GS Thành, Hiệu trưởng trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, nêu các đề xuất trên tại tọa đàm về đào tạo Y khoa và kinh nghiệm quốc tế, chiều 4/2.
Hiện ở Việt Nam, khoảng 30 đại học đào tạo Y khoa, trong đó 13 trường có hệ bác sĩ nội trú. Tuy nhiên, ông Thành đánh giá chất lượng đào tạo chưa đồng đều, chuẩn đầu vào và đầu ra còn "nơi cao, nơi thấp", thời gian và mô hình đào tạo giữa các cơ sở, bậc học chưa được chuẩn hóa.
Kinh nghiệm từ Mỹ, Pháp hay Nhật Bản cho thấy, đào tạo bác sĩ cần có lộ trình rõ ràng. Thời gian khoảng từ 9 đến 13 năm, nhưng có điểm chung là sau khi tốt nghiệp bậc đại học (6 năm đầu), các nước đều tổ chức kỳ thi quốc gia để đánh giá năng lực một cách thống nhất, xếp hạng sinh viên dựa trên điểm số, rồi mới để họ lựa chọn chuyên khoa và nơi học tập.
"Cả thế giới không ở đâu cho sinh viên học 6 năm ngành Y ra làm bác sĩ ngay mà đều phải học sau đại học", ông Thành nhấn mạnh.
Hiệu trưởng trường Đại học Y Dược cho rằng Việt Nam cũng cần có lộ trình chung, tiệm cận chuẩn quốc tế như vậy, với ba giai đoạn.
Giai đoạn đầu là đào tạo cử nhân Y khoa trong 3 năm, tập trung xây dựng cho nền tảng khoa học và y học cơ bản. Giai đoạn hai từ năm 4 đến 6, sinh viên sẽ học chuyên môn Y, kỹ thuật lâm sàng, chuẩn bị cho kỳ thi quốc gia. Giai đoạn 3 là đào tạo nội trú từ 3 đến 6 năm theo chuyên khoa. Lúc này, bác sĩ được đào tạo chuyên khoa sâu và hành nghề dưới sự giám sát, trước khi hành nghề độc lập.
Điểm nhấn của lộ trình này là tổ chức kỳ thi chung toàn quốc sau khi sinh viên tốt nghiệp đại học ba tháng. Nội dung thi sẽ đánh giá toàn diện, thí sinh được xếp hạng dựa trên điểm số. Các tỉnh/thành, bệnh viện cũng tương tự. Ai có điểm cao hơn sẽ được chọn chuyên ngành nội trú ở bệnh viện, địa phương trước.
Ông ví dụ, với nội trú Ngoại khoa, Bệnh viện Việt Đức là ưu tiên số một, thứ hai là Bạch Mai, tiếp đến là Bệnh viện E, Xanh Pôn... Chỉ 16 thí sinh có điểm cao nhất được học nội trú ở Việt Đức, những em điểm thấp hơn vẫn chọn Ngoại khoa phải học ở các viện phía dưới. Các bệnh viện chỉ được đào tạo nội trú nếu đạt chuẩn.
Cách làm này tương tự cơ chế "matching" ở Pháp. Hiện, đào tạo bác sĩ nội trú ở Việt Nam chỉ dừng lại ở lựa chọn chuyên khoa, chưa phân vùng, dẫn đến tình trạng mỗi năm, bệnh viện tuyến đầu như Việt Đức có tới 50 bác sĩ nội trú cùng học.
"Điều này gây quá tải cho bệnh viện lớn, trong khi nhiều bệnh viện khác cũng đủ chuẩn để đào tạo lại không có bác sĩ nội trú", ông Thành nói.
GS Lê Ngọc Thành tại tọa đàm, chiều 4/2. Ảnh: Linh Linh
GS Trần Diệp Tuấn, Hiệu trưởng trường Đại học Y Dược TP HCM, và PGS Lê Cự Linh, Phó viện trưởng Viện Khoa học sức khỏe, Đại học VinUni, đồng tình cần có lộ trình chung trong đào tạo Y khoa.
Theo Luật Khám, chữa bệnh, bác sĩ tốt nghiệp đại học phải vượt qua kỳ thi đánh giá năng lực do Hội đồng Y khoa Quốc gia tổ chức. Theo các chuyên gia, về lâu dài, Việt Nam có thể nâng cấp kỳ thi này thành kỳ thi quốc gia để xếp hạng, "matching" như cách GS Thành đề xuất.
'Bác sĩ nội trú phải được trả lương'
Cũng tại tọa đàm, GS Lê Ngọc Thành đề xuất bác sĩ nội trú được trả lương, thay vì phải đóng 50-70 triệu đồng một năm để học như hiện nay.
"Bác sĩ nội trú làm rất nhiều. Họ làm ngày, làm đêm nhưng lại phải đóng thêm tiền. Điều đó không đúng thông lệ", ông nói.
GS Trần Diệp Tuấn dẫn ví dụ tại Mỹ, các bệnh viện giành nhau bác sĩ nội trú bởi lương trả cho nhóm này khoảng 50.000-60.000 USD một năm, trong khi lương bác sĩ chính gấp 3-4 lần.
"Họ có tư duy sử dụng nguồn nhân lực này, tính bác sĩ nội trú vào nhân sự của khoa và coi đây là nguồn lực lao động nên trả lương", ông Tuấn phân tích. "Còn ở Việt Nam, bệnh viện coi bác sĩ nội trú là người học".
Trước đó, đề xuất trả lương cho bác sĩ nội trú từng được đưa ra nhiều lần. Gần nhất là hồi tháng 10, khi Quốc hội bàn về các dự án luật, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho rằng bác sĩ nội trú vừa học, vừa làm, trực tiếp khám chữa bệnh như bác sĩ tại bệnh viện nên cần được miễn học phí và hưởng lương tương xứng.
GS Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng trường Đại học Y Dược, Đại học Huế, nhìn nhận cần sự vào cuộc của Chính phủ và cả hệ thống để đề xuất này thành hiện thực.
Dương Tâm
