Mới đây, theo trang QQ, một nữ sinh viên đại học ở Vũ Hán (Trung Quốc) đã đạp xe một mạch 47 km để đăng tải bản đồ hành trình đạp xe của mình lên mạng xã hội, trông giống như "2026 + một quả bóng bay hình trái tim". Tối hôm đó, chân trái của cô bị sưng và đau nhức, cơn đau ngày càng dữ dội.
Cô nghĩ đó chỉ là do tích tụ axit lactic, nhưng 3 ngày sau chân trái của cô sưng lên và cô rất khó thở. Sau khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu, nữ sinh được chẩn đoán mắc chứng thuyên tắc phổi cấp tính do huyết khối tĩnh mạch sâu bong ra ở chi dưới.
Gia tộc Samsung và căn bệnh di truyền đáng sợ mang tên TEO CƠ MÁC: Có tất cả nhưng cũng không thể chữa khỏiĐỌC NGAY
Các bác sĩ cho biết, khi đạp xe, việc duy trì cùng một tư thế trong thời gian dài sẽ gây áp lực liên tục lên đùi và mông, làm chậm quá trình lưu thông máu từ chi dưới trở về. Thêm vào đó, việc cúi người về phía trước làm tăng áp lực ổ bụng, càng cản trở quá trình hồi lưu máu và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Thực tế, thuyên tắc phổi vô cùng nguy hiểm và có tỷ lệ tử vong rất cao. Sự tuần hoàn máu tĩnh mạch trong cơ thể người chủ yếu dựa vào sự co cơ để đẩy máu đi. Nếu một chi không hoạt động trong thời gian dài, tốc độ tuần hoàn máu tĩnh mạch có thể chậm lại, khiến máu ứ đọng trong hệ thống tĩnh mạch chi dưới và hình thành huyết khối.
Khi một người tiếp tục hoạt động, chẳng hạn như đột ngột đứng dậy hoặc đi bộ, cục máu đông có thể vỡ ra và di chuyển theo dòng máu đến tâm nhĩ phải và tâm thất phải, đi vào hệ tuần hoàn phổi, và cuối cùng làm tắc nghẽn động mạch phổi và các nhánh của nó, gây ra thuyên tắc phổi. Trong trường hợp nặng, nó có thể đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn, do đó nó được gọi là "kẻ giết người thầm lặng".
Giữ một tư thế trong thời gian dài, uống không đủ nước và mất nước là ba nguyên nhân chính gây ra huyết khối.
Thuyên tắc phổi đang nhắm vào người trẻ
Trong những năm gần đây, thuyên tắc phổi cấp tính ngày càng ảnh hưởng đến người trẻ tuổi, với sự gia tăng đáng kể số ca mắc bệnh ở những người trẻ làm việc quá sức và sinh viên. hững người đam mê đạp xe hoặc giới trẻ năng động thường nhầm lẫn chứng đau chân một bên sau khi tập luyện với sự tích tụ axit lactic, và thậm chí có thể xoa bóp hoặc chườm nóng không đúng cách, điều này cực kỳ nguy hiểm. Xoa bóp quá mức có thể khiến các cục máu đông bong ra đột ngột, gây ra tắc mạch phổi cấp tính.
Hai mẹo để phân biệt giữa tích tụ axit lactic và huyết khối tĩnh mạch sâu ở chi dưới:
- Sự tích tụ axit lactic thường biểu hiện bằng các cơn đau nhức đối xứng hai bên, giảm dần sau khi nghỉ ngơi.
- Huyết khối tĩnh mạch sâu ở chi dưới thường biểu hiện bằng sưng và đau đột ngột ở một chi, kèm theo thay đổi màu da hoặc nhiệt độ, và các triệu chứng ngày càng nặng hơn. Dấu hiệu nguy hiểm hơn là khi huyết khối vỡ ra và gây tắc mạch phổi, dẫn đến khó thở không rõ nguyên nhân, đau ngực và đánh trống ngực; trong trường hợp nặng, có thể gây sốc nhanh hoặc thậm chí tử vong đột ngột.
Người đam mê đạp xe làm gì để tránh?
- Việc nghỉ giải lao thường xuyên trong quá trình tập luyện kéo dài là rất cần thiết. Dù bạn đang đạp xe, chạy bộ hay đi bộ đường dài, bạn cũng cần dừng lại và vận động nhẹ nhàng trong 5-10 phút sau mỗi 40-60 phút để thực hiện một vài động tác giãn cơ, đặc biệt là các bài tập cho bắp chân và mắt cá chân (như duỗi thẳng các ngón chân và đứng nhón chân) để kích hoạt "sự bơm cơ".
- Cấp nước cho cơ thể là ưu tiên hàng đầu. Hãy bổ sung nước trước, trong và sau khi tập thể dục; đừng đợi đến khi khát mới uống. Nên uống 200-300 ml nước mỗi giờ. Nếu bạn đổ mồ hôi nhiều, bạn có thể uống một ít nước muối loãng hoặc đồ uống thể thao.
- Hãy chú ý đến đôi chân không đối xứng: Nếu chỉ một chân bị sưng và đau sau khi tập thể dục, và cơn đau trở nên tồi tệ hơn khi đứng lên và giảm bớt khi nâng cao chân, thì không nên xoa bóp hoặc chườm nóng. Cách đúng là ngừng hoạt động, nâng cao chi bị ảnh hưởng và đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.
- Đừng cố gắng chịu đựng nếu bạn cảm thấy tức ngực và khó thở: Nếu bạn cảm thấy tức ngực không rõ nguyên nhân, khó thở hoặc tim đập nhanh, đặc biệt là kèm theo khó chịu ở một chân, đừng ngần ngại đến bệnh viện ngay lập tức.
- Các nhóm có nguy cơ cao cần phải hết sức cảnh giác: Phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai trong thời gian dài, những người có tiền sử gia đình mắc bệnh huyết khối, những người vừa trải qua phẫu thuật lớn, những người có tình trạng máu đông quá mức và những người ngồi hoặc nằm lâu ở một tư thế cố định đều có nguy cơ cao bị thuyên tắc phổi.
