ cúng giao thừa, mấy chậu hoa, ít bánh trái, rồi mùng 2 mùng 3 đưa con đi chúc Tết họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp ở gần.
Năm nay khác, từ đầu tháng Chạp, mẹ chồng Hương nói sẽ đưa cả gia đình về quê. Vừa để ăn Tết nhà bác cả (anh trai của bố chồng Hương) sau nhiều năm sống xa quê, tiện thăm hỏi họ hàng, vừa để các cháu “biết Tết truyền thống ở làng quê, biết cội nguồn”. Ý định nghe rất đẹp, chồng Hương gật đầu ngay, coi đó là chuyện phải lẽ. Hương cũng chẳng có lý do gì để phản đối.
Đến khi mẹ chồng nói tiếp: “Mọi chi tiêu ở quê con lo hết cho nhà bác cả nhé, cho phải phép”, mình không thể kéo cả nhà về ăn ở không được, các bác và anh chị sẽ lo chỗ ở, lo làm cỗ, còn con thì lo chi tiêu, cái gì cần sắm thì cứ sắm mạnh tay, đừng tiết kiệm”, Hương mới thật sự sững sờ.
Nhà bác cả ở quê là gia đình đông người. Bác trai, bác gái, mấy anh chị em họ, lại còn họ hàng nội ngoại qua lại ngày Tết. Hương chỉ về quê chồng vài lần giỗ chạp, mỗi lần đều thấy bữa cơm kéo dài, người ra người vào không dứt. Lần này ăn Tết, ở ít nhất 5 ngày, chi tiêu “cho phải phép” nghĩa là bao nhiêu, lo những gì, Hương hoàn toàn mù mờ.
Ảnh minh họa
Buổi tối, Hương ngồi ghi chép trong cuốn sổ nhỏ. Tiền lương cuối năm của hai vợ chồng vừa đủ trang trải sinh hoạt, thưởng Tết chưa về. Lo thiếu thì sợ mang tiếng keo kiệt, cả nhà từ thành phố về mà tính toán, lo thừa thì áp lực tài chính đè nặng. Chồng Hương nói: “Em cứ theo mẹ, mẹ bảo gì thì làm”, nhưng mẹ chồng rời quê đã lâu, năm nào cũng chỉ gửi lễ về, chính bà có khi cũng chẳng biết cần lo cái gì.
Hương hiểu với mẹ chồng, chuyện con dâu lo liệu Tết ở quê là thể hiện trách nhiệm và thể diện gia đình. Nhưng với Hương, đó là cả một danh sách việc và tiền chưa có hình hài.
Gợi ý những khoản cần chi khi về quê ăn Tết
Để không rơi vào tình trạng “đi trong sương mù”, Hương cần bắt đầu hệ thống lại những khoản có thể phát sinh.
1. Lễ lạt, thờ cúng tổ tiên: Ở quê, Tết gắn chặt với nghi lễ, cần chuẩn bị tiền mua hương, hoa, trầu cau, rượu, bánh kẹo đặt lên bàn thờ (mua sẵn ở thành phố trước khi về quê cho chủ động). Các ngày 30, mùng 1, mùng 3 thường có mâm cúng riêng, chi phí không nhỏ nếu làm đủ lễ.
2. Thực phẩm cho mâm cỗ Tết: Gà luộc, thịt lợn, giò chả, bánh chưng, rau củ, gia vị. Nhà bác cả đông người, mâm cỗ không thể sơ sài. Hương cần tính cả tiền chợ ngày thường lẫn tiền thực phẩm ngày Tết thường cao hơn.
3. Lì xì cho trẻ con và người lớn tuổi: Không chỉ 2 con của Lan, mà con cháu họ hàng. Mức lì xì “cho đẹp mặt” ở quê thường có chuẩn ngầm, Hương cần hỏi trước để không bị lệch.
4. Chi phí sinh hoạt phát sinh: Tiền điện nước, gas, củi lửa tăng lên vì nhà đông người. Đây là khoản ít ai nói trước nhưng luôn có và nên gửi lại bác cả.
5. Quà biếu họ hàng thân thiết: Thăm hỏi bên nội, bên ngoại của bác cả, Hương cần chuẩn bị quà: bánh trái hoặc tiền mặt. Không cần sang trọng nhưng phải đủ lịch sự.
6. Dự phòng cho tình huống bất ngờ: Ốm đau, hiếu hỉ hoặc khách đến thêm ngoài dự kiến. Một khoản dự phòng giúp Hương chủ động hơn, tránh lúng túng.
Tết ở quê có thể rất đẹp, nếu những lo toan được gọi tên. Với Hương, việc chuẩn bị danh sách này không phải để tính toán thiệt hơn mà để giữ trọn không khí sum vầy, không để nỗi lo âm thầm theo mình suốt những ngày đầu năm.
