Từ những rối loạn tiêu hoá tưởng chừng quen thuộc như táo bón xen kẽ tiêu chảy, một bệnh nhân nam tại TP.HCM đã quyết định đi khám theo lời khuyên của con trai và thực hiện nội soi tầm soát ung thư sớm. Không ngờ, kết quả nội soi phát hiện tới 11 polyp đường tiêu hoá, trong đó 3 polyp đã ở giai đoạn tiền ung thư.
Trường hợp này được BS.CK1 Cao Thanh Vinh, chuyên khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hạnh Phúc chia sẻ tại một hội thảo chuyên môn mới đây. Theo bác sĩ, đây là ví dụ điển hình cho thấy ung thư tiêu hoá giai đoạn sớm thường không có triệu chứng đặc hiệu, rất dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hoá thông thường, khiến người bệnh chủ quan và chậm trễ thăm khám.
Buổi hội thảo chuyên đề Hiểu đúng về Ung thư sớm đường tiêu hoá được diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hạnh Phúc vào sáng Thứ bảy, ngày 17/01/2026
BS Cao Thanh Vinh cho biết, polyp tăng sản đại tràng là tổn thương lành tính, tuy nhiên một số có khả năng tiến triển thành ung thư theo thời gian. Trong trường hợp bệnh nhân nói trên, các bác sĩ đã cắt bỏ hoàn toàn toàn bộ polyp, giúp ngăn chặn nguy cơ tiến triển nặng hơn.
"Polyp đại tràng chính là một mắt xích quan trọng trong chuỗi viêm - biến đổi - ung thư. Nếu được phát hiện và xử lý sớm, ung thư đại tràng hoàn toàn có thể phòng ngừa", BS Vinh nhấn mạnh.
Trước đây, ung thư đường tiêu hóa thường gặp ở nhóm người từ 60 tuổi trở lên, do việc tầm soát chủ yếu được thực hiện ở độ tuổi này. Tuy nhiên, những năm gần đây, nhờ các chương trình sàng lọc sớm tại Nhật Bản và Hàn Quốc, độ tuổi phát hiện ung thư tiêu hoá đã giảm xuống 40-45 tuổi.
Hiện nay, nhiều hiệp hội tiêu hóa trên thế giới đã khuyến nghị tầm soát ung thư dạ dày và đại tràng từ 45 đến 50 tuổi, đặc biệt với những người có yếu tố nguy cơ.
Những triệu chứng cảnh báo dễ bị bỏ qua
Theo BS Cao Thanh Vinh, ung thư tiêu hoá giai đoạn sớm thường có biểu hiện rất mơ hồ. Đường tiêu hóa trên là ợ hơi, ợ chua, đau vùng thượng vị, buồn nôn, nôn ói; Đường tiêu hoá dưới là táo bón, tiêu chảy, thay đổi thói quen đi tiêu, đi tiêu ra máu.
Bên cạnh đó, nhiều yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc ung thư tiêu hoá cũng cần được lưu ý.
Với ung thư đại tràng, các yếu tố nguy cơ bao gồm: Tiền sử gia đình: người thân trực hệ thế hệ thứ nhất (bố, mẹ, anh chị em ruột) mắc ung thư đại trực tràng làm nguy cơ tăng gấp đôi; Lối sống: chế độ ăn uống và sinh hoạt thiếu lành mạnh, đặc biệt là tình trạng béo phì; Các yếu tố khác: hút thuốc lá, hội chứng chuyển hóa.
Với ung thư dạ dày, các yếu tố nguy cơ chính gồm: Tiền sử gia đình; Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori); Các tổn thương tiền ung thư tiến triển; Viêm dạ dày tự miễn; Hút thuốc lá và tuổi tác.
Ngoài ra, béo phì, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, tăng đường huyết cũng làm tăng nguy cơ polyp đại tràng và ung thư đại trực tràng.
BS Cao Thanh Vinh thực hiện một ca mô phỏng nội soi dạ dày để tầm soát ung thư tiêu hoá
Theo BS Vinh, đa số ung thư đường tiêu hoá đều khởi phát từ tình trạng viêm mạn tính, trải qua một chuỗi diễn tiến từ viêm cấp, viêm mạn, biến đổi tế bào và cuối cùng là ung thư. Do đó, các triệu chứng ban đầu thường rất giống với trào ngược dạ dày, thực quản, viêm dạ dày - tá tràng hay hội chứng ruột kích thích.
"Nhiều người có triệu chứng rồi tự ra nhà thuốc mua thuốc uống. Điều này có thể làm che lấp bệnh, khiến ung thư tiêu hoá bị chẩn đoán muộn", BS Vinh cảnh báo.
Nội soi - tiêu chuẩn vàng trong tầm soát ung thư tiêu hoá
Theo các hiệp hội chuyên ngành, nội soi tiêu hoá kết hợp giải phẫu bệnh là tiêu chuẩn vàng trong phát hiện ung thư dạ dày và đại tràng. Trong đó, nội soi đóng vai trò bước đầu tiên và quan trọng nhất.
