Tập thể dục đều đặn từ lâu được xem là “liều thuốc không đơn” giúp người cao tuổi duy trì sức khỏe, tăng cường thể lực và kéo dài tuổi thọ. Thế nhưng, một trường hợp vừa được ghi nhận tại Bệnh viện Tổng hợp Lý, Đại Giáp, Đài Loan (Trung Quốc) cho thấy: chỉ một sai lầm nhỏ trong vận động và sinh hoạt, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng, cũng có thể đẩy cơ thể người già vào tình trạng nguy kịch, thậm chí đối mặt với suy thận cấp và nguy cơ tử vong.
Tập thể dục đều đặn, nhưng vẫn nhập viện cấp cứu vì tiêu cơ vân và suy thận cấp
ETToday đưa tin từ bệnh viện, bệnh nhân là một phụ nữ hơn 70 tuổi, nhiều ngày liền duy trì thói quen đạp xe khoảng 30 phút mỗi ngày, quãng đường gần 8km để đến trạm chăm sóc sức khỏe cộng đồng tham gia các hoạt động. Đây là thói quen mà bà cho rằng “rất tốt cho sức khỏe” và đã duy trì đều đặn.
Tuy nhiên, trong những ngày thời tiết nắng nóng kéo dài, bà bắt đầu cảm thấy cơ thể bất thường: toàn thân nóng ran, mệt mỏi, tê mỏi cơ bắp. Nghĩ rằng chỉ là cảm giác thoáng qua do thời tiết, bà không đi khám ngay. Chỉ đến khi các triệu chứng ngày càng nặng, bà mới vội vã đến bệnh viện.
Kết quả kiểm tra khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc tiêu cơ vân (rhabdomyolysis) kèm suy thận cấp, buộc phải nhập viện điều trị khẩn cấp. Xét nghiệm máu cho thấy hàng loạt chỉ số nguy hiểm như creatine kinase (CK), creatinine và ure nitrogen tăng vọt; chân bệnh nhân phù nề rõ rệt – những dấu hiệu điển hình cho thấy thận đang chịu tổn thương nghiêm trọng.
Bệnh nền + nắng nóng + thiếu nước: “công thức” kích hoạt biến chứng nguy hiểm
Bác sĩ Trần Thải Phong, chuyên khoa Thận của Bệnh viện Tổng hợp Lý cho biết, bệnh nhân vốn đã mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn 4, chức năng thận chỉ còn chưa đến một phần ba so với người bình thường. Trong điều kiện thời tiết oi bức, vận động liên tục nhưng không bổ sung đủ nước, cơ thể rơi vào trạng thái mất nước nghiêm trọng, làm các sợi cơ bị phá hủy hàng loạt.
Khi cơ bị tổn thương, các chất độc như myoglobin được giải phóng vào máu, nhanh chóng làm thận “quá tải”, dẫn đến suy thận cấp. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tiêu cơ vân có thể gây rối loạn điện giải, rối loạn nhịp tim và tử vong.
“Đây là sai lầm không hiếm gặp ở người cao tuổi. Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần vận động đều là tốt, mà quên mất yếu tố thời tiết, bệnh nền và khả năng chịu đựng của cơ thể,” bác sĩ Trần cảnh báo.
Người cao tuổi cần đặc biệt lưu ý gì khi vận động?
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi – đặc biệt là những người có bệnh thận mạn, tim mạch, tiểu đường – cần hết sức thận trọng trong sinh hoạt và tập luyện vào mùa nắng nóng:
Trước hết, tuyệt đối không để cơ thể rơi vào tình trạng thiếu nước. Ngay cả khi ngồi trong phòng điều hòa hay vận động nhẹ, người già vẫn cần uống nước đều đặn, không đợi đến khi khát mới uống.
Thứ hai, nên hạn chế vận động ngoài trời trong những ngày nắng nóng gay gắt, đặc biệt vào khung giờ trưa và đầu giờ chiều. Nếu tập thể dục, nên chọn thời điểm sáng sớm hoặc chiều muộn, giảm cường độ và thời gian vận động.
Thứ ba, cần lắng nghe các tín hiệu bất thường của cơ thể. Những dấu hiệu như đau cơ, mỏi cơ bất thường, cứng cơ, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, cảm giác nóng bức kéo dài, phù nề… không nên xem nhẹ, bởi đây có thể là dấu hiệu sớm của tiêu cơ vân và suy thận.
Cuối cùng, với những người đã được chẩn đoán bệnh thận mạn, việc tập luyện cần có tư vấn y tế cụ thể, tránh áp dụng máy móc các thói quen “tập cho khỏe” được truyền miệng hoặc học theo người khác.
Bài học đắt giá từ một thói quen tưởng chừng rất lành mạnh
Trường hợp của người phụ nữ hơn 70 tuổi nói trên là lời cảnh tỉnh rõ ràng: tập thể dục không sai, nhưng tập sai cách có thể trả giá bằng sức khỏe và tính mạng. Trong bối cảnh nắng nóng ngày càng cực đoan, người cao tuổi và gia đình cần thay đổi quan niệm “càng vận động nhiều càng tốt”, thay vào đó là vận động an toàn, phù hợp thể trạng và bệnh nền.
Chăm sóc sức khỏe không chỉ là duy trì thói quen tốt, mà còn là hiểu đúng giới hạn của cơ thể mình – đặc biệt khi tuổi đã cao và thận, tim, cơ bắp không còn hoạt động như thời trẻ.
Người đàn ông 49 tuổi suy thận sau nhiều năm ăn uống chủ quan: 'Tôi đã khuyên nhưng anh ấy không nghe'GĐXH - Suy thận không xảy ra trong một sớm một chiều mà là hậu quả tích lũy của những thói quen sinh hoạt và ăn uống tưởng chừng vô hại.
