Nhiều người chọn ăn kiêng để giảm cân nhanh nhưng không nhận ra rằng làn da thường là cơ quan lên tiếng đầu tiên khi cơ thể thiếu chất. Dưới đây là 3 chế độ ăn kiêng gây hại cho da, khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn.
Chế độ ăn thiếu hụt dưỡng chất khiến da khô, xỉn màu, lão hóa sớm.
Chế độ ăn quá ít chất béo
Nhiều người cắt gần như hoàn toàn dầu mỡ vì cho rằng chất béo là nguyên nhân gây tăng cân. Tuy nhiên, đây là một trong những kiểu ăn dễ khiến da xuống cấp nhanh nhất.
Chất béo tốt đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hàng rào bảo vệ da, giữ độ ẩm và hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu như A, D, E và K. Khi thiếu chất béo, da dễ trở nên khô ráp, bong tróc, thiếu đàn hồi và nhạy cảm hơn với ánh nắng.
Các axit béo omega-3 có trong cá béo, hạt lanh, quả óc chó hay dầu ô liu còn giúp giảm viêm và bảo vệ collagen. Nếu cắt giảm hoàn toàn những thực phẩm này, da dễ bị mất nước, xuất hiện nếp nhăn sớm và trông kém sức sống. Một số nghiên cứu cũng cho thấy thiếu axit béo thiết yếu có liên quan đến tình trạng khô da, teo da và làm chậm quá trình phục hồi tổn thương da.
Bác sĩ Lawrence J. Green, MD, FAAD, là giáo sư lâm sàng ngành da liễu tại George Washington University School of Medicine và điều hành phòng khám da liễu thẩm mỹ riêng tại Rockville, cho biết nhiều bệnh nhân gặp vấn đề về da do ăn kiêng quá mức hoặc loại bỏ hoàn toàn chất béo. Ông khuyến khích duy trì chế độ ăn cân bằng theo kiểu Địa Trung Hải, ưu tiên dầu ô liu, cá béo, các loại hạt và rau củ để giảm viêm và hỗ trợ làn da khỏe mạnh.
Chế độ keto cực đoan
Chế độ keto giúp giảm cân nhanh bằng cách cắt mạnh carbohydrate và tăng lượng chất béo. Tuy nhiên, nếu áp dụng kéo dài hoặc thiếu cân bằng, keto có thể gây ra nhiều vấn đề cho da.
Một số nghiên cứu ghi nhận chế độ keto quá nghiêm ngặt có thể làm tăng nguy cơ thiếu biotin, kẽm, vitamin C và các chất chống oxy hóa cần thiết cho quá trình tạo collagen. Khi cơ thể thiếu những vi chất này, da dễ khô, sạm màu, chậm lành thương, tóc rụng và móng yếu.
Ngoài ra, việc ăn quá nhiều chất béo bão hòa, thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn trong khi thiếu rau xanh, trái cây có thể khiến cơ thể tăng viêm, làm collagen bị phá hủy nhanh hơn. Một số nghiên cứu trên động vật còn cho thấy chế độ keto quá nhiều chất béo có thể thúc đẩy quá trình lão hóa tế bào.
Chuyên gia dinh dưỡng người Anh Rhiannon Lambert, nhà sáng lập Rhitrition và điều hành phòng khám dinh dưỡng tại khu Harley Street, chuyên về kiểm soát cân nặng, dinh dưỡng thể thao và rối loạn ăn uống, cảnh báo rằng nhiều người áp dụng keto theo cách quá cực đoan, dẫn tới thiếu rau, trái cây và chất xơ. Điều này không chỉ ảnh hưởng hệ tiêu hóa mà còn làm da xấu đi vì cơ thể thiếu vitamin C, polyphenol và các chất chống oxy hóa quan trọng.
Chế độ ăn quá ít tinh bột hoặc nhịn ăn kéo dài
Chế độ ăn thiếu tinh bột cũng khiến da xuống cấp, lão hóa nhanh.
Một số người giảm cân bằng cách bỏ hoàn toàn cơm, bánh mì, trái cây hoặc áp dụng kiểu ăn một bữa mỗi ngày. Những phương pháp này có thể khiến cơ thể giảm cân nhanh nhưng dễ gây mất cơ, mất nước và làm khuôn mặt hốc hác hơn.
Khi lượng carbohydrate xuống quá thấp, cơ thể sẽ dùng glycogen dự trữ và kéo theo mất nước. Điều này khiến da kém căng mọng, dễ nhăn và trông mệt mỏi hơn. Nhịn ăn kéo dài cũng có thể khiến cơ thể thiếu protein, vitamin C, vitamin nhóm B và sắt, những dưỡng chất quan trọng cho quá trình sản sinh collagen và tái tạo tế bào da.
Ngoài ra, việc giảm cân quá nhanh còn làm giảm lớp mỡ dưới da, khiến gương mặt mất độ đầy đặn tự nhiên. Đây là lý do nhiều người sau khi ăn kiêng quá mức thường trông già hơn tuổi dù cân nặng giảm đáng kể.
Bác sĩ da liễu Rajani Katta, MD, giảng viên lâm sàng tình nguyện tại McGovern Medical School, chuyên nghiên cứu mối liên hệ giữa dinh dưỡng và sức khỏe làn da, cho rằng không có thực phẩm hay chế độ ăn nào giúp trẻ lâu tức thì nhưng chế độ ăn cân bằng giàu chất chống oxy hóa, protein tốt và chất béo lành mạnh có thể bảo vệ collagen lâu dài. Theo bà, việc ăn quá ít hoặc cắt bỏ cả nhóm thực phẩm sẽ khiến da bị tổn thương nhanh hơn theo thời gian.
Ăn thế nào để giảm cân mà da không xuống cấp?
Các chuyên gia khuyến nghị nên giảm cân từ từ, khoảng 0,5-1 kg mỗi tuần thay vì ép cân quá nhanh. Chế độ ăn tốt cho làn da cần có đủ protein, chất béo tốt, rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nước.
Thực phẩm giàu vitamin C như cam, kiwi, ổi, dâu tây; thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, quả óc chó; cùng các nguồn protein tốt như trứng, đậu, cá, thịt nạc đều giúp duy trì collagen và độ đàn hồi của da. Các polyphenol từ trà xanh, quả mọng, rau củ nhiều màu sắc cũng có thể giúp giảm tổn thương do oxy hóa và làm chậm quá trình lão hóa.
Vienne (Theo VeryWell Health, MDPI)
