Loại quả nhỏ bé được vinh danh “Hương vị của năm 2026”: Giàu vitamin C vượt trội, tốt cho tim mạch và miễn dịch
Cá từ lâu vẫn được xem là lựa chọn lành mạnh trên mâm cơm nhờ giàu đạm, ít chất béo, chứa nhiều axit béo không bão hòa, vitamin và khoáng chất. Với nhiều người, ăn cá gần như đồng nghĩa với ăn uống khoa học. Tuy nhiên, không phải loại cá nào cũng “vô tội”, và không phải cách ăn nào cũng an toàn.
Theo nhiều nghiên cứu y học và cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có 4 nhóm cá hoặc cách chế biến cá nếu tiêu thụ thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ ung thư , đặc biệt là các ung thư đường tiêu hóa.
Thứ nhất, cá muối kiểu truyền thống . Cá muối được ướp muối và phơi khô trong thời gian dài, trong quá trình này dễ hình thành nitrosamine, một hợp chất đã được chứng minh là chất gây ung thư. Nhiều nghiên cứu cho thấy người ăn cá muối thường xuyên có nguy cơ ung thư vòm họng và ung thư thực quản cao hơn rõ rệt. Việc hâm nóng cá muối nhiều lần còn có thể làm gia tăng hoạt tính của các chất này.
Thứ hai, sashimi từ cá nước ngọt . Cá nước ngọt có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng sán lá gan . Khi xâm nhập cơ thể, ký sinh trùng gây viêm gan mạn tính, lâu dài có thể dẫn đến ung thư gan. Đáng lưu ý, ký sinh trùng này không dễ bị tiêu diệt bằng cấp đông thông thường , nên ăn sống tiềm ẩn rủi ro lớn.
Thứ ba, cá nướng ở nhiệt độ cao . Quá trình nướng trực tiếp trên lửa dễ sinh ra benzopyrene và các hydrocarbon thơm đa vòng , đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào nhóm gây ung thư. Phần da cá cháy sém thường chứa nồng độ cao nhất. Các nghiên cứu cho thấy người ăn đồ nướng thường xuyên có tỷ lệ bệnh mạn tính đường tiêu hóa cao hơn đáng kể.
Thứ tư, cá bảo quản bằng hóa chất (cá “ướp formol”). Một số cơ sở sử dụng formaldehyde để giữ cá trông tươi lâu hơn. Đây là chất độc hại, có thể gây tổn thương đường tiêu hóa, hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ đột biến tế bào nếu tích lũy lâu dài. Đáng lo ngại là loại cá này rất khó nhận biết bằng cảm quan thông thường.
Các chuyên gia nhấn mạnh, vấn đề không nằm ở bản thân con cá, mà ở cách chọn và cách ăn . Báo cáo ung thư cho thấy ung thư dạ dày, thực quản và gan vẫn thuộc nhóm phổ biến, trong đó chế độ ăn nhiều đồ muối, nướng, ăn sống được xem là yếu tố nguy cơ quan trọng.
Ăn cá vẫn rất tốt nếu biết cách: hấp, luộc, nấu canh , chọn cá biển tươi, tránh các sản phẩm ướp mặn, chế biến sẵn hoặc không rõ nguồn gốc. Với trẻ em và người lớn tuổi, việc này càng cần được chú ý.
Thực phẩm ngon miệng chưa chắc đã an toàn. Chỉ một chút chủ quan trong thói quen ăn uống, tích lũy theo năm tháng, cũng có thể để lại hệ quả dài lâu cho sức khỏe. Chọn cá thông minh và nấu đúng cách, đó mới là cách tận hưởng lợi ích của cá mà không phải trả giá bằng sức khỏe.
Nguồn và ảnh: 163.com
