Ông Phương, 49 tuổi, hiện là giáo sư Đại học Quebec ở Trois-Rivieres (UQTR), Canada, đảm nhận vị trí giám đốc chương trình sau đại học ngành Khoa học vật liệu và Năng lượng.
Cuối tháng 2, ông Phương nhận khoản tài trợ 1,05 triệu USD (khoảng 27,5 tỷ đồng) từ Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Tự nhiên và Kỹ thuật Canada (NSERS) và các doanh nghiệp, để nghiên cứu tăng độ bền và tuổi thọ của hệ thống đường dây điện cao thế ở nước này.
Trả lời VnExpress hôm 6/3, ông Phương cho biết nghiên cứu xuất phát từ bối cảnh hơn 11.420 km đường dây điện siêu cao thế của công ty Hydro-Quebec (TransEnergie) bị lão hóa và gặp nhiều sự cố. Đây là một trong những hệ thống truyền tải điện lớn nhất khu vực Bắc Mỹ, sử dụng giảm chấn do các công ty Mỹ cung cấp hơn 20 năm qua.
Để giải quyết, nhóm của GS Phương đã thử nghiệm phương pháp già hóa gia tốc vật liệu trong phòng thí nghiệm, kết hợp các mô hình Toán học, nhằm đánh giá tuổi thọ vật liệu hiện tại và phát triển vật liệu thay thế ưu việt hơn. Nghiên cứu bước đầu cho kết quả khả quan.
Từ nay tới năm 2030, ông Phương và cộng sự sẽ hoàn thiện việc phát triển các hợp chất đàn hồi tiên tiến, được thiết kế đặc biệt cho giảm chấn và phớt kẹp trong hệ thống truyền động trên đường dây điện cao thế.
"Nghiên cứu này sẽ giúp giải quyết những lỗ hổng trên hệ thống tải điện hiện nay, giúp Canada tự chủ hơn trong việc thiết kế các hệ thống năng lượng bền vững", ông Phương nói.
"Ngoài ra, với việc kéo dài tuổi thọ của vật liệu, dự án cũng giảm chi phí bảo trì hàng năm lên tới hàng triệu USD, góp phần tạo ra cơ sở hạ tầng năng lượng linh hoạt và thân thiện với môi trường".
GS Nguyễn Trí Phương tại Canada. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Trên website Đại học Quebec, hiệu trưởng Christian Blanchette bày tỏ tự hào khi nhà khoa học của trường mang đến các giải pháp năng lượng và môi trường tiên tiến, phục vụ thực tế sản xuất tại Canada.
Còn theo phó hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu và phát triển Sebastien Charles, GS Phương là một trong những nhà nghiên cứu xuất sắc của UQTR. Ông đã tập hợp được đội ngũ nghiên cứu sinh, giáo sư uy tín để "cùng nhau vượt qua giới hạn".
"Sự năng động của GS Phương có ý nghĩa cho sự đổi mới của trường, đồng thời mở đường cho các kết quả cụ thể, giúp định vị UQTR trong hệ sinh thái nghiên cứu và phát triển trên trường quốc tế", ông Charles nói.
Từ học sinh "chơi nhiều hơn học" đến đại học top đầu Canada
GS Nguyễn Trí Phương sinh năm 1977, quê ở huyện Quốc Oai cũ, Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp cử nhân tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) năm 1999, ông nhận học bổng Chính phủ, lên đường du học Pháp.
Ông tốt nghiệp tiến sĩ tại Học viện CNAM, Pháp, năm 2009, ở lại đây làm giảng viên hai năm, rồi đến Canada làm cán bộ nghiên cứu ở Đại học Kỹ thuật Montreal và Đại học Montreal, trước khi trở thành giáo sư Đại học Quebec ở Trois-Rivieres.
Năm 2019, GS Phương thành lập Phòng thí nghiệm Vật liệu tiên tiến cho năng lượng và môi trường thuộc UQTR, thực hiện nhiều dự án về phát triển công nghệ xanh, bền vững. Ông đã công bố gần 200 bài báo khoa học, nhiều bằng sáng chế quốc tế và chủ biên hơn 10 sách tham khảo chuyên ngành.
Thanh Hằng
