Ở nhiều vùng nông thôn, thanh niên thường rời quê đi làm ăn xa. Phần lớn họ làm việc trong các nhà máy hoặc công trình. Công việc kéo dài quanh năm và rất ít ngày nghỉ lễ. Muốn về quê đón Tết Nguyên đán, người lao động phải xin nghỉ phép từ sớm và chờ sự đồng ý của chủ quản.
Với những người không về quê, chủ xưởng thường sắp xếp làm thêm trong dịp Tết. Tiền lương những ngày này thường cao hơn ngày thường. Vì áp lực tài chính, không ít người trẻ chấp nhận ở lại làm việc để kiếm thêm thu nhập.
Những người trẻ không muốn về nhà ăn Tết thường mang trong mình nhiều nỗi lo. Trong đó, hai nỗi sợ phổ biến nhất là vấn đề tiền bạc và những câu hỏi từ người thân.
Thứ nhất, sợ về nhà ăn Tết Nguyên đán khi trong túi không có tiền
Về quê ăn Tết, nhiều người trẻ cảm thấy cần phải ăn mặc chỉnh tề. Họ muốn sắm quần áo mới, giày dép đẹp để tạo hình ảnh chỉn chu trước họ hàng và hàng xóm. Một bộ trang phục tươm tất có thể tiêu tốn vài triệu đồng, chưa kể các chi phí phát sinh khác.
Ngoài chuyện ăn mặc, phương tiện đi lại cũng khiến nhiều người áp lực. Ít nhất, họ muốn có xe máy hoặc ô tô cũ để về quê cho đỡ ngại ngùng. Nếu trở về làng với vẻ ngoài xuề xòa, nhiều người lo sợ sẽ bị soi xét và bàn tán. Không ít thanh niên ám ảnh suy nghĩ rằng cả năm vất vả nhưng vẫn không dư dả.
Vì vậy, việc về quê ăn Tết khi không có tiền trong tay trở thành nỗi lo lớn. Với nhiều người trẻ, cảm giác “mất mặt” còn nặng nề hơn cả nỗi nhớ nhà.
Việc về quê ăn Tết khi không có tiền trong tay trở thành nỗi lo lớn Thứ hai, lo sợ bị người thân và bạn bè hỏi han chuyện tiền bạc, hôn nhân và cuộc sống
Khi trở về quê dịp Tết, người trẻ khó tránh khỏi những câu hỏi quen thuộc từ họ hàng. Người độc thân thường bị hỏi đã có người yêu hay chưa, bao giờ kết hôn. Nếu chưa có câu trả lời thỏa đáng, họ dễ bị thúc ép hoặc sắp xếp xem mặt.
Những buổi gặp gỡ ngoài ý muốn đôi khi khiến người trẻ thêm áp lực. Nếu không đồng ý, họ có thể bị cho là kén chọn hoặc không trân trọng sự quan tâm của người lớn. Điều này khiến nhiều người rơi vào trạng thái mệt mỏi và bất lực.
Với các cặp vợ chồng trẻ, câu chuyện lại xoay quanh con cái và nhà cửa. Khi chưa có con hoặc vẫn phải thuê nhà ở thành phố, họ thường rơi vào tình huống khó xử. Chính những câu hỏi tưởng như quan tâm ấy lại trở thành áp lực tâm lý không nhỏ.
Vì những lý do này, không ít người trẻ chọn cách ở lại nơi làm việc trong dịp Tết. Với họ, tránh những cuộc trò chuyện nặng nề đôi khi còn dễ chịu hơn việc trở về quê đoàn tụ.
Thứ ba, lo tốn tiền mua quà khi đi thăm họ hàng
Mỗi dịp về quê đón Tết Nguyên đán, người trẻ gần như không thể tránh khỏi việc đến thăm họ hàng và người lớn tuổi. Mỗi lần đi thăm, họ đều phải chuẩn bị quà biếu để thể hiện sự kính trọng và phép lịch sự.
Chi phí cho quà tặng phụ thuộc vào mức độ thân thiết của mối quan hệ. Với họ hàng xa, số tiền vài trăm nghìn được xem là chấp nhận được. Tuy nhiên, với người thân ruột thịt hoặc bề trên trong gia đình, mức chi thường cao hơn, có thể lên tới 500.000 đồng hoặc hơn.
Với nhiều người trẻ độc thân, khoản tiền này được xem là “chi mà không thu”. Họ bỏ tiền mua quà nhưng không nhận lại lì xì hay hỗ trợ tài chính từ người lớn. Ngược lại, với những người đã lập gia đình và có con, khoản chi này phần nào được bù đắp khi con cái nhận lì xì đáp lễ từ họ hàng.
Chính vì cảm giác tốn kém mà không có nguồn bù đắp, nhiều người trẻ sống xa quê ngại về nhà dịp Tết. Họ lo rằng chỉ riêng việc đi thăm hỏi họ hàng cũng đủ tiêu hết số tiền tiết kiệm trong cả năm.
Mỗi dịp về quê đón Tết Nguyên đán, người trẻ gần như không thể tránh khỏi việc đến thăm họ hàng và người lớn tuổi. Thứ tư, áp lực mừng tuổi cho trẻ nhỏ vì chi phí quá lớn
Một nỗi lo khác khiến người trẻ e ngại khi về quê ăn Tết là chuyện lì xì cho trẻ em. Dù thu nhập cao hay thấp, họ vẫn được xem là người lớn và phải thực hiện nghĩa vụ mừng tuổi cho thế hệ nhỏ hơn.
Đối tượng nhận lì xì không chỉ là con cháu trong gia đình mà còn bao gồm con của anh chị em, họ hàng, thậm chí là con cái bạn bè thân quen. Việc bỏ qua hoặc mừng tuổi quá ít dễ khiến người trẻ bị đánh giá là thiếu tinh tế trong các mối quan hệ.
Hiện nay, tiền lì xì không còn ở mức tượng trưng như trước. Phong bao mừng tuổi phổ biến thường có giá trị từ vài chục nghìn đồng trở lên. Với số lượng trẻ em đông, tổng chi phí cho tiền lì xì có thể lên tới vài triệu đồng mỗi dịp Tết.
Tóm lại, với nhiều người trẻ, việc về quê đón Tết không chỉ là niềm vui sum họp mà còn là bài toán tài chính. Khi chưa đủ vững vàng về kinh tế, những khoản chi phát sinh trong dịp Tết trở thành nỗi áp lực lớn. Điều này khiến không ít người phải cân nhắc giữa việc trở về nhà hay tiếp tục ở lại nơi làm việc trong dịp Tết Nguyên đán.
