Rối loạn chuyển hóa do thói quen ngồi nhiều, ăn đồ ăn nhanh
Làm công việc liên quan đến dữ liệu, mỗi ngày anh Mạnh phải ngồi trước máy tính 10–12 tiếng, chưa kể thời gian làm thêm tại nhà. Để giữ tỉnh táo và nạp năng lượng, anh thường xuyên sử dụng nước ngọt có gas, đồ ăn nhanh. Những lúc rảnh rỗi, anh ngủ bù hoặc đi uống bia cùng bạn bè để "xả stress".
Vài tháng gần đây, anh Mạnh thường xuyên cảm thấy chóng mặt, mệt mỏi, mắt mờ. Nghĩ nguyên nhân do áp lực công việc, anh cố gắng sắp xếp nghỉ ngơi nhiều hơn nhưng tình trạng sức khỏe vẫn không cải thiện.
Ảnh: BVCC
Khi đi khám tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường cho biết, anh Mạnh mắc rối loạn chuyển hóa mức độ khá nặng với đầy đủ các tiêu chí chẩn đoán.
Cụ thể, vòng eo lên tới 102cm (bình thường dưới 90cm), triglyceride 170mg/dL (bình thường dưới 150mg/dL), nồng độ cholesterol HDL giảm dưới 40mg/dL (bình thường trên 40mg/dL), huyết áp 130/85mmHg (bình thường dưới 120/80mmHg) và đường huyết lúc đói 120mg/dL (bình thường dưới 100mg/dL).
Kết quả đo InBody cho thấy anh Mạnh bị béo phì độ 2 với cân nặng 93kg, chỉ số BMI 32, lượng mỡ nội tạng cao gấp đôi ngưỡng an toàn.
Rối loạn chuyển hóa làm tăng mạnh nguy cơ tim mạch, đái tháo đường
Theo TS.BS Lâm Văn Hoàng, rối loạn chuyển hóa là một hội chứng đặc trưng bởi vòng eo lớn do tích tụ mỡ bụng, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết hoặc kháng insulin và rối loạn lipid máu. Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến các biến chứng xơ vữa động mạch.
Người mắc rối loạn chuyển hóa có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 cao gấp 5 lần, nguy cơ bệnh tim mạch tăng gấp 2 lần trong vòng 5–10 năm tới. Ngoài ra, nguy cơ đột quỵ tăng 2–4 lần, nhồi máu cơ tim tăng 3–4 lần và nguy cơ tử vong do các biến cố tim mạch cũng cao gấp 2 lần so với người không mắc hội chứng này.
"Đáng lo ngại là tỷ lệ người mắc rối loạn chuyển hóa ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt ở nhóm dân văn phòng như anh Mạnh. Do bệnh thường không có triệu chứng điển hình nên rất dễ bị bỏ qua", bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.
Trước đây, rối loạn chuyển hóa thường gặp ở người trung niên do quá trình lão hóa và suy giảm chuyển hóa. Tuy nhiên, hiện nay bệnh đang xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.
Ảnh minh họa.
Nguyên nhân chính gây rối loạn chuyển hóa
Theo bác sĩ Hoàng, nguyên nhân dẫn đến rối loạn chuyển hóa ở người trẻ chủ yếu đến từ áp lực công việc kéo dài, chế độ ăn dư thừa năng lượng, tích tụ mỡ, lối sống ít vận động, hút thuốc, uống rượu bia và căng thẳng kéo dài.
Điều trị rối loạn chuyển hóa cần tập trung kiểm soát từng yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, mỡ bụng, rối loạn lipid máu và tăng đường huyết, trong đó giảm cân đóng vai trò then chốt.
Làm gì khi có dấu hiệu rối loạn chuyển hóa?
Anh Mạnh được xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, phối hợp đa chuyên khoa gồm nội tiết, dinh dưỡng và vận động nhằm giảm cân, giảm mỡ bụng. Bên cạnh thuốc uống và thuốc tiêm hỗ trợ giảm cảm giác thèm ăn, anh được tư vấn thay đổi lối sống.
Cụ thể, anh thay nước ngọt bằng nước dừa hoặc trà ít đường, tăng cường rau xanh, trái cây, thịt nạc. Chế độ ăn được điều chỉnh theo hướng giảm chất béo bão hòa, hạn chế đường đơn và thực phẩm có chỉ số đường huyết cao, đồng thời tăng cường các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
"Chỉ cần giảm 10–15% trọng lượng cơ thể cũng có thể giúp kiểm soát và cải thiện đáng kể tình trạng rối loạn chuyển hóa", bác sĩ Hoàng cho biết.
Kiên trì tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và chuyên viên dinh dưỡng, anh Mạnh duy trì hoạt động thể chất cường độ vừa ít nhất 30 phút mỗi ngày bằng các bài tập tạ tại chỗ, chạy bộ hoặc đạp xe.
Sau một tháng, anh giảm được 4kg; sau 3 tháng, tổng mức giảm đạt 14kg, vòng bụng giảm 10cm. Các xét nghiệm cho thấy đường huyết, huyết áp ổn định, chỉ số triglyceride và cholesterol cải thiện rõ rệt.
"Mục tiêu của tôi là giảm cân xuống còn 70kg và tôi sẽ tiếp tục kiên trì theo đúng chỉ định của bác sĩ", anh Mạnh chia sẻ.
Đột quỵ não giai đoạn sớm không phải đau đầu, mà là 4 dấu hiệu nàyGĐXH - Nhiều người vẫn cho rằng đột quỵ não (nhồi máu não) chỉ xảy ra đột ngột với biểu hiện đau đầu dữ dội. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, ở giai đoạn sớm, đột quỵ thường khởi phát bằng những triệu chứng âm thầm, dễ bị bỏ qua.
