Chiều 20/2 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump tổ chức họp báo tại Nhà Trắng, khoảng 3 giờ sau khi Tòa án Tối cao đưa ra phán quyết bác bỏ chính sách thuế nhập khẩu của ông.
Tổng thống Trump nói vô cùng thất vọng với phán quyết của Tòa án Tối cao. "Tôi xấu hổ về một số thành viên của tòa vì họ đã không có đủ dũng khí để làm những điều đúng đắn cho đất nước", ông Trump nói.
Ông cho biết sẽ triển khai các phương án thuế quan thay thế sau khi tòa án bác bỏ các biện pháp trước đó, và biện pháp này có thể mang lại nhiều tiền hơn. "Chúng ta sẽ thu được nhiều tiền hơn và nhờ đó sẽ mạnh hơn rất nhiều", ông khẳng định.
Tổng thống Trump cho biết sẽ ký một sắc lệnh để áp thuế toàn cầu 10% theo Điều 122 để bổ sung vào các mức thuế đang áp dụng. Cùng với đó, theo ông, các mức thuế liên quan đến an ninh quốc gia theo Điều 301 vẫn được duy trì. Washington sẽ khởi động thêm một số cuộc điều tra mới. Dự kiến sắc lệnh này sẽ được ký hôm nay.
Ông Donald Trump tại buổi họp báo ở Nhà Trắng hôm 20/2 (giờ Mỹ). Ảnh: Reuters
Việc nhận phán quyết bất lợi từ Tòa án Tối cao có thể khiến chính phủ Mỹ phải hoàn trả 175 tỷ USD tiền thuế cho các doanh nghiệp đã nộp năm qua, theo các nhà kinh tế tại hãng nghiên cứu Penn-Wharton Budget Model (PWBM). Con số này sẽ vượt tổng chi ngân sách năm tài chính 2025 của Bộ Giao thông Vận tải Mỹ (127,6 tỷ USD) và Bộ Tư pháp Mỹ (44,9 tỷ USD).
Trước câu hỏi của phóng viên về việc này, ông Trump cho rằng Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với các vụ kiện tụng kéo dài trong 5 năm tới. "Tòa án Tối cao mất hàng tháng để soạn thảo bản ý kiến, nhưng thậm chí không đề cập đến vấn đề đó. Chúng ta đã thu về hàng trăm tỷ USD tiền thuế quan. Vì vậy tôi đặt câu hỏi rằng số tiền ngân sách đã thu này được xử lý thế nào, nhưng nội dung đó không được tòa đề cập", Trump nói.
Tim Brightbill, đồng Chủ tịch bộ phận thương mại tại hãng luật Wiley Rein đánh giá phán quyết của Tòa án Tối cao đã thu hẹp các lựa chọn áp thuế của Tổng thống Mỹ, buộc ông Trump phải sử dụng những công cụ với tiến trình chậm hơn.
"Phần lớn các quốc gia sẽ ưu tiên sự chắc chắn của một thỏa thuận thương mại hơn là tình trạng hỗn loạn trong năm qua", Brightbill nói. Theo ông, quyết định này hạn chế khả năng Trump áp đặt các mức thuế mới ngay lập tức, bởi phần lớn các thẩm quyền còn lại đều đòi hỏi phải tiến hành điều tra.
Tuy nhiên, Ryan Majerus, cựu quan chức thương mại cấp cao của Mỹ và hiện là đối tác tại hãng luật King & Spalding cho rằng ông Trump vẫn có thể ban hành sắc lệnh hành pháp sớm nhất để áp thuế mới theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Điều khoản này cho phép áp thuế lên tới 15% trong thời hạn 150 ngày nhằm ứng phó với các vấn đề cán cân thanh toán "nghiêm trọng và lớn", nhưng không cần yêu cầu phải điều tra hay các thủ tục khác kèm theo.
Một nguồn tin thân cận của Reuters cho biết chính quyền Trump đã luôn tính đến khả năng xuất hiện những phán quyết kiểu này, trong đó có việc viện dẫn thẩm quyền theo các điều 232, 301, 122 và 388 của các luật hiện hành. "Đây là một khả năng mà họ đã lường trước và có sẵn kế hoạch", nguồn tin này nói.
Hồi tháng 12/2025, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết bất lợi cho ông Trump, chính quyền vẫn có thể tái áp dụng các mức thuế đó dựa trên những cơ sở pháp lý khác, bao gồm Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930.
Theo số liệu Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm 19/2, thâm hụt thương mại của Mỹ năm ngoái khoảng 901,5 tỷ USD, chỉ giảm 0,2% so với 2024. Theo CNBC, Mỹ đã khép lại một năm mà tình trạng mất cân đối gần như không thay đổi, bất chấp nỗ lực của Washington nhằm thu hẹp khoảng cách này bằng các biện pháp thuế quan cứng rắn nhằm tạo sân chơi công bằng hơn trên thị trường toàn cầu.
* Tiếp tục cập nhật
Anh Tú (theo Reuters)
