Tại thị trấn Gellibrand, vùng nông thôn cách Melbourne khoảng 200 km, Karlee Smith nhảy lên xe địa hình 4 bánh để lùa đàn cừu tránh xa ngọn lửa đang áp sát trang trại.
"Thực tế là chúng tôi phải chạy xuyên qua vùng đang bốc lửa. Cỏ cháy loang lổ từng mảng, nóng rát", Smith nói.
Gần đó, bố và anh trai cô đang cố dập lửa bằng nước từ bồn chứa kéo đến bằng máy cày. Họ nhìn thấy một con gấu túi koala vừa bò khỏi bụi rậm cháy rụi. Con vật nằm dưới đất, kiệt sức và hoảng loạn.
Vùng rộng lớn ở đông nam Australia đang hứng chịu đợt nắng nóng cực đoan, đẩy nền nhiệt lên sát ngưỡng 50ºC, buộc nhiều người phải tự bảo vệ tài sản khi cháy rừng lan nhanh qua nhiều khu vực nông thôn bang Victoria.
Cháy rừng tại Gellibrand, bang Victoria, miền nam Australia, ngày 28/1. Ảnh: Reuters
Cơ quan Khí tượng Australia cho biết đây là đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất trong 16 năm. Victoria ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử vào ngày 27/1, khi nền nhiệt ở hai thị trấn Hopetoun và Walpeup chạm 48,9ºC, còn thủ phủ bang là Melbourne vượt 45ºC.
Các bang lân cận New South Wales và Nam Australia cũng ghi nhận những mức nhiệt kỷ lục. Một số thị trấn trong tuần này dao động quanh 50ºC, tiến sát kỷ lục mọi thời đại là 50,7ºC tại bang Tây Australia năm 2022.
Smith nói thời tiết khô nóng này đã xuất hiện liên tục qua các năm. "Cứ mỗi lần mùa khô tới, tôi lại nghĩ liệu năm nay có phải đến lượt Gellibrand bị thiêu rụi không", cô nói. Giới chức Victoria đang đối phó với 5 đám cháy lớn.
Steve Mccullough, quản lý khách sạn địa phương ở Hopetoun, cho biết người dân ở cộng đồng nông nghiệp chỉ khoảng 700 người đã quen với nắng nóng cực đoan. Khi nhiệt độ tăng vọt, một số lao động tan ca từ buổi trưa, nhiều cơ sở kinh doanh khác đóng cửa sớm.
Ông vẫn mở quán rượu suốt tuần để làm nơi trú nóng cho người dân, đặc biệt là những người lo lắng hóa đơn điện tăng vọt nếu bật điều hòa liên tục. "Chúng tôi mở cửa và thông báo ai thấy nóng đều có thể vào ngồi, không bắt buộc phải mua gì cả", ông nói. "Trời nóng kinh khủng. Phải biết xoay sở".
Khán giả giải nhiệt trước quạt hơi nước giữa nắng nóng tại giải Australia Open 2026 ở Melbourne, ngày 27/1. Ảnh: Reuters
Cơ quan y tế Australia khuyến cáo người dân uống đủ nước, thường xuyên hỏi thăm người cao tuổi, trẻ em và những người suy giảm miễn dịch. Dịch vụ Cấp cứu Victoria nhấn mạnh đây là "tình huống đe dọa tính mạng khẩn cấp".
Tại Hopetoun, người dân đang hỏi han, giúp đỡ nhau. "Họ gõ cửa nhà hàng xóm để chắc chắn láng giềng vẫn ổn", ông Mccullough nói.
Hồi đầu tuần, hơn 100.000 hộ gia đình bị mất điện do ảnh hưởng từ cháy rừng và tình trạng quá tải lưới điện do nắng nóng, khiến nhiều người phải chịu nóng mà không có điều hòa.
Kyla Beale, cư dân Gellibrand, nói nguy cơ cháy xuất hiện từ khoảng hai tuần trước, sau một đợt nắng nóng từ đầu tháng 1. Phần lớn thị trấn đã sơ tán vào ngày 24/1.
Cô rời đi cùng con trai 15 tuổi và chó cưng của gia đình, còn chồng ở lại để bảo vệ ngôi nhà. "Thật sự kinh hoàng khi rời đi và để chồng tôi đối phó với gió và lửa", Beale nói.
Nguồn nước uống an toàn trong thị trấn đã cạn kiệt sau khi lửa vượt qua các tuyến ngăn chặn hỏa hoạn, làm hư hại nhà máy xử lý, nơi cung cấp nước uống cho Gellibrand.
Smith nói con koala mà gia đình cô tìm thấy đã được kiểm tra, cho ăn lá bạch đàn và thả vào một cây bạch đàn chưa bị cháy.
Tuy nhiên, Smith ước tính khoảng 90% trang trại rộng 809 hecta đã bị thiêu rụi và cô không biết chính xác thiệt hại bao nhiêu cừu và bò vì lửa.
"Tôi nghĩ ai cũng sợ. Thật sự khủng khiếp, nhưng mọi người đang sát cánh bên nhau, cùng vượt qua. Đây là Gellibrand, ai cũng muốn tương trợ lẫn nhau", cô nói.
Con koala được gia đình Smith cứu giữa cháy rừng ở Gellibrand, Australia. Ảnh: CNN
Đức Trung (Theo CNN, Guardian, Washington Post)
