Ngày 13/4, tại Vĩnh Long (địa bàn Bến Tre cũ) và Đồng Tháp, các bên liên quan công bố xuất khẩu những lô bưởi đầu tiên mang thương hiệu "bưởi da xanh Bến Tre" sang Australia. Tổng sản lượng hai lô đạt vài chục tấn, mở đầu cho việc thương mại hóa loại trái cây này tại một trong những thị trường có tiêu chuẩn kiểm dịch nghiêm ngặt.
Trước đó, tháng 10/2025, cơ quan chức năng hai nước đã hoàn tất các thủ tục pháp lý, thống nhất điều kiện kỹ thuật đối với bưởi nhập khẩu. Đây là nền tảng để doanh nghiệp triển khai xuất khẩu trên thực tế, dù sau đó vẫn cần thêm thời gian hoàn thiện các khâu chuẩn bị.
Là một trong những đơn vị tham gia lô hàng đầu tiên, ông Nguyễn Đình Tùng, CEO Vina T&T, cho biết doanh nghiệp xuất 18 tấn bưởi, nguồn hàng từ Bến Tre. Với kinh nghiệm xuất khẩu sang Mỹ khoảng 50 tấn mỗi tuần, doanh nghiệp kỳ vọng thị trường Australia có thể đạt quy mô tương tự nhờ hành vi tiêu dùng có nhiều điểm tương đồng.
Theo ông Tùng, quá trình đàm phán giữa hai nước kéo dài gần hai năm, tập trung vào các yêu cầu kỹ thuật, kiểm dịch và quy trình chiếu xạ. Dù thị trường đã mở từ cuối năm ngoái, đến ngày 10/4, lô hàng đầu tiên mới được cấp phép nhập khẩu.
Chuyến xe container 18 tấn bưởi da xanh chính thức xuất chính ngạch sang Australia sáng 13/4 tại Vĩnh Long (Bến Tre cũ). Ảnh: Thi Hà
Ngay sau lô đầu tiên, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục đưa hàng sang hai đầu mối tiêu thụ lớn là Melbourne và Sydney, rồi mở rộng ra các bang khác thông qua hệ thống phân phối. Hiện phía đối tác Australia đã đặt 9 container, mỗi container từ 14 đến 18 tấn, cho thấy tín hiệu thị trường tích cực.
Về thương hiệu, dù vùng trồng thực tế thuộc xã Giao Long (Vĩnh Long), sản phẩm vẫn được đóng gói dưới tên "bưởi da xanh Bến Tre" nhằm đảm bảo nhận diện trên thị trường quốc tế. Doanh nghiệp cho biết sẽ bổ sung thông tin vùng trồng để minh bạch nguồn gốc, đồng thời tận dụng uy tín thương hiệu đã được xây dựng từ trước.
Bổ sung góc nhìn quản lý, ông Lê Viết Bình, đại diện Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phía Nam, cho biết xuất khẩu rau quả trong ba tháng đầu năm ghi nhận mức tăng mạnh so với cùng kỳ 2025, trong đó Australia nổi lên như một thị trường mới đáng chú ý với ngành hàng bưởi. Theo ông, bưởi Việt Nam có tiềm năng lớn nhưng chưa phát triển tương xứng. Dù sở hữu nhiều vùng trồng nổi tiếng từ Bắc vào Nam, ngành hàng này mới từng bước tiếp cận các thị trường khó tính, như Mỹ từ cuối năm 2022, New Zealand sau đó và Hàn Quốc từ tháng 8/2024.
"Trong nhóm thị trường yêu cầu cao, Australia là điểm đến thứ tư, vừa giàu tiềm năng vừa khắt khe", ông Bình nói, đồng thời cho biết kim ngạch xuất khẩu bưởi năm 2024 đạt khoảng 60 triệu USD và đã vượt 70 triệu USD vào cuối năm, trên nền diện tích hơn 100.000 ha. Tuy nhiên, quy mô lớn nhưng hiệu quả khai thác chưa tương xứng. Với việc mở thêm thị trường Australia, ngành nông nghiệp kỳ vọng xuất khẩu bưởi năm nay có thể tăng mạnh và hướng tới mốc trên 100 triệu USD.
Ông cũng nhắc lại, khu vực Bến Tre cũ (nay thuộc Vĩnh Long) từng là địa phương đầu tiên xuất khẩu bưởi sang Mỹ, và nay tiếp tục là điểm xuất phát cho lô hàng đầu tiên sang Australia, cho thấy vai trò đầu tàu của vùng trong phát triển ngành hàng này.
Việc xuất khẩu sang Australia được xem là cột mốc đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh mở rộng thị trường nông sản. Đây là thị trường có yêu cầu khắt khe về kiểm dịch và an toàn sinh học, đòi hỏi sản phẩm phải trải qua quá trình đánh giá rủi ro dịch hại kéo dài gần hai năm, đảm bảo không nhiễm 19 đối tượng sinh vật gây hại. Bưởi xuất khẩu phải đến từ vùng trồng có mã số, được xử lý tại cơ sở đóng gói được phê duyệt và chiếu xạ với liều tối thiểu 400 Gy (đơn vị đo liều hấp thụ bức xạ ion hóa) trước khi thông quan.
Bưởi da xanh tại nhà xưởng của Vina T&T tại Bến Tre cũ (nay là Vĩnh Long). Ảnh: Thi Hà
Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đánh giá việc xuất khẩu lô bưởi đầu tiên không chỉ mở thêm thị trường mà còn khẳng định năng lực đáp ứng tiêu chuẩn cao của nông sản Việt. Khi các thị trường khó tính dần chấp nhận, dư địa mở rộng sẽ lớn hơn, góp phần ổn định giá và giảm tình trạng được mùa mất giá.
Hiện cả nước có hơn 100.000 ha trồng bưởi, sản lượng gần 1 triệu tấn mỗi năm. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu bưởi đạt khoảng 60 triệu USD. Trước bối cảnh nhu cầu trái cây nhiệt đới tại Australia duy trì ổn định, trong khi nguồn cung nội địa hạn chế, bưởi Việt Nam được đánh giá còn nhiều dư địa gia tăng thị phần nếu duy trì được chất lượng và tính ổn định trong cung ứng.
Thi Hà - Hoàng Nam
