* Bài viết tiết lộ nội dung phim
Trailer "Mercy" (Bằng chứng sinh tử), ra rạp trong nước ngày 23/1. Phim được phổ biến đến người xem từ đủ 16 tuổi trở lên (16+). Video: Sony Pictures Vietnam
Gần 20 năm sau phim hành động Wanted (2008) của đạo diễn Timur Bekmambetov, tài tử Chris Pratt tái hợp nhà làm phim người Kazakhstan gốc Nga trong dự án khoa học viễn tưởng - giật gân. Anh vào vai Chris Raven, điều tra viên của Sở Cảnh sát Los Angeles (LAPD), là nghi phạm duy nhất trong vụ sát hại người vợ Nicole.
Bộ phim gây chú ý nhờ ý tưởng mới lạ. Các tình tiết sắp xếp tổ chức chặt chẽ, tạo nhịp kể căng thẳng xuyên suốt. Kịch bản lấy bối cảnh năm 2029 khi tòa án do trí tuệ nhân tạo điều hành. Trong mô hình này, AI Maddox (Rebecca Ferguson) đồng thời giữ vai trò thẩm phán, bồi thẩm đoàn và người thi hành án.
Cơ chế tư pháp lúc này không còn thủ tục pháp lý truyền thống. Bị cáo không có luật sư nhưng được phép truy cập vào mọi dữ liệu trong không gian số như camera an ninh, điện thoại của bản thân và người xung quanh, mạng xã hội và kho dữ liệu đám mây. Với trường hợp của Raven, hệ thống kết luận có tới 97,5% khả năng anh là hung thủ, dù nhân vật một mực kêu oan. Anh phải hạ mức xác suất có tội xuống dưới 92% trong vòng 90 phút để tránh bị xử tử.
Tác phẩm gợi mở nỗi lo về mặt trái công nghệ và góc khuất đạo đức. Raven buộc phải lần theo từng thông tin rời rạc, từ những email công việc cho đến điện thoại của vợ và tài khoản mạng xã hội của con gái để tìm manh mối. Những vấn đề cá nhân như chứng nghiện rượu, tính cách bạo lực và cuộc hôn nhân rạn nứt dần bị phơi bày, đẩy anh vào thế bất lợi. Khi hành vi và cảm xúc của con người bị biến thành dữ liệu để phân tích, việc đúng sai phụ thuộc vào con số do thuật toán quyết định.
Trong phim, AI có thể truy cập dữ liệu cá nhân mà không cần con người cho phép. Mỗi lớp manh mối lại kéo theo một bí mật, từng bước cuốn khán giả vào câu chuyện. Tại New York Comic Con tháng 10/2025, đạo diễn cho biết qua bộ phim, ông đặt câu hỏi về mối quan hệ giữa con người và trí tuệ nhân tạo, cũng như việc trao quyền quyết định cho các hệ thống máy móc. Khi pháp lý được giao phó cho công nghệ, liệu xã hội có trở nên công bằng hơn trước?
Nhân vật Raven đối đầu hệ thống tư pháp do AI vận hành, giữa bối cảnh đô thị tương lai bất ổn. Ảnh: MGM Studios
Màn thể hiện của hai diễn viên chính giúp tác phẩm có thêm chiều sâu. Chris Pratt mang đến hình tượng khác các vai hành động - hài trước đây. Anh truyền tải nhân vật Chris Raven như người đàn ông kiệt quệ cả thể xác lẫn tinh thần, chuyển từ trạng thái hoảng loạn sang hối hận, quyết tâm minh oan.
Trong cuộc phỏng vấn với BBC, Chris Pratt cho biết để bộc lộ nỗi tuyệt vọng, diễn viên chủ động đề nghị đạo diễn Timur Bekmambetov cho anh bị khóa thật vào ghế hành quyết, có những cảnh kéo dài tới 50 phút. "Tôi nghĩ cách này sẽ giúp diễn xuất chân thực, tạo ra cảm giác bị giam cầm và bế tắc đúng nghĩa. Tôi toát mồ hôi, mặt ngứa cũng không thể gãi và hoàn toàn không thể đứng dậy", anh nói.
Trên màn ảnh, nhân vật của Chris Pratt liên tục đối thoại với thẩm phán AI, nhưng lúc ở trường quay, nghệ sĩ phải diễn một mình. Minh tinh Rebecca Ferguson tham gia thu âm lời thoại cho nhân vật AI, song hai người không đứng chung không gian ghi hình. Theo Pratt, việc diễn xuất khi không có bạn diễn đòi hỏi anh phải duy trì phản ứng tâm lý để thuyết phục khán giả.
Nhân vật AI do Rebecca Ferguson thủ vai. Ảnh: MGM Studios
Rebecca Ferguson kiểm soát tốt giọng nói. Ở một số phân đoạn, gương mặt và tông giọng của cô mang sắc thái lạnh lùng, tạo kịch tính cho các màn đối đáp với Pratt. Tuy nhiên, một bộ phận khán giả cho rằng Maddox được xây dựng có phần nghiêng về cảm xúc, khiến hình ảnh trí tuệ nhân tạo trở nên kém thuyết phục.
Âm nhạc của Ramin Djawadi góp phần duy trì tiết tấu dồn dập. Thiết kế phương tiện bay (drone) cho cảnh sát tạo dấu ấn về mặt bối cảnh tương lai. Phần dàn dựng các cảnh hành động phát huy hiệu quả, nhất là ở những phân đoạn truy đuổi cuối phim.
Mercy mang phong cách thể loại "screenlife", nơi các tình tiết diễn ra qua màn hình máy tính, điện thoại hoặc các thiết bị số. Đây cũng là hướng đi mà Timur Bekmambetov từng theo đuổi trong các tác phẩm như Unfriended (2015), Searching (2018) và Profile (2021). Tuy nhiên, cách kể lệ thuộc vào hình ảnh từ camera giám sát và điện thoại, đôi lúc tạo cảm giác mệt mỏi.
Theo Guardian, phim triển khai tình tiết hiệu quả trong phần lớn thời lượng, nhưng hồi cuối bộc lộ nhiều hạn chế. Khi các sự kiện được nhìn lại từ góc nhìn của hung thủ, kịch bản xuất hiện những chi tiết thiếu logic và chưa được lý giải thỏa đáng, nhất là ở động cơ gây án. Điểm trừ này làm cho cao trào của phim không đạt được hiệu quả, giảm sức nặng câu chuyện. Trang IndieWire viết: "Dự án dừng lại ở việc gợi ra lo ngại về công nghệ trong hoạt động thực thi pháp luật, chưa đưa ra thông điệp cụ thể".
Cát Tiên
