Chỉ 23,2% bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - khoảng thời gian "vàng" để can thiệp hiệu quả. Ngoài ra, chỉ khoảng 20% người bệnh được đưa đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
Chia sẻ tại Hội nghị quốc tế Phòng chống bệnh không lây nhiễm hôm 26/3 nhân 45 năm thành lập Trung tâm Hô hấp của bệnh viện, TS Đào Việt Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, nói: "Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào thần kinh của bệnh nhân đột quỵ bị phá hủy, việc chậm trễ khiến cơ hội cứu sống và phục hồi giảm đáng kể".
Ông cho rằng thực tế có nhiều "nút thắt" trong hành trình cấp cứu người đột quỵ như người dân chưa nhận biết sớm triệu chứng, tự di chuyển đến bệnh viện thay vì gọi cấp cứu, hoặc phải chuyển tuyến nhiều lần trước khi được điều trị chuyên sâu. Trong khi đó, hệ thống cấp cứu trước viện chưa đồng bộ, các mô hình tối ưu như điều trị tiêu sợi huyết sớm kết hợp chuyển tuyến hay can thiệp mạch não vẫn chưa được triển khai rộng rãi.
Một bệnh nhân nữ trẻ tuổi điều trị tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh:Đỗ Hằng
Trước thực trạng này, Việt Nam đã xây dựng chiến lược phòng chống đột quỵ giai đoạn 2025–2035, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ mắc mới, tử vong và di chứng. Một trong những giải pháp trọng tâm là nâng cao nhận thức cộng đồng về dấu hiệu đột quỵ như méo miệng, yếu tay chân, nói khó... và gọi cấp cứu ngay lập tức.
Hệ thống điều trị đột quỵ cũng đang được mở rộng. Trung tâm Đột quỵ Bạch Mai đã triển khai mạng lưới đơn vị đột quỵ tại nhiều địa phương như Thanh Hóa và đang tiếp tục mở rộng ra Quảng Ninh, Lào Cai, Thái Nguyên, hướng tới khu vực biển đảo trong năm 2026. Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng trở thành bước đột phá trong điều trị đột quỵ. Công nghệ này có thể hỗ trợ phân tích hình ảnh não, phát hiện tổn thương sớm và giúp bác sĩ đưa ra quyết định nhanh, chính xác hơn.
Ngoài ra, các nền tảng số theo dõi sức khỏe từ xa và quản lý nguy cơ đột quỵ đang được phát triển, cho phép cảnh báo sớm và phòng ngừa chủ động. Xu hướng cá thể hóa điều trị dựa trên dữ liệu từng bệnh nhân cũng được kỳ vọng nâng cao hiệu quả điều trị và giảm chi phí. Các chuyên gia cho rằng nếu nhận biết sớm dấu hiệu và tiếp cận cấp cứu trong "giờ vàng", hàng nghìn ca tử vong và tàn phế có thể được ngăn chặn mỗi năm.
Ngoài đột quỵ, nhiều vấn đề lớn được đặt ra tại hội nghị như chiến lược quản lý các bệnh không lây nhiễm gồm COPD, ung thư phổi, bệnh tim mạch, đột quỵ, rối loạn tâm thần.
Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhìn nhận bệnh không lây nhiễm đang trở thành thách thức và cũng là gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh như tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh phổi mạn tính là nguyên nhân gây ra hơn 70% số ca tử vong trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, tỷ lệ này cũng đang gia tăng nhanh chóng, đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc xây dựng các chiến lược y tế phòng chống hiệu quả và lâu dài.
Ngành y tế hiện đẩy mạnh công tác phòng bệnh, chăm sóc toàn diện, chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh. Việt Nam tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm, chẩn đoán và điều trị kịp thời, theo Thứ trưởng Hương.
Lê Nga
