Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM vừa khởi tố, bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường sau khi đột kích cơ sở chế biến "chui" tại Quận 8, phát hiện quả tang hành vi ngâm tẩm hóa chất công nghiệp độc hại vào thịt ốc bươu. Từ năm 2021 đến nay, đối tượng này đã sử dụng khoảng 500 tấn Natri Silicate (thủy tinh lỏng) - chất chuyên dùng sản xuất xi măng, gạch - để "phù phép" hơn 3.000 tấn ốc trở nên trắng, giòn và tăng trọng lượng nhằm trục lợi hàng tỷ đồng.
Ốc ngâm thủy tinh lỏng bị lực lượng công an phát hiện. Ảnh: Công an TPHCM
Tiến sĩ Khuất Quang Sơn, Đại học Phòng cháy Chữa cháy (Hà Nội), cho biết Natri silicate là hóa chất chuyên dụng trong xây dựng, thường dùng pha keo trám, dán tường hoặc phủ bề mặt vật liệu. Chất này có độ nhớt cao, tạo mạng lưới kết dính giống thủy tinh và hóa rắn khi khô nên được gọi là thủy tinh lỏng.
Dù không được phép dùng trong thực phẩm, thủy tinh lỏng vẫn bị lạm dụng để xử lý hải sản, đặc biệt là ốc. Nhờ tính kiềm mạnh, hóa chất này làm thay đổi cấu trúc protein, khiến thịt ốc săn lại, giòn hơn, tăng khả năng giữ nước giúp ốc nặng cân và trông tươi ngon bắt mắt. Môi trường kiềm cũng tẩy sạch nhớt, khử mùi hôi, giúp thực phẩm lâu ôi thiu.
Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), hành vi này vi phạm nghiêm trọng luật an toàn thực phẩm. Ông khẳng định đây là chất độc tích tụ âm thầm, ăn mòn đa cơ quan nhưng khó bị phát hiện do người bán thường dùng liều lượng nhỏ để qua mắt cơ quan chức năng.
Tác hại của thủy tinh lỏng khi vào cơ thể không biểu hiện qua các triệu chứng thần kinh tức thời. Thay vào đó, tính kiềm của hóa chất gây tổn thương ăn mòn trực tiếp. Nguy hiểm nhất là tình trạng bỏng thực quản, dạ dày dẫn đến biến chứng xuất huyết. Bệnh nhân thường cảm thấy đau rát họng, nôn nhiều, đau ngực, khó nuốt. Trường hợp nặng có thể nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phù nề đường thở gây khó thở.
Ngoài nguy cơ từ hóa chất, bản thân món ốc cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nếu chế biến sai cách. Ốc sống ở tầng đáy bùn sâu, mỗi con có thể chứa từ 3.000 đến 6.000 ký sinh trùng, đặc biệt là giun ống. Việc chế biến không kỹ hoặc ăn phải ốc chết làm tăng mạnh nguy cơ ngộ độc.
Chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên mua ốc tại các cơ sở uy tín, tự sơ chế bằng nước vo gạo, giấm hoặc nước muối pha ớt để ốc nhả sạch bùn đất. Khi ăn, cần loại bỏ phần ruột ở đuôi (chứa chất bẩn) và não ở đầu (chứa chất độc gây chóng mặt).
Trẻ em có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, người có tiền sử dị ứng hải sản, người mới ốm dậy hoặc đang rối loạn tiêu hóa cần hạn chế món ăn này để tránh các phản ứng tiêu cực như đau bụng, nổi mề đay hay tiêu chảy.
Thùy An
