Người đàn ông 32 tuổi nhập viện cấp cứu sau khi ăn hải sản ở tiệc tất niên

Sau bữa tiệc tất niên cuối năm, anh Xuân (32 tuổi) bất ngờ xuất hiện ban đỏ toàn thân, ngứa dữ dội, phù mi mắt, ngạt mũi và khó thở tăng dần. Gia đình lập tức đưa anh đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội trong tình trạng nghi phản vệ.

Theo người bệnh, khoảng hai giờ trước khi khởi phát triệu chứng, anh có ăn sá sùng – một loại hải sản khô được xem là đặc sản. Ban đầu chỉ là cảm giác ngứa râm ran, sau đó ban đỏ dạng sần lan rộng khắp cơ thể, mi mắt sưng rõ, nghẹt mũi và khó thở ngày càng tăng.

Tại khoa Nội Tổng hợp, qua thăm khám lâm sàng và khai thác yếu tố khởi phát liên quan thực phẩm lạ, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị phản vệ độ II, nghi do sá sùng.

Bệnh nhân được theo dõi phản vệ sau khi ăn sá sùng tại tiệc tất niên. Ảnh: BVCC

Phản vệ có thể xảy ra ngay cả khi chưa từng dị ứng

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Thúy Hậu cho biết, phản vệ là phản ứng dị ứng cấp tính, nghiêm trọng, xảy ra nhanh sau khi cơ thể tiếp xúc với dị nguyên. Dị nguyên thường gặp gồm thực phẩm (đặc biệt là hải sản), thuốc, nọc côn trùng hoặc các tác nhân lạ khác.

Điều đáng lưu ý, nhiều trường hợp người bệnh không hề có tiền sử dị ứng trước đó. Khi tiếp xúc với một loại thực phẩm mới hoặc ít sử dụng, hệ miễn dịch có thể phản ứng quá mức, giải phóng hàng loạt chất trung gian gây viêm, dẫn đến nổi mề đay, phù nề, khó thở, tụt huyết áp và các rối loạn toàn thân khác.

Phản vệ độ II là mức độ có biểu hiện toàn thân, ảnh hưởng đến da, niêm mạc và hệ hô hấp trên. Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng có thể tiến triển nhanh sang mức độ nặng hơn, đe dọa tính mạng.

Xử trí theo phác đồ, theo dõi sát nguy cơ biến chứng

Ngay sau chẩn đoán, bệnh nhân được điều trị theo phác đồ phản vệ gồm truyền dịch Natri clorid 0,9%, sử dụng thuốc chống dị ứng, chống viêm (methylprednisolone), thuốc kháng histamine và theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu sinh tồn.

Việc theo dõi liên tục giúp phát hiện sớm các dấu hiệu nặng lên như khó thở tăng, tụt huyết áp, rối loạn ý thức hoặc suy hô hấp – những biến chứng nguy hiểm của phản vệ.

Sau một ngày điều trị nội trú, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: ban đỏ mờ dần, giảm ngứa, hết phù mi mắt, mũi thông thoáng, không còn khó thở. Bệnh nhân tỉnh táo, sinh hoạt bình thường và được xuất viện, hướng dẫn theo dõi tại nhà.

Hải sản lạ, đặc sản hiếm tiềm ẩn nguy cơ dị ứng

Theo bác sĩ, sá sùng là thực phẩm giàu protein, được xem là đặc sản có giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thực phẩm có nguy cơ gây dị ứng, đặc biệt ở người chưa từng sử dụng trước đó.

Ngoài thành phần protein đặc thù của hải sản, quá trình chế biến và bảo quản có thể làm biến đổi cấu trúc protein, làm tăng khả năng kích hoạt phản ứng miễn dịch ở người nhạy cảm.

Phản vệ thường xuất hiện trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi tiếp xúc dị nguyên. Dấu hiệu ban đầu có thể là ngứa, nổi mề đay, phù môi, phù mi mắt, ngạt mũi. Trong một số trường hợp, bệnh tiến triển nhanh sang khó thở, co thắt phế quản, tụt huyết áp, thậm chí đe dọa tính mạng.

Các chuyên gia khuyến cáo, trong dịp tiệc tùng cuối năm, người dân nên hạn chế thử các món ăn lạ, đặc biệt là hải sản hiếm. Khi sử dụng lần đầu, nên ăn lượng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể. Nếu xuất hiện các triệu chứng như nổi mề đay toàn thân, phù mặt, khó thở, chóng mặt, buồn nôn sau ăn, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời, không tự ý điều trị tại nhà.