Mùa đông không chỉ mang đến những đợt gió lạnh tê tái, mà còn đẩy không ít người vào một tình cảnh trớ trêu: "Mất nhân dạng". Không phải vì họ thay đổi diện mạo, mà là vì những đường vân tay - thứ định danh độc bản của mỗi con người - bỗng nhiên "bốc hơi" không dấu vết, khiến họ trở thành những kẻ xa lạ ngay trước ngưỡng cửa nhà mình hay tại chiếc máy chấm công quen thuộc.
"Người lạ" nơi công sở và những cánh cửa không mở
Chị Minh Anh (28 tuổi, nhân viên hành chính tại Hà Nội) dở khóc dở cười chia sẻ: "Sáng nào đi làm tôi cũng phải đứng chiến đấu với cái máy chấm công cả chục phút. Ngón tay khô khốc, mòn vẹt, máy cứ báo 'Xin thử lại' liên hồi. Có hôm ức phát khóc vì đi làm rõ sớm mà cuối cùng vẫn bị tính là đi muộn chỉ vì... mất vân tay".
Ảnh minh họa
Không chỉ ở công sở, nỗi khổ mang tên "mất vân tay" còn len lỏi vào đời sống riêng tư. Anh Hoàng (TP.HCM) nhớ lại, vài năm trước, trong một chuyến công tác dài ngày tại vùng cao phía Bắc đã phải bất lực trước chiếc điện thoại của mình suốt 2 giờ đồng hồ chỉ vì... không thể mở khóa bằng vân tay. "Mọi giao dịch ngân hàng, liên lạc đều nằm trong đó, mà tay tôi lúc ấy nứt nẻ, phẳng lì như tờ giấy, cảm biến không tài nào nhận diện được," anh Hoàng nhớ lại.
Hay như anh Minh, một người sống tại Hà Nội, cũng thường xuyên gặp tình cảnh dở khóc dở cười ngay trước cửa nhà mình. "Tôi lắp khóa vân tay cho hiện đại, ai ngờ cứ mùa đông là phải đứng trước cửa nhà mình vài ba lần mà không vào được. Lý do bởi vì ngón tay tôi khô khốc, nứt nẻ khiến cảm biến không nhận diện nổi. Cuối cùng phải ngồi đợi vợ về mở khóa vì... chủ quan không lưu lại mã số. Đúng là hiện đại quá hại điện. Từ sau đó, cứ đến mùa đông là tôi chuyển sang dùng mã số cho chắc ăn".
Tại sao vân tay lại "phản bội" chúng ta vào mùa đông?
Sau 25 tuổi, collagen mất đi nhanh hơn bạn nghĩ: BS da liễu chỉ rõ 5 cách giữ collagen giúp làn da trẻ lâu hơn tuổi thật - nhiều người vẫn làm saiĐỌC NGAY
Theo các chuyên gia da liễu, hiện tượng mất vân tay vào mùa lạnh không phải là một "phép thuật" tiêu cực mà hoàn toàn có cơ sở sinh học và vật lý.
Sự sụp đổ của các "gờ" biểu bì: Cấu tạo vân tay gồm các gờ (phần nhô lên) và rãnh (phần lõm xuống). Một nghiên cứu được công bố trên Journal of Forensic Sciences chỉ ra rằng để máy quét nhận diện được, các gờ này cần có độ ẩm và độ đàn hồi nhất định. Khi độ ẩm không khí giảm sâu, nước trong tế bào da bốc hơi nhanh chóng, khiến các gờ này bị xẹp xuống, làm mất đi sự tương phản cần thiết để máy quét ghi hình.
Hiệu ứng "đảo điện" trên đầu ngón tay: Hầu hết smartphone hiện nay sử dụng cảm biến điện dung. Cơ chế này hoạt động dựa trên việc truyền các dòng điện cực nhỏ giữa ngón tay và bề mặt cảm biến. Khi da quá khô, nó trở thành một lớp cách điện hoàn hảo, ngăn chặn việc truyền tín hiệu điện, khiến thiết bị không thể đọc được dữ liệu.
Bệnh lý và sự bào mòn tự nhiên: Mùa đông là thời điểm bùng phát của các bệnh viêm da cơ địa và á sừng. Quá trình sừng hóa diễn ra bất thường khiến lớp biểu bì bong tróc, làm "phẳng hóa" các đường vân tay. Đối với những người làm công việc nội trợ hoặc tiếp xúc nhiều với chất tẩy rửa, hóa chất sẽ bào mòn lớp dầu bảo vệ, khiến vân tay mờ đi nhanh chóng khi trời chuyển lạnh.
Lời khuyên từ chuyên gia: Cách "tìm lại chính mình"
Để không trở thành "người vô hình" trước các thiết bị công nghệ, các chuyên gia gợi ý lộ trình bảo vệ đôi tay như sau:
"Cấp cứu" bằng độ ẩm: Sử dụng kem dưỡng tay có thành phần Urea hoặc Ceramide. Các chất này không chỉ làm mềm mà còn giúp tái tạo lại độ dày cho các gờ vân tay. Nên thoa kem ngay sau khi rửa tay và trước khi đi ngủ. Kem dưỡng ẩm tốt cho da tay nên sở hữu các thành phần cấp ẩm thân thiện như Hyaluronic Acid, Glycerin hoặc các chiết xuất từ thiên nhiên như tinh dầu Jojoba và bơ hạt mỡ. Tránh các sản phẩm chứa cồn khô, hương liệu cũng như chất bảo quản nhé!
Bảo vệ tuyệt đối: Đeo găng tay khi ra ngoài và khi tiếp xúc với hóa chất tẩy rửa. Việc giữ ấm đôi tay chính là giữ cho các mạch máu lưu thông, nuôi dưỡng lớp biểu bì khỏe mạnh.
Rửa tay thông minh: Tuyệt đối không rửa tay bằng nước quá nóng. Sử dụng xà phòng không chứa bọt (non-soap cleanser) để tránh làm trôi lớp dầu tự nhiên.
Mẹo "đánh lừa" cảm biến: Nếu máy chấm công không nhận, hãy thử xoa hai bàn tay vào nhau để tạo nhiệt hoặc hà hơi ấm vào đầu ngón tay. Hơi ẩm từ hơi thở sẽ tạm thời làm nổi các đường vân, giúp máy dễ nhận diện hơn.
Chiến thuật "đa dấu vân tay": Các chuyên gia công nghệ khuyên người dùng nên đăng ký lại vân tay vào đúng mùa đông. Khi đó, máy sẽ lưu trữ hình ảnh vân tay ở trạng thái "khô", giúp việc mở khóa sau đó trở nên mượt mà hơn. Đừng quên đăng ký ít nhất 3-5 ngón tay khác nhau để dự phòng.
Mất vân tay mùa đông không chỉ là sự bất tiện về kỹ thuật, mà còn là lời cảnh báo từ cơ thể về tình trạng thiếu nước và tổn thương da. Đừng để cái lạnh xóa nhòa đi "bản sắc cá nhân" của bạn trên những đầu ngón tay.
