Phụ nữ say nhanh hơn nam giới không phải do tửu lượng kém mà bởi những khác biệt sinh học đặc thù. Khoa học hiện đại chứng minh rằng cơ thể nữ giới xử lý cồn với cường độ mạnh hơn, đồng thời não bộ cũng phản ứng nhạy cảm hơn trước tác động của rượu bia so với nam giới, ngay cả khi tiêu thụ cùng một liều lượng.
Sự khác biệt bắt đầu ngay khi rượu thâm nhập cơ thể. Nam giới sở hữu lượng enzym alcohol dehydrogenase (ADH) dồi dào tại dạ dày và gan, giúp phân giải chất cồn nhanh chóng. Ngược lại, cơ thể phụ nữ sản sinh ít ADH hơn, hạn chế khả năng lọc độc tố ngay từ bước chuyển hóa đầu tiên. Điều này khiến nồng độ cồn trong máu phái nữ luôn cao hơn nam giới dù uống như nhau. Các hướng dẫn y tế vì thế luôn thiết lập ngưỡng uống an toàn riêng biệt cho hai giới.
Nghiên cứu từ năm 1990 trên 20 nam và 23 nữ sử dụng cùng một lượng rượu tương ứng với trọng lượng cơ thể cho thấy enzym alcohol dehydrogenase (ADH), "vũ khí" phân giải chất cồn tại dạ dày và gan, ở nam giới dồi dào hơn hẳn. Scott Edwards, chuyên gia nghiên cứu cơ chế thần kinh sinh học về rối loạn sử dụng rượu tại Đại học Bang Louisiana, giải thích nhờ lượng enzym này, phái mạnh có thể chuyển hóa chất cồn nhanh hơn nhiều ngay từ giai đoạn đầu.
Ảnh minh họa: Omre
Yếu tố quan trọng tiếp theo là cấu trúc sinh học. Cồn tan trong nước nhưng không tan trong mỡ. Phụ nữ thường có tỷ lệ mỡ cao và lượng nước thấp hơn nam giới, dẫn đến việc thiếu dịch lỏng để hòa tan rượu. Hệ quả là ethanol bị cô đặc và tích tụ đậm đặc hơn trong cơ thể. Thực tế trên bàn tiệc thường bỏ qua điều này khi áp dụng cùng một kích cỡ ly cho cả hai giới, khiến phụ nữ vô tình nạp lượng cồn quá tải so với thể trạng thực tế.
Tác động của rượu còn đi sâu vào hệ thống thần kinh. Hormone Estradiol ở nữ giới có khả năng khuếch đại cảm giác hưng phấn từ dopamine, đặc biệt trong kỳ rụng trứng. Cơ chế này dẫn đến hiệu ứng "telescoping", khiến hành trình từ uống giải trí sang nghiện rượu bị rút ngắn đáng kể. Dù bắt đầu uống muộn hơn đàn ông, phụ nữ lại dễ rơi vào trạng thái lệ thuộc và gặp biến chứng sức khỏe sớm hơn. Xu hướng dùng chất kích thích để tự điều trị lo âu càng đẩy nhanh vòng xoáy nghiện ngập này.
Theo chuyên gia Jill Becker, những phát hiện khoa học này luôn đi kèm với các hàm ý xã hội. Bà chia sẻ thế hệ nữ quyền những năm 1970 từng tin rằng phụ nữ có quyền uống rượu ngang hàng với đàn ông. Tuy nhiên, khát vọng bình đẳng xã hội đôi khi vấp phải thực tế sinh học phức tạp.
"Phụ nữ cần hiểu rằng nếu uống rượu cùng mức với đàn ông, họ không chỉ say nhanh hơn mà hậu quả về lâu dài đối với sức khỏe còn nặng nề hơn rất nhiều", bà nói.
Bình Minh (Theo The Science Times)
