Tốt nghiệp đại học liên thông, vào ngành giáo dục theo diện hợp đồng từ cuối năm 2024, cô Ngọc Hân (32 tuổi, Ninh Bình) từng hy vọng khoản thưởng theo Nghị định 73 sẽ giúp gia đình có cái Tết sung túc hơn. Hiện, nữ giáo viên hưởng lương 6,8 triệu đồng mỗi tháng sau khi trừ bảo hiểm, phải "co kéo" hết mức để đảm bảo cuộc sống.
Cô Hân kể năm ngoái chưa có thưởng vì số ngày làm việc không đáng kể. Năm nay, nghe "kháo nhau" rằng một giáo viên có thể được khoảng 10 triệu đồng, cô càng trông đợi. Tuy nhiên, khi các đồng nghiệp biên chế lần lượt nhận 10-12 triệu đồng, nữ giáo viên mới biết mình không được.
"Tôi rất hụt hẫng và chạnh lòng", cô Hân nói. "Tại sao khoản tiền thưởng chia theo mức độ hoàn thành nhiệm vụ, giáo viên hợp đồng chúng tôi cũng vất vả như người biên chế mà không được nhận?".
Tình cảnh của cô Hân không phải cá biệt. Tại Khánh Hòa, Thanh Hóa và trên các diễn đàn giáo viên mầm non, tiểu học, khoản thưởng theo Nghị định 73 đang trở thành tâm điểm bàn luận. Nhiều người thắc mắc vì không thấy trường "đả động" gì, nhưng đồng nghiệp nơi khác lại được nhận. Có giáo viên lại tâm tư vì mức thưởng chỉ có tính "tượng trưng".
"Chúng tôi mong có thêm khoản động viên để trang trải cuộc sống, nhất là vào dịp Tết", một giáo viên ở Khánh Hòa chia sẻ.
Theo thống kê gần nhất, cả nước hiện có khoảng 50.000 giáo viên hợp đồng theo Nghị định 111 của Chính phủ, áp dụng với các cơ quan hành chính và sự nghiệp công lập.
Giáo viên trường tiểu học Bùi Văn Mới, phường Phước Long, TP HCM, tháng 9/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
"Đây là nhóm rất thiệt thòi, vì hầu hết chính sách về lương, thưởng phục vụ cho giáo viên biên chế", thầy Nguyễn Cao Cường, hiệu trưởng trường THCS Thái Thịnh, Hà Nội, bày tỏ.
Năm ngoái, giáo viên lần đầu có thưởng, theo Nghị định 73 của Chính phủ, hiệu lực từ tháng 7/2024. Trong đó, quỹ tiền thưởng bằng 10% tổng quỹ tiền lương của giáo viên, nhân viên biên chế. Năm nay, mức thưởng phổ biến ở nhiều trường là 10-14 triệu đồng, căn cứ mức độ hoàn thành nhiệm vụ của mỗi giáo viên.
Theo cô Vân, hiệu trưởng một trường THCS ở Hà Nội, Nghị định 73 có đưa giáo viên diện hợp đồng 111 vào nhóm được thưởng. Tuy nhiên, hướng dẫn của Bộ Tài chính (Thông tư 62 năm 2024), yêu cầu các trường dựa vào số lượng và hệ số lương của giáo viên biên chế để xác định tiền thưởng lấy từ ngân sách. Còn thưởng với nhóm hợp đồng sẽ dùng "ngân sách được giao và các nguồn thu hợp pháp khác".
"Nôm na là gói thưởng theo Nghị định 73 mà ngân sách cấp về không dành cho nhóm giáo viên hợp đồng. Các trường phải tự tính toán, cân đối để có thưởng cho thầy cô diện này", cô Vân giải thích.
Với thực tế này, cô Vân thấy có ba trường hợp xảy ra. Một là nếu ngân sách và các quỹ hạn chế, các trường có thể cắt thưởng với giáo viên hợp đồng, như trường hợp của cô Hân.
Hai là các trường vẫn chi, nhưng san sẻ từ nhóm biên chế. Cô Vân thấy cách làm này phổ biến nhất, nhưng "phải khéo" và tạo được sự đoàn kết, thống nhất trong tập thể, bởi "không phải ai cũng thoải mái việc chia thưởng của mình cho người khác".
Lựa chọn thứ ba là trích từ các khoản tiết kiệm chi, quỹ thưởng của trường để cho giáo viên hợp đồng. Thầy Hoàng, hiệu trưởng một trường THPT ở ngoại thành Hà Nội, nhìn nhận đây là giải pháp thoải mái nhất cho giáo viên, nhưng lại gây áp lực lớn cho trường.
"Trường nào có 2-3 giáo viên hợp đồng thì còn cố được, nhưng với nơi có 10-20 người, khoản này thực sự là gánh nặng tài chính", thầy Hoàng nói.
Năm ngoái, thầy Hoàng trích quỹ trường 50 triệu đồng để thưởng cho 20 giáo viên và nhân viên hợp đồng. Tới năm nay, mức này dự kiến tăng 1,5 lần vì chính sách đã áp dụng tròn năm, thay vì 6 tháng như năm ngoái. Trong khi đó, các trường không còn được thu tiền dạy thêm buổi chiều, nên "quỹ cũng hạn chế hơn".
"Chúng tôi cũng đang rất đau đầu để vừa cân đối tài chính vừa vẫn có chút ít để động viên thầy cô", thầy Hoàng nói.
Dù khó khăn, nhiều nhà quản lý cho hay vẫn cố gắng giữ mức thưởng cho giáo viên hợp đồng bằng khoảng 30-50% so với biên chế, tương đương 2-4 triệu đồng.
Cũng ở Hà Nội, cô Hà, hiệu trưởng một trường tiểu học, cho biết năm ngoái, hai giáo viên hợp đồng của trường cô nhận 3-3,5 triệu đồng thưởng Tết mỗi người, còn biên chế 5-7 triệu. Năm nay, mức dự tính với nhóm hợp đồng là 5 triệu, biên chế gấp rưỡi.
"Tinh thần là không để tiền thưởng quá chênh nhau, vì các thầy cô đã có một năm vất vả. Trường cũng không muốn giáo viên nào bị thiệt thòi quá", cô Hà nói.
Đây cũng là quan điểm của thầy Cường, dù trường THCS Thái Thịnh chưa chốt cách thức và mức chia thưởng. Mức dự kiến cho hai nhóm biên chế xếp loại hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc lần lượt 9 và hơn 10 triệu đồng.
"Dù ít, dù nhiều chúng tôi vẫn sẽ có khoản để động viên giáo viên, nhân viên hợp đồng", thầy nói.
Ít ngày trước, sau khi tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của giáo viên hợp đồng 111, Sở Tài chính tỉnh Thanh Hóa đã đề nghị các xã, phường chủ động cân đối ngân sách để bổ sung kinh phí cho các trường, hoặc hướng dẫn trường dùng nguồn thu để thưởng cho thầy cô theo Nghị định 73.
Cô Thùy Dương, giáo viên hợp đồng tại một trường THCS ở Hà Nội, cũng đang "đếm từng ngày" để nhận tiền thưởng, sắm sửa cho Tết. Năm ngoái, cô được 3,5 triệu đồng, đã được hiệu trưởng thông báo sẽ tăng lên 5 triệu năm nay.
"So với các đồng nghiệp biên chế, khoản của tôi chỉ bằng một nửa, nhưng tôi cũng chia sẻ với trường và hoan hỉ với số tiền mình nhận được", cô Dương nói.
Thanh Hằng
Tên một số giáo viên, hiệu trưởng được thay đổi
