Tàu Blue Moon Mark 1
Minh họa tàu đổ bộ Mark 1 của Blue Origin trên Mặt Trăng. Ảnh: Blue Origin
Tàu đổ bộ Blue Moon Mark 1 (MK1) của công ty Mỹ Blue Origin dự kiến phóng lên không gian bằng tên lửa New Glenn từ Cape Canaveral đầu năm nay với mục tiêu hạ cánh gần hố trũng Shackleton ở cực nam Mặt Trăng. Blue Origin là đối tác trong chương trình Hệ thống Hạ cánh Con người (HLS) của NASA, hướng đến đưa các phi hành gia đáp xuống Mặt Trăng vào cuối thập kỷ này. Do đó, nhiệm vụ của MK1 được xem như buổi "diễn tập" then chốt.
MK1 cao khoảng 8 m, là tàu đổ bộ chở hàng thương mại lên Mặt Trăng lớn nhất từng được chế tạo với trọng tải lên tới 3.000 kg. Con tàu sẽ thử nghiệm những công nghệ hạ cánh và hoạt động bề mặt quan trọng, đánh dấu nỗ lực đầu tiên của Blue Origin nhằm tiếp cận Mặt Trăng, hướng tới thiết lập cơ sở hạ tầng trên thiên thể này. MK1 dự kiến mang theo thiết bị SCALPSS của NASA, chụp ảnh bề mặt Mặt Trăng trong và sau quá trình hạ cánh để nghiên cứu cách các luồng khí xả tương tác với đất đá.
Tàu Blue Ghost M2
Minh họa tàu đổ bộ Blue Ghost M2 cùng tàu quỹ đạo Elytra bay tới Mặt Trăng. Ảnh: Firefly Aerospace
Tháng 3 năm ngoái, tàu đổ bộ Blue Ghost của công ty Mỹ Firefly Aerospace làm nên lịch sử khi trở thành tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên hạ cánh hoàn toàn thuận lợi xuống bề mặt Mặt Trăng. Blue Ghost M2 là bước tiếp theo trong nỗ lực của công ty nhằm trở thành nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa thương mại lên Mặt Trăng. Tàu đổ bộ này dự kiến phóng lên không gian bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX sớm nhất vào quý II theo chương trình Dịch vụ Vận chuyển Hàng hóa Thương mại lên Mặt Trăng (CLPS) của NASA.
Blue Ghost M2 đặt mục tiêu hạ cánh xuống phía xa của Mặt Trăng - kỳ tích mà đến nay chỉ có Trung Quốc đạt được với tàu Hằng Nga 4 năm 2019 và Hằng Nga 6 năm 2024. Con tàu sẽ mang theo nhiều hàng hóa, bao gồm robot Rashid Rover 2 của UAE và bộ thu năng lượng không dây của Volta Space. Tàu quỹ đạo Elytra của Firefly Aerospace, phóng cùng lúc với Blue Ghost M2, sẽ là trạm chuyển tiếp liên lạc cho tàu đổ bộ trong suốt 10 ngày hoạt động. Trạm chuyển tiếp liên lạc rất cần thiết vì phía xa của Mặt Trăng không thể quan sát từ Trái Đất.
Tàu IM-3
Minh họa tàu đổ bộ của Intuitive Machines trên Mặt Trăng. Ảnh: NASA
Công ty Mỹ Intuitive Machines sẽ thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng thứ ba vào nửa cuối năm 2026 với nhiệm vụ IM-3, tiếp nối các nỗ lực của tàu IM-1 Odysseus năm 2024 và IM-2 Athena năm ngoái, cả hai đều bị đổ nghiêng ngay sau khi hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng.
Trong nhiệm vụ IM-3, tàu NOVA-C dự kiến phóng lên không gian bằng tên lửa Falcon 9 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida, đặt mục tiêu đáp xuống vùng Reiner Gamma ở phía gần của Mặt Trăng, nơi có một vòng xoáy bí ẩn với từ trường cục bộ. Con tàu mang theo nhiều thiết bị khoa học, bao gồm từ kế và các thiết bị đo plasma, theo chương trình CLPS.
Tàu Griffin-1
Minh họa tàu đổ bộ Griffin-1 của Astrobotic trên Mặt Trăng. Ảnh: NASA
Peregrine, tàu đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên của công ty Mỹ Astrobotic, phóng vào năm 2024 nhưng gặp sự cố về hệ thống đẩy và rơi xuống Thái Bình Dương. Tuy nhiên, công ty đang nỗ lực trở lại với tàu đổ bộ Griffin-1, dự kiến phóng sớm nhất vào tháng 7 bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX, nhắm đến cực nam Mặt Trăng.
Theo kế hoạch ban đầu, Griffin-1 sẽ mang theo robot VIPER của NASA để tìm kiếm các chất dễ bay hơi, nhưng robot này đã được chuyển sang một nhiệm vụ khác. Thay thế VIPER là robot thám hiểm FLIP 4 bánh, nặng 450 kg của công ty Astrolab và robot CubeRover nhỏ hơn của Astrobotic. Ngoài ra, Griffin-1 cũng sẽ chở thêm một số hàng hóa thương mại khác.
Thu Thảo (Theo Space)
