Các nghiên cứu về y học lối sống chỉ ra tuổi thọ liên quan chặt chẽ với nhịp sinh học ổn định hơn là giờ thức dậy tuyệt đối. Buổi sáng nên bắt đầu bằng ánh sáng tự nhiên, vài phút vận động giãn cơ, uống nước và hít thở sâu. Khi cơ thể được đánh thức đúng trình tự sinh học, hệ nội tiết, tim mạch và cả làn da đều hoạt động tối ưu, đó mới là nền tảng thật sự của sống khỏe, trẻ lâu.
Dưới đây là những thói quen buổi sáng khiến bạn già đi nhanh chóng.
Vội bật dậy ngay khỏi giường
Không ít người đặt chuông báo thức và lập tức bật dậy, rời giường trong vài giây. Hành động tưởng vô hại này lại gây sốc cho hệ tim mạch. Bác sĩ tim mạch Michael J. Ackerman làm việc tại Mayo Clinic (Mỹ) cho biết sau một đêm ngủ dài, huyết áp đang ở mức thấp. Khi cơ thể chuyển từ tư thế nằm sang đứng quá nhanh, máu chưa kịp phân bố lại, khiến tim phải tăng nhịp đột ngột để bù trừ. Điều này dễ gây chóng mặt, tụt huyết áp tư thế, thậm chí ngất xỉu.
Các nghiên cứu sinh lý học chỉ ra rằng hệ thần kinh giao cảm cần vài phút để khởi động sau khi ngủ. Nếu bạn ngồi dậy từ từ, thả chân xuống giường và hít thở sâu khoảng 1-2 phút, tim mạch sẽ thích nghi tốt hơn, giảm nguy cơ rối loạn nhịp tim buổi sáng, thời điểm vốn được xem là khung giờ nguy cơ cao của nhồi máu cơ tim.
Ngoài tim mạch, thói quen này còn ảnh hưởng tới da. Khi lưu thông máu bị rối loạn đột ngột, da dễ tái nhợt, bọng mắt rõ hơn và quá trình oxy hóa tế bào tăng lên, khiến da lão hóa sớm.
Uống cà phê ngay khi vừa mở mắt
Nhiều người xem cà phê là nút khởi động não. Tuy nhiên, uống cà phê ngay sau khi thức dậy lại không phải lựa chọn tốt. Giáo sư thần kinh học Matthew Walker (Đại học California, Berkeley) giải thích buổi sáng cơ thể đang ở đỉnh tiết cortisol, hormone giúp tỉnh táo tự nhiên. Nếu nạp caffeine vào thời điểm này, não sẽ giảm nhạy cảm với tín hiệu tỉnh táo nội sinh, lâu dài gây lệ thuộc cà phê và rối loạn nhịp sinh học. Caffeine còn làm tăng nhịp tim, co mạch và kích thích tiết acid dạ dày. Khi uống lúc bụng rỗng, niêm mạc dạ dày dễ bị kích ứng, gây trào ngược, đầy hơi và về lâu dài ảnh hưởng hấp thu dinh dưỡng.
Từ góc độ làm đẹp, caffeine sớm làm tăng cortisol, hormone liên quan trực tiếp đến lão hóa da. Nồng độ cortisol cao kéo dài thúc đẩy phân hủy collagen, khiến da kém đàn hồi và dễ hình thành nếp nhăn. Các chuyên gia khuyến nghị nên uống nước trước, đợi 60-90 phút sau khi thức dậy mới dùng cà phê.
Kiểm tra điện thoại ngay lập tức
Vội vàng kiểm tra điện thoại ngay khi vừa thức dậy có thể khiến bạn già nhanh.
Việc đầu tiên nhiều người làm khi tỉnh dậy là cầm điện thoại. Não bộ khi vừa thức giấc đang ở trạng thái sóng theta và alpha, giai đoạn chuyển tiếp từ ngủ sang tỉnh, rất quan trọng cho cân bằng thần kinh.
Nhà thần kinh học Andrew Huberman (Đại học Stanford) cho biết ánh sáng xanh từ màn hình ngay lập tức kích hoạt dopamine và adrenaline, đẩy não vào trạng thái căng thẳng sớm. Điều này khiến hệ thần kinh rơi vào chế độ phản ứng thay vì chế độ điều khiển, làm tăng lo âu suốt ngày.
Nghiên cứu về hormone stress cho thấy việc tiếp xúc thông tin dồn dập ngay buổi sáng làm tăng cortisol nền trong nhiều giờ. Khi cortisol cao kéo dài, cơ thể tích mỡ vùng bụng, dễ nổi mụn, rụng tóc và rối loạn giấc ngủ về đêm. Chỉ cần trì hoãn việc dùng điện thoại 20-30 phút và thay bằng ánh sáng tự nhiên hoặc vận động nhẹ, nhịp sinh học sẽ ổn định hơn rõ rệt.
Bỏ qua việc uống nước buổi sáng
Sau 7-8 giờ ngủ, cơ thể ở trạng thái thiếu nước nhẹ. Tuy vậy nhiều người đánh răng, thay đồ rồi đi làm mà không uống nước.
Theo Hiệp hội Dinh dưỡng Anh, mất nước chỉ 1-2% khối lượng cơ thể đã đủ làm giảm khả năng tập trung và tăng nhịp tim. Máu trở nên đặc hơn, tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm tuần hoàn. Thiếu nước buổi sáng còn ảnh hưởng rõ đến làn da. Bác sĩ da liễu Whitney Bowe (Mỹ) cho biết khi cơ thể thiếu nước, hàng rào bảo vệ da suy yếu, da dễ xỉn màu, tiết dầu bù trừ và hình thành mụn.
Một cốc nước ấm 250-400 ml sau khi thức dậy giúp kích hoạt nhu động ruột, hỗ trợ thải độc qua gan thận và cải thiện độ ẩm da. Đây là bước đơn giản nhưng hiệu quả hơn nhiều loại thực phẩm chức năng làm đẹp.
Vienne (Theo Healthline, Very Well Health)
