Theo bà Đàm Đôn Từ , điều dưỡng chuyên khoa độc chất lâm sàng tại Đài Loan (Trung Quốc), nhiều người có thói quen để các loại nước chấm, sốt ngay trong bếp, thậm chí cạnh bếp gas để tiện nấu nướng. Tuy nhiên, sau khi mở nắp, gia vị rất dễ hư hỏng ở nhiệt độ phòng. Độ ẩm trong không khí, hơi nước và nhiệt độ cao khi nấu ăn sẽ làm quá trình mốc, oxy hóa diễn ra nhanh hơn. Ngay cả dầu ăn, nếu miệng chai thường xuyên tiếp xúc với hơi ẩm, cũng có thể bị biến chất.
Bà dẫn nghiên cứu của Viện Y tế công cộng, Đại học Đài Loan (Đài Loan, Trung Quốc) cho thấy: gia vị, gạo, mì… nếu đã mở nắp nhưng không được bảo quản đúng cách, rất dễ nhiễm nấm mốc và sinh aflatoxin , độc tố có khả năng gây tổn thương gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Trong đó, có 3 gia vị phổ biến bắt buộc nên cho vào tủ lạnh sau khi mở .
- G ia vị dạng bột như tiêu xay, bột mùi tây. Kết cấu mịn khiến chúng dễ hút ẩm, vón cục và trở thành “môi trường lý tưởng” cho nấm mốc phát triển.
- Các loại sốt lên men như nước tương, mirin. Chúng giàu protein và axit amin, vốn là “thức ăn” ưa thích của vi sinh vật.
- Gia vị chứa đường hoặc mứt , chẳng hạn tương cà, nơi vi khuẩn và nấm mốc có thể sinh sôi nhanh ở nhiệt độ phòng.
Vì sao tủ lạnh lại quan trọng đến vậy?
Trứng đứng thứ 5 trong số các loại thực phẩm giàu protein phù hợp nhất cho người cao tuổi, đứng đầu "món" mà hầu hết mọi người không nghĩ tớiĐỌC NGAY
Theo bà Đàm Đôn Từ, mấu chốt nằm ở nhiệt độ . Các nghiên cứu cho thấy, khi nhiệt độ dưới 12 độ C , ngay cả khi gia vị có bị mốc, nấm mốc cũng khó tiết ra aflatoxin. Nhiệt độ thấp giúp ức chế hoạt động trao đổi chất của nấm, từ đó giảm nguy cơ sinh độc tố gây ung thư, đặc biệt là nguy cơ tổn thương gan.
Bác sĩ Hoàng Hiên , chuyên khoa hồi sức tích cực Đài Loan (Trung Quốc), cũng từng cảnh báo rằng nhiều người lầm tưởng các sản phẩm “ít muối” hoặc “không chất bảo quản” sẽ an toàn hơn. Trên thực tế, chính những sản phẩm này lại dễ hỏng hơn sau khi mở nắp nếu không được làm lạnh. Nếu phát hiện nước tương có mảng trắng lơ lửng, mùi chua, mùi mốc, hoặc kết cấu trở nên quá đặc hay quá loãng, đó đều là dấu hiệu hư hỏng rõ ràng và phải bỏ cả chai , không được tiếc rẻ.
Ngoài việc cho các gia vị có nguy cơ cao vào tủ lạnh, thói quen sử dụng cũng rất quan trọng. Sau mỗi lần dùng nên lau khô miệng chai, luôn vặn chặt nắp để hạn chế không khí và hơi ẩm xâm nhập. Các gia vị không cần làm lạnh như muối, đường, giấm nên để trong tủ kín, khô ráo, tránh xa bếp và bồn rửa. Đặc biệt, không đặt bất kỳ loại gia vị nào ở nơi có ánh nắng trực tiếp hoặc nhiệt độ cao.
Ủy ban Bảo vệ người tiêu dùng Hong Kong (Trung Quốc) cũng từng đưa ra danh sách 12 loại gia vị nên bảo quản lạnh , bao gồm các loại dầu ớt, sốt XO, cà ri, mù tạt; các loại sốt có trứng, sữa, rau quả như sốt mì Ý, sốt salad, bơ đậu phộng, mứt; các sản phẩm lên men như đậu xị, tương miso, mắm tôm, nước mắm; cùng với hàu dầu, sốt xá xíu, sốt nướng và các loại siro tạo ngọt. Điểm chung của chúng là hàm lượng nước cao hoặc chứa nhiều chất dinh dưỡng, rất dễ hỏng nếu để ngoài tủ lạnh.
Ngược lại, một số gia vị có thể không bắt buộc phải làm lạnh như rượu, giấm nồng độ cao; một số loại tương cà có tính axit tự nhiên; gia vị khô như muối, đường, bột nêm, bột gia vị; nước tương mặn nếu dùng thường xuyên; và dầu ăn, với điều kiện được đựng trong chai sẫm màu, đặt nơi mát và dùng hết trong thời gian ngắn.
Điều đáng lo ngại là khi gia vị đã mốc, sợi nấm có thể đã lan sâu bên trong , mắt thường không nhìn thấy. Độc tố nấm mốc có thể đã phân bố khắp chai. Việc vô tình ăn phải có thể gây rối loạn tiêu hóa, về lâu dài còn làm tăng nguy cơ ung thư. Trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Một chai gia vị nhỏ, nếu bảo quản sai cách, có thể trở thành mối nguy âm thầm trong căn bếp. Đặt đúng chỗ, cất đúng nơi và bỏ đi khi có dấu hiệu hư hỏng không chỉ là chuyện giữ hương vị, mà còn là cách đơn giản để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Nguồn và ảnh: TOPick
