Đó có thể là một lần bị phản bội, một câu nói làm tổn thương, hay nhiều năm không được lắng nghe. Những vết xước tưởng như nhỏ, nếu không được chữa lành, có thể âm thầm ảnh hưởng đến đời sống tình dục – nơi cần sự tin tưởng và mở lòng nhiều nhất.
Khi một trong hai bị tổn thương từ quá khứ
Nhiều người tin rằng chỉ cần “bỏ qua” là có thể tiếp tục như bình thường. Nhưng tâm lý học cho thấy, cảm xúc không vận hành đơn giản như vậy.
Một nghiên cứu đăng trên Journal of Sex & Marital Therapy chỉ ra rằng, những tổn thương chưa được giải quyết có thể làm giảm đáng kể mức độ thân mật thể xác, ngay cả khi hai người vẫn duy trì mối quan hệ.
Điều này xảy ra vì cơ thể có xu hướng ghi nhớ cảm xúc tiêu cực. Khi sự tin tưởng bị tổn hại, dù chỉ một lần, não bộ có thể trở nên thận trọng hơn, khiến việc mở lòng trở nên khó khăn.
Tiến sĩ Esther Perel từng nhận định rằng: “Sự thân mật đòi hỏi cảm giác an toàn. Khi cảm giác đó bị phá vỡ, mong muốn cũng bị ảnh hưởng.”
Nói cách khác, không phải là không muốn, mà là không còn cảm thấy đủ an toàn để muốn.
Ảnh minh họa.
Tổn thương ảnh hưởng trực tiếp đến ham muốn
Các nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học cho thấy, khi một người trải qua tổn thương cảm xúc, đặc biệt là trong mối quan hệ thân mật, não bộ sẽ kích hoạt cơ chế phòng vệ.
Hormone stress như cortisol có thể tăng lên, trong khi các hormone liên quan đến sự gắn kết như oxytocin giảm xuống. Điều này khiến cơ thể ít có xu hướng tìm kiếm sự gần gũi.
Nhà tâm lý học John Gottman cũng nhấn mạnh rằng, sự tin tưởng là nền tảng của thân mật. Khi niềm tin bị tổn hại, ngay cả những hành động nhỏ cũng có thể bị diễn giải theo hướng tiêu cực.
Điều này khiến “chuyện ấy” không còn là không gian an toàn, mà trở thành nơi dễ gợi lại những cảm xúc chưa được giải quyết.
Không phải lúc nào cũng là những biến cố lớn như ngoại tình. Nhiều khi, tổn thương đến từ những điều rất đời thường. Một lời chê bai về ngoại hình. Một lần bị từ chối không được giải thích. Một giai đoạn dài không được quan tâm. Những điều này nếu lặp lại, có thể tạo ra cảm giác bị xem nhẹ hoặc không được tôn trọng.
Theo thời gian, cảm xúc tiêu cực tích tụ, và sự gần gũi dần trở nên khó khăn.
Một cặp vợ chồng ngoài 45 tuổi từng gặp khó khăn trong đời sống tình dục suốt nhiều năm. Họ không có mâu thuẫn lớn, nhưng luôn cảm thấy “không kết nối”.
Trong quá trình tư vấn, người vợ mới chia sẻ rằng cô từng cảm thấy bị tổn thương khi chồng thường xuyên phớt lờ cảm xúc của mình trong quá khứ.
“Tôi nghĩ mình đã quên, nhưng hóa ra là chưa” cô nói.
Khi những điều này được nói ra, người chồng mới hiểu được nguyên nhân sâu xa. Từ đó, họ bắt đầu xây dựng lại sự tin tưởng, từng bước một.
Không có thay đổi đột ngột, nhưng sự gần gũi dần trở nên tự nhiên hơn.
Tự ti về cơ thể sau tuổi 40: Rào cản thầm lặng khiến nhiều người né tránh 'chuyện ấy'GĐXH - Không phải lúc nào sự giảm sút trong đời sống tình dục ở tuổi trung niên cũng đến từ hormone hay sức khỏe. Với nhiều người, nguyên nhân bắt đầu từ một điều rất khó nói: cảm giác không còn tự tin với chính cơ thể của mình.