Ung thư đại trực tràng hiện là loại ung thư phổ biến thứ ba và là nguyên nhân tử vong do ung thư đứng thứ hai tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nhờ sàng lọc sớm và cắt polyp qua nội soi, tỷ lệ mắc mới và tử vong đã giảm đều trong nhiều năm. Với ung thư dạ dày, dữ liệu tại châu Á cho thấy tầm soát nội soi ở nhóm nguy cơ cao giúp giảm tới 40% tỷ lệ tử vong.
Nội soi dạ dày giúp phát hiện các vùng niêm mạc bất thường, đánh giá mức độ lan rộng tổn thương và sinh thiết để chẩn đoán chính xác. Trong khi đó, nội soi đại tràng có vai trò đặc biệt quan trọng khi vừa phát hiện ung thư giai đoạn sớm, vừa phát hiện và cắt bỏ ngay các polyp tiền ung thư, ngăn chặn quá trình tiến triển.
Hiệu quả của nội soi đại tràng đã được chứng minh qua nhiều số liệu: giảm 69% tỷ lệ mắc mới và 68% tỷ lệ tử vong do ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối ưu, cuộc nội soi cần đảm bảo chất lượng cao, bao gồm tỷ lệ đưa ống soi đến manh tràng, tỷ lệ phát hiện u tuyến và việc chuẩn bị ruột tốt.
Ở giai đoạn sớm của ung thư tiêu hoá (giai đoạn tiền ung thư) khả năng phát hiện và điều trị khỏi hoàn toàn là rất cao. Theo các hiệp hội khoa học, nếu được chẩn đoán ở giai đoạn này, tỷ lệ chữa khỏi có thể lên tới 90%.
Ngược lại, khi bệnh được phát hiện muộn, tiên lượng sống giảm mạnh. Tại Hoa Kỳ, tỷ lệ sống sót ở giai đoạn muộn chỉ còn khoảng 35-40%. Trong khi đó, tại các quốc gia có chương trình tầm soát sớm hiệu quả như Nhật Bản và Hàn Quốc, tỷ lệ này có thể nâng lên khoảng 60%, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ tử vong do ung thư tiêu hoá.
Về mặt điều trị, nếu bệnh chưa di căn, người bệnh vẫn còn nhiều cơ hội can thiệp bằng phẫu thuật kết hợp hoá trị, xạ trị tuỳ từng trường hợp. Tuy nhiên, khi ung thư đã di căn, tiên lượng sống trở nên rất hạn chế, có thể chỉ còn tính bằng năm, thậm chí vài tháng.
Chủ động tầm soát để bảo vệ sức khoẻ
Tuỳ theo mức độ nguy cơ, lịch nội soi theo dõi được khuyến nghị khác nhau: nhóm nguy cơ cao nội soi mỗi 3 năm; người có tiền sử gia đình ung thư dạ dày nội soi 1-2 năm/lần; người có thân nhân trực hệ mắc ung thư dạ dày nên bắt đầu nội soi sớm hơn 10 năm so với tuổi chẩn đoán của người thân.
Chia sẻ thêm về thực tế lâm sàng, BS.CK1 Cao Thanh Vinh cho biết tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hạnh Phúc, quy trình nội soi tiêu hoá được triển khai theo các tiêu chuẩn chất lượng cao. Hệ thống máy nội soi công nghệ hiện đại, kết hợp kỹ thuật tăng cường hình ảnh, cho phép phát hiện những tổn thương rất nhỏ, dưới 1cm, đồng thời đánh giá được bản chất tổn thương là ung thư sớm hay tiền ung thư.
Bên cạnh đó, quy trình chuẩn bị đại tràng được tối ưu nhằm đảm bảo ruột sạch, hạn chế bỏ sót tổn thương và giảm nhu cầu nội soi lặp lại. Khi phát hiện bất thường, các dụng cụ can thiệp hiện đại được sử dụng để cắt bỏ triệt để tổn thương ngay trong quá trình nội soi, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và phòng ngừa ung thư tiến triển.
Theo BS Cao Thanh Vinh, tin vui là ngày càng nhiều người trẻ chủ động tầm soát tiêu hoá. Bác sĩ khuyến cáo nên ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc, giảm stress và đặc biệt không chủ quan với các rối loạn tiêu hoá kéo dài.
"Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, nên đến khám chuyên khoa tiêu hoá để được tư vấn và tầm soát kịp thời", BS Vinh nhấn mạnh.
Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hạnh Phúc chính thức công bố chiến lược nâng cấp hoạt động theo mô hình "Đa chuyên khoa cao cấp".
Trước nhu cầu y tế cấp thiết tại cửa ngõ phía Đông TP.HCM và xu hướng gia tăng các bệnh lý mạn tính, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hạnh Phúc chính thức công bố chiến lược nâng cấp hoạt động theo mô hình "Đa chuyên khoa cao cấp".
Từ tháng 01/2026, bệnh viện đưa vào vận hành hệ thống chăm sóc sức khỏe tích hợp, khép kín và bắt đầu tiếp nhận Bảo hiểm Y tế (BHYT). Điểm nhấn của chiến lược là Trung tâm Khám sức khỏe diện tích hơn 460m² hoạt động theo cơ chế "một điểm chạm" (One-stop shop). Việc phối hợp chặt chẽ liên chuyên khoa giúp tối ưu hóa thời gian và nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh.
