"Tây Ban Nha rất tệ", Tổng thống Mỹ cho biết trước báo giới trong một cuộc họp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 3/3. Ông cho biết đã chỉ đạo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent "cắt đứt toàn bộ giao dịch" với nước này.
"Chúng tôi sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha. Chúng tôi không muốn liên quan gì đến họ nữa", ông Trump nói.
Mỹ đã điều chuyển 15 máy bay khỏi các căn cứ quân sự Rota và Moron ở miền nam Tây Ban Nha, sau khi chính phủ nước này tuyên bố không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự để tấn công Iran. "Mọi hoạt động kinh doanh với Tây Ban Nha, tôi đều có quyền chặn lại. Chúng tôi có thể cấm vận", ông tuyên bố.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu Thông điệp Liên bang ngày 24/2. Ảnh: AFP
Ông Trump cũng công khai hỏi ý kiến Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer về việc này. "Thưa ngài, chúng tôi sẽ trao đổi về việc này. Chúng tôi biết ngài có thể sử dụng công cụ đó, và làm nếu cần dùng để bảo đảm an ninh quốc gia, kinh tế", Greer nói.
Bessent cũng khẳng định Tòa án Tối cao Mỹ xác nhận ông Trump có quyền cấm vận theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ và Bộ Thương mại cũng tìm hiểu cách trừng phạt Tây Ban Nha theo các điều luật thương mại khác.
Các nhà nghiên cứu về luật thương mại cho biết IEEPA cho phép tổng thống áp đặt lệnh cấm vận thương mại. Để làm được điều này, ông phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, coi Tây Ban Nha là một mối đe dọa "bất thường và đặc biệt" đối với Mỹ.
"Tuy nhiên, rất khó chứng minh việc Tây Ban Nha từ chối cho sử dụng căn cứ không quân trên lãnh thổ của họ để tấn công Iran tạo ra một 'mối đe dọa bất thường và đặc biệt' với an ninh quốc gia hoặc chính sách đối ngoại của Mỹ", Peter Shane - Giáo sư luật tại Đại học New York nhận định.
Chính phủ Tây Ban Nha sau đó kêu gọi Mỹ tôn trọng tính tự chủ của các doanh nghiệp tư nhân, luật pháp quốc tế và thỏa thuận thương mại song phương với Liên minh châu Âu. Madrid cho biết có đủ nguồn lực để hạn chế tác động của một lệnh cấm vận thương mại và hỗ trợ các lĩnh vực bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, họ khẳng định tiếp tục thúc đẩy thương mại tự do và hợp tác kinh tế.
Tây Ban Nha là nước xuất khẩu dầu olive lớn nhất thế giới. Họ cũng bán phụ tùng ôtô, thép và hóa chất sang Mỹ. So với nhiều quốc gia châu Âu khác, Tây Ban Nha ít tổn thương hơn trước các đe dọa trừng phạt kinh tế của ông Trump.
Năm ngoái, Mỹ ghi nhận năm thứ 4 liên tiếp có thặng dư thương mại với Tây Ban Nha, ở mức 4,8 tỷ USD. Theo dữ liệu của Cục Điều tra Dân số Mỹ, kim ngạch xuất khẩu của nước này sang quốc gia châu Âu đạt 26,1 tỷ USD và nhập khẩu là 21,3 tỷ USD. Xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng sang Tây Ban Nha cũng tăng tốc vài năm qua.
Hà Thu (theo Reuters)
