Ông Vương, 72 tuổi, vốn là người rất chú trọng chăm sóc sức khỏe. Ăn uống điều độ, sinh hoạt nề nếp, ít bệnh vặt – so với những người cùng tuổi, ông được xem là "khỏe hơn mặt bằng chung".
Thế nhưng vài tháng gần đây, cơ thể ông bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu lạ: lòng bàn tay, bàn chân dày sừng, bong vảy, kèm theo đỏ rát và trợt loét. Nghĩ chỉ là dị ứng thông thường, ông đi khám ở phòng khám gần nhà và dùng thuốc theo đơn. Tuy nhiên, bệnh không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn.
Khi buộc phải đến bệnh viện lớn để kiểm tra kỹ, kết quả xét nghiệm máu khiến cả gia đình sững sờ: Ông mắc giang mai.
Điều khó chấp nhận là từ sau khi vợ qua đời, ông Vương không hề có đời sống vợ chồng. Vậy căn bệnh vốn thường gắn với quan hệ tình dục này đến từ đâu?
Khai thác kỹ tiền sử sinh hoạt, bác sĩ phát hiện một chi tiết quan trọng: ông Vương thường xuyên trám răng, thay răng tại một phòng khám nha khoa nhỏ gần nhà. Trong quá trình điều trị, nướu răng đôi khi bị chảy máu.
Ngoài 35 tuổi, tôi mới hiểu vì sao phụ nữ không nên sống quá tiết kiệm: Làn da, mái tóc “xuống cấp” chỉ vì thiếu một thứ này
Theo bác sĩ, nếu trước đó có bệnh nhân mắc giang mai và dụng cụ nha khoa không được tiệt trùng đúng quy trình, xoắn khuẩn giang mai hoàn toàn có thể xâm nhập qua các vết tổn thương rất nhỏ trong khoang miệng.
Một con đường lây bệnh không liên quan đến tình dục, nhưng lại không hề hiếm gặp, đặc biệt ở người cao tuổi – nhóm thường chủ quan vì cho rằng mình "không còn nguy cơ".
Vì sao "không làm chuyện xấu" vẫn có thể mắc giang mai?
Giang mai là bệnh truyền nhiễm mạn tính do xoắn khuẩn giang mai gây ra, thuộc nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, để bệnh lây lan chỉ cần hội đủ hai điều kiện:
- Có người mang mầm bệnh
- Người khác có tổn thương da hoặc niêm mạc, dù rất nhỏ
- Chỉ một vết trầy xước cũng đủ để vi khuẩn xâm nhập.
Quan hệ tình dục không an toàn vẫn là con đường lây chủ yếu (chiếm khoảng 95%), nhưng không phải là con đường duy nhất. Trên thực tế, giang mai còn có thể lây qua:
- Từ mẹ sang con qua nhau thai, gây sảy thai, sinh non hoặc giang mai bẩm sinh
- Truyền máu nếu nguồn máu nhiễm bệnh
- Tiếp xúc gián tiếp: dùng chung khăn mặt, đồ lót, dao cạo râu, khăn tắm, bồn cầu…
Lây nhiễm trong y tế: dụng cụ tiêm chích, phẫu thuật, nha khoa không được khử trùng đúng chuẩn
3 dấu hiệu giang mai dễ bị bỏ qua, đặc biệt ở người lớn tuổi
Giang mai tiến triển âm thầm và thường trải qua 3 giai đoạn.
Ở giai đoạn đầu, khoảng 3 tuần sau khi nhiễm, tại vị trí vi khuẩn xâm nhập sẽ xuất hiện một vết loét nhỏ, không đau, bờ cứng, gọi là săng giang mai. Do không gây khó chịu và có thể tự lành sau vài tuần, nhiều người chủ quan bỏ qua.
Sang giai đoạn hai, vài tuần hoặc vài tháng sau, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện toàn thân như phát ban ở lòng bàn tay, bàn chân, tổn thương ẩm ở vùng kín, rụng tóc từng mảng. Các triệu chứng này có thể tự biến mất, khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi.
Nguy hiểm nhất là giai đoạn ba. Khoảng 25-40% người không điều trị sẽ tiến triển sang giai đoạn muộn, gây tổn thương nghiêm trọng da, niêm mạc, tim mạch và hệ thần kinh, thậm chí đe dọa tính mạng. Đáng lo là có người nhiều năm sau mới phát bệnh.
Không chỉ giang mai, nhiều bệnh xã hội cũng không "chọn tuổi"
Ngoài giang mai, các bệnh như sùi mào gà, mụn rộp sinh dục, lậu… phần lớn liên quan đến quan hệ tình dục không an toàn, nhưng trong một số trường hợp vẫn có thể lây qua tiếp xúc gián tiếp hoặc dụng cụ y tế không đảm bảo vô trùng.
Điều này lý giải vì sao ngày càng ghi nhận người cao tuổi, người sống một mình, thậm chí phụ nữ mang thai mắc các bệnh xã hội mà không hề có đời sống tình dục phức tạp.
Bài học sức khỏe: Đừng chủ quan chỉ vì "mình sống lành mạnh"
Câu chuyện của ông Vương là lời cảnh tỉnh rõ ràng:
- Không phải cứ sống kín kẽ là hoàn toàn miễn nhiễm với bệnh xã hội
- Chất lượng vệ sinh, tiệt trùng y tế kém có thể khiến người vô tội mắc bệnh
Với người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những ai thường xuyên làm thủ thuật y tế, chọn cơ sở uy tín và khám sàng lọc định kỳ là điều không nên xem nhẹ - bởi đôi khi, rủi ro đến từ chính những điều ta ít ngờ nhất.
