Theo số liệu do Cục Thống kê vừa công bố, GDP 2025 tăng 8,02% so với năm 2024. Mức này chỉ thấp hơn tốc độ tăng năm 2022 (8,12%) nếu tính trong 15 năm qua. Trong đó, tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của các địa phương dao động 5,84-11,89%.
Phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh nhìn từ trên cao. Ảnh: Lê Tân
Sáu địa phương đạt tăng trưởng trên 10%, trong đó, Quảng Ninh và Hải Phòng cao nhất, lần lượt là 11,89% và 11,81%. Ngoài ra, nhóm này còn có Ninh Bình, Phú Thọ, Bắc Ninh và Quảng Ngãi.
Các địa phương tăng trưởng hai chữ số có điểm chung là nền tảng công nghiệp và dịch vụ tương đối vững chắc. Họ cũng có các giải pháp cải cách thể chế, môi trường đầu tư, sử dụng hiệu quả các dòng vốn đầu tư, đặc biệt là FDI. Tăng trưởng tại các địa phương này gắn liền với vận hành các tổ hợp công nghiệp và dự án FDI quy mô lớn.
Bên cạnh đó, một số địa phương tận dụng lợi thế quy mô kinh tế còn nhỏ để tạo bước nhảy vọt thông qua giải ngân vốn đầu tư công và phát triển các lĩnh vực mới.
Ngoài các địa phương trên, nhóm tăng trưởng ổn định 7-10% chiếm đa số, với 23 tỉnh thành phố. Năm địa phương còn lại dưới 7%. Theo cơ quan thống kê, không có tỉnh thành tăng trưởng âm nhưng khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và cuối đặt ra yêu cầu điều tiết và phân bổ nguồn lực hợp lý hơn. Việc này nhằm hạn chế nguy cơ các địa phương thuộc nhóm dưới bị bỏ lại quá xa trong quá trình phát triển kinh tế chung.
Xét về tỷ trọng đóng góp vào tăng trưởng GDP cả nước, Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đồng Nai và Bắc Ninh tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế. Đây là 5 địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước, góp đến 55,4% vào tăng trưởng cả nước.
Hà Nội và TP HCM lần lượt đạt mức 8,16% và 7,53%, đóng góp tương ứng 12,94% và 23,11%. Động lực chủ yếu đến từ khu vực dịch vụ, đặc biệt là các ngành có giá trị gia tăng cao như thương mại, tài chính ngân hàng, vận tải, logistics, du lịch, công nghệ thông tin và các dịch vụ hỗ trợ.
Đồng Nai ghi nhận tốc độ tăng 9,63%, là một trong những địa phương công nghiệp trọng điểm của vùng Đông Nam Bộ. Trong cơ cấu tăng trưởng, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò chủ lực, tăng 11,52%, đóng góp khoảng 67,15%. Nhiều ngành công nghiệp trọng điểm đều tăng trên 10% như sản xuất da, kim loại đúc sẵn, thiết bị điện.
Sau khi sáp nhập với Bắc Giang, Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn, có sức cạnh tranh cao trong vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du miền núi phía Bắc. Sự kết hợp này tạo nên lợi thế bổ trợ, trong đó, Bắc Ninh vốn là thủ phủ công nghiệp điện tử với sự hiện diện của các tập đoàn lớn, còn Bắc Giang nổi lên với thế mạnh của công nghiệp hỗ trợ, tốc độ tăng trưởng cao. Nhờ đó, địa phương hình thành một trung tâm sản xuất đa dạng, quy mô lớn, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Năm sau, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, đòi hỏi các địa phương phải đạt mức tăng tích cực tương ứng. Theo Cục Thống kê, việc duy trì đà tăng trưởng GRDP của các địa phương thời gian tới sẽ đối mặt nhiều khó khăn, xuất phát từ cả yếu tố bên ngoài lẫn nội tại.
Chẳng hạn, biến động giá nguyên vật liệu đầu vào, chi phí logistics gia tăng và nguy cơ gián đoạn cục bộ chuỗi cung ứng vẫn hiện hữu. Yếu tố này tác động trực tiếp đến các địa phương có cơ cấu kinh tế phụ thuộc nhiều vào sản xuất công nghiệp và xuất khẩu, đặc biệt là nhóm tỉnh có tỷ trọng FDI lớn. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng và đầu tư toàn cầu phục hồi chưa đồng đều, tiếp tục hạn chế dư địa tăng trưởng trong ngắn hạn.
Ở trong nước, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tại một số địa phương còn chậm, làm giảm hiệu ứng lan tỏa của đầu tư với tăng trưởng kinh tế. Thị trường bất động sản phục hồi chậm, thanh khoản thấp, tác động tiêu cực đến các ngành liên quan như xây dựng, vật liệu và dịch vụ tài chính. Ngoài ra, thiên tai tại một số địa phương gây gián đoạn sản xuất, kinh doanh.
Cơ quan này nhìn nhận việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới là yêu cầu cấp thiết. Do đó, các địa phương có mức tăng trưởng trung bình hoặc thấp hơn mục tiêu năm 2025 cần tập trung nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ cho doanh nghiệp. Họ cũng cần kích thích tiêu dùng nội địa và khai thác hiệu quả hơn các dư địa tăng trưởng sẵn có.
Phương Dung
