Mấy ngày nay, trong đầu tôi lúc nào cũng quay vòng với con số 400 triệu. Đó là số tiền hai vợ chồng dành dụm được sau mấy năm làm lụng, tính ra chưa phải nhiều, nhưng là khoản khiến tôi yên tâm nhất từ trước đến giờ.
Thế mà hôm vừa rồi, chồng tôi đưa ra quyết định mua ô tô để Tết này có xe đi lại cho tiện, chở bố mẹ, con cái về quê đỡ vất vả, mưa gió không phải chen chúc. Anh còn nói thêm một câu mà tôi nghe là hiểu ngay trọng tâm: “Có cái xe, về quê cũng nở mày nở mặt với họ hàng làng xóm”.
Tôi không nói ngay, tôi quen với việc nghe chồng phân tích rồi mới nói phần của mình. Anh tính dùng 400 triệu tiết kiệm và vay thêm một khoản nữa cho đủ mua xe rồi trả nợ dần, mỗi tháng vài triệu là cũng sẽ xong. Anh nói nhẹ tênh, như thể chuyện vay nợ là việc bình thường, rồi cũng qua.
Nhưng với tôi, Tết là lúc tôi sợ nhất nếu trong tay không có tiền. Tiền sắm sửa, tiền biếu hai bên nội ngoại, tiền mừng tuổi, tiền phòng những khoản phát sinh không báo trước. Tôi đã từng trải qua cái Tết phải đắn đo từng phong bao lì xì, từng cân thịt, và tôi không muốn lặp lại cảm giác đó thêm lần nào nữa.
Tôi nói với chồng rằng Tết nhất mua xe làm gì cho vội. Mua sau Tết, khi mọi thứ ổn định, tâm lý cũng nhẹ hơn. Anh im lặng một lúc rồi bảo, mua sau thì còn gì là Tết. Về quê mà không có xe, người ta vẫn hỏi han, so sánh, anh không muốn mình bị coi là kém cỏi.
Tôi hiểu cảm giác đó, ở quê chồng tôi, cái xe không chỉ là phương tiện, nó là thước đo. Nhưng tôi cũng hiểu một điều khác: cái Tết nhẹ lòng quan trọng hơn cái nhìn của người ngoài. Tôi không muốn sáng mùng 1 mà trong đầu đã nghĩ đến khoản nợ, đến ngày phải trả lãi, đến chuyện không có tiền tiêu.
Ảnh minh họa
Chồng tôi vẫn hào hứng xem xe, gửi tôi hình chiếc này chiếc kia. Có xe thì tiện thật nhưng cái tiện đó đổi bằng nhiều tháng lo lắng, tôi chưa sẵn sàng. Tôi nói với anh rằng, tôi không phản đối mua ô tô, tôi chỉ không muốn giáp Tết mà gánh thêm nợ. Tôi muốn Tết này, nhà mình vẫn còn dư dả để lo cho con, cho bố mẹ. Tôi không biết phải làm gì, nói gì để thuyết phục anh dừng kế hoạch này lại.
Có nên dốc hết vốn liếng mua xe để Tết này mát mặt?
Câu chuyện bên trên là tình huống rất phổ biến mỗi dịp giáp Tết. Nhu cầu mua sắm tài sản lớn thường bị cảm xúc Tết và áp lực so sánh xã hội đẩy lên cao hơn khả năng tài chính thực tế
Với 400 triệu tiền mặt, việc quyết định mua ô tô không sai, nhưng thời điểm mới là vấn đề then chốt. Giáp Tết là lúc chi tiêu tăng đột biến: biếu xén, mừng tuổi, đi lại, phát sinh... Nếu vừa mua tài sản lớn vừa vay nợ, gia đình sẽ rơi vào trạng thái căng thẳng tài chính ngay từ đầu năm.
Với trường hợp này, có thể tham khảo 3 lời khuyên sau:
Thứ nhất, không dùng toàn bộ tiền tích lũy cho một quyết định mang tính hình ảnh. Tiền tiết kiệm không chỉ để mua sắm, mà còn là vùng đệm an toàn. Nếu sau khi mua xe, số tiền dự phòng còn lại dưới 6 tháng chi tiêu sinh hoạt, đó là dấu hiệu rủi ro. Cảm giác yên tâm khi còn tiền mặt đôi khi giá trị hơn cả một chiếc xe đậu trước sân.
Thứ hai, tránh vay nợ khi chưa có dòng tiền ổn định cho khoản trả góp. Nếu khoản vay khiến gia đình phải cắt giảm chi tiêu cơ bản hoặc sống trong trạng thái dè sẻn kéo dài, thì đó là quyết định chưa phù hợp. Xe là tài sản giảm giá theo thời gian, còn áp lực nợ thì tăng đều mỗi tháng.
Thứ ba, tách bạch nhu cầu thật và nhu cầu để khoe. Việc mua xe để phục vụ công việc, gia đình lâu dài khác hoàn toàn với mua xe để chứng minh vị thế trong vài ngày Tết cho nên hãy cân nhắc tài chính trong khả năng của mình.
