1. Các loại hạt có mùi ôi, vị đắng
Đậu phộng, hạt hướng dương, óc chó, hạnh nhân… thường được mua sẵn để ăn dần. Tuy nhiên, do chứa nhiều chất béo, các loại hạt này rất dễ bị oxy hóa nếu bảo quản không đúng cách.
Khi hạt có mùi ôi, vị đắng hoặc lạ miệng, đó không chỉ là dấu hiệu giảm chất lượng mà còn có thể cho thấy hạt đã nhiễm nấm Aspergillus flavus, sinh ra aflatoxin – một trong những chất gây ung thư nguy hiểm nhất hiện nay, đặc biệt liên quan đến ung thư gan.
Đáng chú ý, aflatoxin rất bền nhiệt, không bị phá hủy hoàn toàn khi rang hay nấu. Riêng hạnh nhân đắng còn chứa glycoside cyanogenic, khi vào cơ thể sẽ phân hủy thành axit hydrocyanic, có thể gây ngộ độc cấp.
Khuyến cáo của chuyên gia là: hạt có mùi ôi, vị đắng thì nên bỏ ngay, không nếm thử, không tiếc rẻ.
2. Nấm mộc nhĩ ngâm quá lâu
Nhiều người nghĩ rằng ngâm mộc nhĩ càng lâu thì càng nở, càng ngon. Thực tế, đây là thói quen tiềm ẩn nguy cơ rất lớn.
Khi ngâm mộc nhĩ trong môi trường ấm, đặc biệt trên 25°C, vi khuẩn Burkholderia cocovenenans có thể phát triển và sinh ra axit bongkrekic – một độc tố cực mạnh gây tổn thương gan, thận và hệ thần kinh.
Độc tố này không mùi, không vị và không bị phá hủy bởi nhiệt, chỉ cần một lượng rất nhỏ cũng có thể gây ngộ độc nặng, tỷ lệ tử vong cao.
Mộc nhĩ chỉ nên ngâm 3–4 tiếng, tốt nhất bằng nước mát hoặc trong ngăn mát tủ lạnh; thay nước khi ngâm và tuyệt đối không dùng nếu nước ngâm có mùi lạ hoặc nhớt.
3. Khoai tây mọc mầm hoặc chuyển màu xanh
Khoai tây để lâu dễ mọc mầm hoặc chuyển sang màu xanh. Khi đó, củ khoai sản sinh ra solanine và chaconine – các độc tố tự nhiên tập trung nhiều ở mầm và vỏ xanh.
Ăn phải khoai tây chứa solanine có thể gây buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy; nặng hơn là rối loạn thần kinh, khó thở, thậm chí hôn mê.
Việc cắt bỏ mầm hay phần xanh không đảm bảo an toàn tuyệt đối, bởi độc tố có thể đã lan sang các phần khác. Khoai tây đã mọc mầm hoặc chuyển xanh nên được loại bỏ hoàn toàn.
4. Rau củ quả có vị đắng bất thường
Các loại bầu, bí, mướp, dưa chuột vốn không có vị đắng. Nếu khi ăn lại thấy đắng rõ, rất có thể chúng chứa cucurbitacin – một độc tố tự nhiên.
Cucurbitacin bền nhiệt, không bị phá hủy khi nấu và có thể gây đau bụng, nôn mửa, chóng mặt, thậm chí suy tạng nếu ăn nhiều.
Nguyên tắc cần nhớ: đã đắng là bỏ, không cố nếm lại hay chế biến tiếp.
5. Trái cây, rau củ bị thối rữa hoặc mốc một phần
Cắt bỏ phần hỏng rồi ăn phần còn lại là thói quen phổ biến nhưng rất nguy hiểm. Khi thực phẩm đã mốc hoặc thối, vi khuẩn và nấm mốc có thể đã xâm nhập sâu vào bên trong, tạo ra các độc tố không nhìn thấy bằng mắt thường.
Gừng thối có thể sinh ra safrole – chất gây độc cho gan. Rau củ mốc còn có thể làm tăng hàm lượng nitrit, ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển oxy của máu.
Cách an toàn nhất là không sử dụng bất kỳ phần nào của thực phẩm đã hỏng.
6. Cua đã chết trước khi chế biến
Cua mang sẵn nhiều vi khuẩn trong cơ thể. Khi cua chết, vi khuẩn phát triển nhanh, phân hủy protein và sinh ra histamine cùng các amin sinh học độc hại.
Histamine không bị loại bỏ hoàn toàn khi nấu. Ăn cua chết có thể gây dị ứng, phát ban, khó thở, thậm chí sốc phản vệ.
Nguyên tắc bắt buộc: chỉ chế biến cua còn sống khỏe, không dùng cua đã chết dù trong thời gian ngắn.
7. Mía bị “đỏ ruột”
Mía ruột đỏ không phải mía ngọt hơn mà là dấu hiệu nhiễm nấm. Nấm này có thể sinh ra axit 3-nitropropionic, một độc tố thần kinh nguy hiểm.
Ngộ độc thường diễn tiến nhanh, gây buồn nôn, đau bụng, chóng mặt, rối loạn thần kinh, suy hô hấp và hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu.
Khi mua mía, cần quan sát kỹ mặt cắt. Nếu lõi đỏ, mùi lạ hoặc vị chua, tuyệt đối không sử dụng, kể cả những phần trông có vẻ bình thường.
Bất ngờ với loại củ giàu kali gấp 30 lần nấm hương, hỗ trợ xương chắc khỏe, chế biến thành nhiều món ngonGĐXH - Trung niên và người cao tuổi cần thực phẩm bổ sung kali, hỗ trợ xương chắc khỏe, không thể bỏ qua loại thực phẩm này.
Ăn cua phải nhớ điều này kẻo rước độc vào thân!GĐXH - Cua đồng là thức ăn bổ dưỡng đối với sức khỏe con người. Tuy nhiên, hàng ngày vẫn có không ít người ăn cua đồng sai cách, khiến cả nhà... mắc bệnh.
