Trong tâm thức người Việt, mâm cỗ Tết không chỉ là dịp để các thế hệ sum vầy, thưởng thức tinh hoa ẩm thực mà mỗi món ăn còn gửi gắm những ước vọng về sức khỏe, bình an và may mắn cho cả năm mới.
Theo BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, các món ăn truyền thống nếu được sử dụng đúng cách sẽ là nguồn bổ sung dinh dưỡng tuyệt vời cho cơ thể.
Bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng (miền Bắc) và bánh tét (miền Trung, miền Nam) không chỉ thể hiện lòng biết ơn tổ tiên mà còn là "nguồn năng lượng" dồi dào.
Gạo nếp vị ngọt tính ấm, giúp ích thận khí, bổ gan và làm mạnh gân cốt. Đậu xanh tính mát, giúp thanh nhiệt và giải độc chất trong thức ăn. Thịt heo bổ thận tráng dương, trong khi hạt tiêu giúp ấm tỳ vị, kích thích tiêu hóa.
Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược, thừa cân, béo phì, bệnh thận, tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc người đang bị mụn nhọt nên hạn chế món ăn này.
Canh khổ qua
Món canh này mang ý nghĩa hy vọng những khó khăn của năm cũ sẽ qua đi để đón nhận thuận lợi. Đây là món ăn "giải nhiệt" lý tưởng trong những ngày Tết ăn nhiều đồ dầu mỡ.
Canh khổ qua giúp thanh nhiệt, giải độc, bổ sung chất xơ, giúp đẹp da, giảm mỡ máu và hạ huyết áp. Tuy nhiên, ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng, tiêu chảy.
Không dùng cho người đang bị hạ đường huyết. Phụ nữ có thai nên hạn chế vì có thể gây co thắt tử cung, nguy cơ sảy thai hoặc sinh non.
Thịt kho tàu với miếng thịt vuông và hột vịt tròn, món ăn mang ý nghĩa "mọi sự bình an, vạn sự vuông tròn". Ảnh: Bùi Thủy
Thịt kho tàu
Với miếng thịt vuông và hột vịt tròn, món ăn mang ý nghĩa "mọi sự bình an, vạn sự vuông tròn". Sự hòa quyện của nước dừa, mắm ngon và ớt tạo nên hương vị đậm đà như chính những thăng trầm của cuộc đời.
Thịt kho tàu là món ăn giàu năng lượng, dễ ăn cho cả người già và trẻ nhỏ. Song, việc đun đi đun lại nhiều lần trong dịp Tết có thể làm chuyển hóa chất béo không tốt cho sức khỏe. Người thừa cân, tim mạch, rối loạn mỡ máu nên chọn thịt nạc, không ăn nước thịt và giới hạn tối đa 3-4 quả trứng/tuần.
Dưa hành
Dưa hành là mảnh ghép không thể thiếu để cân bằng vị béo của bánh chưng, thịt kho.
Theo Đông y, dưa hành có vị cay nóng, tác dụng thông dương khí, đào thải uế khí, giải độc và làm ấm tỳ vị. Chất xơ trong dưa giúp gan "đỡ mệt" khi cơ thể nạp quá nhiều đạm và béo.
Người mắc bệnh dạ dày, bệnh thận, tăng huyết áp hoặc phụ nữ mang thai không nên ăn quá nhiều món muối chua này.
Gà luộc
Gà luộc vàng ươm tượng trưng cho sự thuận lợi, khởi đầu may mắn.
Thịt gà vị ngọt, tính ôn, là thực phẩm chất lượng cao, dễ hấp thu, giúp bổ phổi, bồi bổ khí huyết và thận.
Lưu ý không dùng chung với kinh giới vì dễ gây đầy bụng. Người huyết áp cao hạn chế ăn da gà và lòng trắng trứng. Người bị thủy đậu, sỏi thận nên kiêng thịt gà.
Bắp luộc
Câu nói "chắc như bắp" gửi gắm mong muốn mọi việc trong năm mới đều thành công mỹ mãn.
Bắp giàu vitamin B, C, chất xơ và chất chống oxy hóa (zeaxanthin, lutein) tốt cho mắt và làn da, bảo vệ tim mạch.
Ăn quá nhiều dễ gây đầy bụng, tăng đường huyết và sâu răng. Khẩu phần khuyến nghị cho người trưởng thành là khoảng 100 g hạt bắp/ngày (tương đương 1 trái cỡ trung bình). Người tiểu đường cần đặc biệt kiểm soát lượng ăn.
Mâm cỗ ngày Tết với sự đa dạng của các món ăn từ truyền thống đến hiện đại không chỉ làm đậm đà hương vị quê hương mà còn là lời chúc sức khỏe, hạnh phúc trọn vẹn cho một năm mới khởi sắc.
Mỹ Ý
