Những ngày cận Tết Nguyên đán, trên mạng xã hội liên tục xuất hiện các bài đăng từ những trung tâm, nhóm cứu hộ động vật với cùng một thông điệp: quá tải. Từ thông báo tạm dừng tiếp nhận, lời kêu gọi hỗ trợ nhân lực, đến những chia sẻ đầy áp lực về chi phí chăm sóc, viện phí, thức ăn… tất cả đều phản ánh một thực trạng chung: lượng chó mèo bị bỏ rơi, gặp nạn tăng mạnh trong khi khả năng cứu hộ đang dần chạm ngưỡng.
Đằng sau những dòng chữ ngắn gọn ấy là hàng trăm, thậm chí hàng nghìn sinh mạng nhỏ đang cần được chăm sóc mỗi ngày, cùng những con người âm thầm gánh vác trách nhiệm vượt quá khả năng của mình. Dịp cận Tết, thay vì là thời điểm “giảm tải”, lại trở thành quãng thời gian áp lực nhất trong năm đối với các trung tâm cứu hộ động vật.
Các đơn vị, trung tâm cứu hộ chó mèo "kêu cứu" vì tình trạng quá tải dịp cuối năm. Ảnh chụp màn hình.
3 ngày, số ca cứu hộ đã vượt tổng số chó mèo được nhận nuôi 1 tháng: "Khi chủ gặp khó khăn, thú cưng là thứ đầu tiên bị vứt bỏ"
Cuối năm được xem là “mùa cao điểm” của các ca chó mèo bị bỏ rơi và gặp nạn. Không ít trường hợp bị chủ cũ bỏ lại do chuyển nhà, khó khăn kinh tế, không có thời gian chăm sóc hoặc đơn giản là muốn “nhẹ gánh” trước kỳ nghỉ Tết. Bên cạnh đó là những ca chó mèo đi lạc, bị tai nạn giao thông, mắc bệnh nặng, suy kiệt do lang thang dài ngày hoặc bị bạo hành.
Trên các tuyến đường, trong các hội nhóm cứu hộ và mạng xã hội, những lời cầu cứu khẩn cấp xuất hiện dày đặc hơn: chó mèo bị thương nặng cần can thiệp y tế, mèo con mắc bệnh truyền nhiễm, chó già yếu không còn khả năng tự kiếm ăn, hay những trường hợp bị bỏ mặc trong tình trạng sức khỏe nguy kịch. Nhiều ca khi được tiếp nhận đã ở giai đoạn muộn, đòi hỏi thời gian điều trị kéo dài và chi phí lớn.
Tại Trung tâm cứu hộ chó mèo Sân nhà nhiều chó, lượng chó mèo được đưa về trạm trong giai đoạn cận Tết chỉ có tăng. Có những thời điểm, chỉ trong 3 ngày, số ca cứu hộ đã vượt quá tổng số chó mèo được nhận nuôi trong cả một tháng. Việc số lượng liên tục gia tăng khiến trạm thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải, đặc biệt là vào dịp cuối năm và Tết.
Đơn vị này chia sẻ hình ảnh trên mạng xã hội, cho biết các phòng tăng cường chật kín chỗ. Nguồn ảnh: Sân nhà nhiều chó
Hoạt động cứu hộ thường bắt đầu từ việc tiếp nhận các ca chó mèo gặp nạn ngoài đường, đưa về điều trị cả về thể chất lẫn tinh thần. Sau khi hồi phục, các bé sẽ được tìm kiếm gia đình mới để nhận nuôi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy số lượng được nhận nuôi luôn thấp hơn rất nhiều so với số ca tiếp nhận, đặc biệt vào dịp cuối năm, khi nhiều gia đình không muốn phát sinh thêm trách nhiệm mới.
Trong khi đó, các nhóm cứu hộ khác như Nhận Nuôi Thú Cưng - Hanoi Pet Adoption cũng liên tục đăng tải các bài viết kêu gọi cộng đồng không bỏ rơi chó mèo trước Tết. Đại diện nhóm cho biết, Tết là thời điểm số ca bị bỏ rơi tăng cao nhất trong năm.
Nhiều chú chó mèo bị chủ bỏ rơi, đi lang thang gặp nguy hiểm, nhiễm bệnh,... Nguồn ảnh: Nhận Nuôi Thú Cưng - Hanoi Pet Adoptio
Áp lực tài chính chồng chất lên các trung tâm cứu hộ ở thời điểm cuối năm
Không chỉ đối diện với số lượng chó mèo tăng đột biến, các trung tâm cứu hộ còn phải gánh thêm áp lực lớn về nhân sự và chi phí trong dịp Tết.
Tại Sân nhà nhiều chó, hiện trung tâm đang chăm sóc hơn 1.300 chó mèo mỗi ngày, với khoảng 15 nhân sự thường trực. Vào dịp Tết, khi nhiều nhân viên và tình nguyện viên về quê, trạm buộc phải thuê thêm nhân công thời vụ để duy trì việc chăm sóc. “Chúng tôi còn phải thuê thêm nhân công thời vụ trong dịp Tết. Điều lo lắng nhất vẫn là đảm bảo các bé có đủ thức ăn và duy trì chăm sóc trong những ngày Tết, đồng thời cố gắng trả bớt công nợ cho các đối tác đã đồng hành, hỗ trợ Sơn suốt thời gian qua,” Chị Hà Anh - điều phối viên tTại Trung tâm cứu hộ chó mèo Sân nhà nhiều chó chia sẻ.
Thậm chí, có thời điểm Sân nhà nhiều chó đã phải đăng thông báo tạm dừng tiếp nhận cứu hộ trong thời gian ngắn để giảm tải và đảm bảo chất lượng chăm sóc cho các bé đang ở trạm. Tuy nhiên, theo đại diện trung tâm, việc “tạm dừng” này gần như không thể thực hiện. “Chúng tôi đã nhiều lần thông báo tạm dừng nhưng chưa bao giờ làm được. Khi nhận được thông tin về những bé đang gặp nạn, bị tai nạn hay cần can thiệp y tế khẩn cấp, chúng tôi không thể từ chối. Chỉ có thể hạn chế trong khả năng, còn những ca nguy hiểm thì chắc chắn vẫn phải tiếp nhận,” chị Hà Anh chia sẻ.
Áp lực tài chính cũng là bài toán lớn với các trạm cứu hộ. Chi phí thức ăn, viện phí, tiền thuê nhà, chăm sóc y tế cho những bé bệnh nặng hoặc liệt cần điều trị dài ngày luôn ở mức cao. Dịp Tết, việc duy trì nguồn lực này càng trở nên khó khăn hơn khi các khoản đóng góp có xu hướng chững lại, trong khi nhu cầu chi tiêu tăng lên.
Ảnh: Sân nhà nhiều chó
Tương tự, Nhận Nuôi Thú Cưng - Hanoi Pet Adoption cho biết nhóm hiện phải duy trì đồng thời nhiều nhà chung, chăm sóc cả những chó mèo khỏe mạnh lẫn các trường hợp cần điều trị và theo dõi dài hạn. Dịp cận Tết, khi một phần tình nguyện viên về quê hoặc bận công việc riêng, khối lượng chăm sóc dồn lên số nhân sự còn lại, khiến hoạt động của nhóm gặp không ít khó khăn trong việc sắp xếp và phân bổ nguồn lực.
Thực tế cho thấy, phía sau mỗi ca cứu hộ là một chuỗi công việc kéo dài, từ tiếp nhận, điều trị, chăm sóc hằng ngày cho đến tìm kiếm gia đình nhận nuôi phù hợp. Khi số lượng chó mèo cần hỗ trợ tăng nhanh trong thời gian ngắn, các trung tâm buộc phải cân nhắc rất kỹ giữa khả năng hiện có và nhu cầu thực tế, nhằm đảm bảo những cá thể đã được tiếp nhận vẫn được chăm sóc đầy đủ.
Những thay đổi về chỗ ở, công việc, nhịp sinh hoạt và kế hoạch cá nhân khiến việc chăm sóc thú cưng trở nên khó khăn hơn đối với không ít gia đình. Điều này đặt ra yêu cầu về những giải pháp dài hạn, từ công tác nhận nuôi đến hỗ trợ chăm sóc, nhằm giảm tải cho các trung tâm cứu hộ trong những giai đoạn cao điểm như dịp cuối năm.
Sự gia tăng các ca cứu hộ đặt ra bài toán lớn về không gian, nhân lực và chi phí vận hành đối với các trung tâm. Khi số lượng chó mèo cần chăm sóc ngày một nhiều, mỗi quyết định tiếp nhận mới đều cần được tính toán cẩn trọng để không ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc chung. Dịp cận Tết, thời điểm nhu cầu cứu hộ tăng cao, cũng là lúc những thách thức trong công tác cứu trợ động vật bộc lộ rõ nét hơn.
