
Nhân vật chính Quasimodo là hiện thân của lòng nhân hậu, tình yêu thương và khát khao được sống như một con người bình thường dù bị xã hội khinh miệt - Ảnh: Disney
Ngày nay Disney không còn đơn thuần là một hãng phim mà trở thành một tập đoàn giải trí toàn cầu với quyền lực gần như độc tôn. Thậm chí, sự thống trị ấy đã trở thành trò đùa châm biếm trong văn hóa đại chúng.
Dẫu vậy, không thể phủ nhận nếu không có Snow White and the Seven Dwarfs (Bạch Tuyết và bảy chú lùn) của Disney, khán giả đại chúng có lẽ sẽ chẳng bao giờ coi hoạt hình là một loại hình nghệ thuật ngang hàng với phim điện ảnh người đóng.
Từ Pinocchio đến Bambi, từ Fantasia đến Cinderella, thời kỳ đầu của Disney là một hành trình diệu kỳ chứng minh cho tinh thần mạo hiểm trong sáng tạo nghệ thuật, nơi mọi yếu tố thể nghiệm đều được chào đón.
5. Thằng gù ở nhà thờ Đức Bà
Dựa trên tiểu thuyết kinh điển của Victor Hugo, phim không chỉ là một câu chuyện cổ tích ngọt ngào, mà còn mang trong mình nhiều tầng ý nghĩa, trong đó nổi bật là sự phê phán mạnh mẽ đối với chủ nghĩa cuồng tín tôn giáo, sự tha hóa quyền lực và nỗi ám ảnh dục vọng.
Ngay từ phần mở đầu, bộ phim đã thiết lập một không khí u ám, bi tráng.
Cảnh Thẩm phán Claude Frollo định dìm chết đứa trẻ dị dạng Quasimodo bên bậc thang nhà thờ Đức Bà là một trong những màn giới thiệu nhân vật phản diện ám ảnh nhất trong lịch sử Disney.
Khoảnh khắc vị Giám mục can thiệp, buộc Frollo phải nuôi dưỡng đứa bé trong tháp chuông, đã cho thấy sự đối lập giữa lòng nhân từ của tôn giáo thực sự và sự độc ác của kẻ lợi dụng danh nghĩa đức tin để che giấu tội lỗi.
4. Người đẹp và quái vật
Có lẽ đây là câu chuyện tình đẹp nhất từng được kể bằng hoạt hình - Beauty and the Beast (Người đẹp và quái vật) sở hữu tất cả: hình ảnh tuyệt mỹ, nhân vật giàu chiều sâu và phần nhạc nền đã trở thành biểu tượng.

Đây cũng là phim hoạt hình đầu tiên được đề cử Oscar Phim hay nhất, khẳng định vị thế nghệ thuật của Disney - Ảnh: Disney
Phim kết hợp sự giản dị thanh thoát của những truyện cổ tích Disney thời kỳ đầu với phong cách xây dựng nhân vật tinh tế. Kết quả là một tác phẩm uyển chuyển dung hòa giữa hài hước, hành động và lãng mạn.
Ngay cả khi đặt cạnh hàng loạt kiệt tác Disney ra mắt cùng thời, Người đẹp và quái vật vẫn khẳng định vị trí riêng, không thể trộn lẫn.
3. Người đẹp ngủ trong rừng
Người đẹp ngủ trong rừng thường được coi là tác phẩm tinh mỹ nhất mà Disney từng thực hiện, một đỉnh cao về nghệ thuật hình ảnh, kỹ thuật và âm nhạc, cho dù một số khán giả cho rằng phim thiếu đi sự "ấm áp cảm xúc" so với các tác phẩm khác trong giai đoạn hoàng kim của hãng.
Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ, sự "lạnh lùng" ấy chính là bề ngoài của một vở opera hoạt hình kỳ vĩ, nơi nghệ thuật tạo hình, giai điệu ballet hòa quyện để dựng nên một hoạt hình bất hủ.
Once Upon a Dream - phân đoạn kinh điển trong Người đẹp ngủ trong rừng
Điều này có được nhờ tài năng của họa sĩ Eyvind Earle - người đã áp đặt phong cách nghệ thuật riêng cho toàn bộ bộ phim.
Từ những cánh rừng thẳm sâu đến những bức tường thành kiêu hãnh, tất cả đều mang phong cách tĩnh tại, đối xứng và trang nghiêm, như thể bước ra từ một cuốn sách thần thoại cổ xưa.
Những cảnh này không chỉ đẹp mà còn choáng ngợp, biến Người đẹp ngủ trong rừng thành tác phẩm khác biệt hoàn toàn với những phim hoạt hình Disney trước đó.
2. Dumbo
Dumbo là một hình mẫu về sự gọn gàng và trọn vẹn: một ngụ ngôn cảm động về tuổi thơ, tình mẫu tử, và hành trình học cách chấp nhận những khiếm khuyết của bản thân.
Được sản xuất trong bối cảnh Disney gặp khó khăn tài chính - sau khi Pinocchio và Fantasia thất bại phòng vé còn Bambi vẫn trong giai đoạn thực hiện - Dumbo được làm với kinh phí hạn hẹp.

Cảnh Miss Jumbo ru con có lẽ là khoảnh khắc đẫm nước mắt nhất trong toàn bộ kho tàng hoạt hình của Disney - Ảnh: Disney
Thế nhưng, điều đó không làm giảm đi vẻ đẹp của nó, trái lại còn khiến bộ phim trở thành một kiệt tác giản dị nhưng sâu sắc.
Xuyên suốt bầu không khí rực rỡ của rạp xiếc lại là một nỗi buồn mơ hồ nhưng nặng nề. Đây là một trong những bộ phim Disney hiếm hoi mà cảm giác mất mát, cô đơn và bất công được khắc họa mạnh mẽ đến vậy.
Sự kết hợp giữa hài hước, nỗi buồn và khoảnh khắc kỳ diệu khi Dumbo cất cánh đã biến đây thành một biểu tượng bất diệt về tình mẫu tử và niềm tin vào bản thân.
1. Pinocchio - linh hồn của Disney
Có một lý do rất rõ ràng tại sao When You Wish Upon a Star lại trở thành ca khúc chủ đề chính thức của Disney, vang lên trước mọi bộ phim với hình ảnh logo tòa lâu đài.
Bởi vì đó không chỉ là một bài hát hay, mà còn là tuyên ngôn nghệ thuật và tuyên ngôn thương hiệu: niềm tin rằng ước mơ có thể trở thành hiện thực.

Đây mới chỉ là bộ phim hoạt hình dài thứ hai của Disney, nhưng Pinocchio lại vượt xa hàng năm ánh sáng so với Snow White về cả kỹ nghệ làm phim lẫn nội dung, ý nghĩa - Ảnh: Disney
Nhưng ca khúc ấy sẽ không bao giờ có sức mạnh sâu sắc đến thế nếu nó không xuất phát từ một trong những kiệt tác hoạt hình vĩ đại nhất trong lịch sử Disney - Pinocchio.
Đây vừa là một câu chuyện ngụ ngôn đơn giản về cậu bé phải học cách phân biệt đúng - sai, vừa là một ẩn dụ sâu xa về sự trưởng thành và khát vọng làm người.
Bạn có thể yêu Pinocchio mà không cần hiểu hết nó - cũng giống như Geppetto yêu thương chú rối gỗ của mình mà chẳng bao giờ thực sự hiểu cậu đã sống dậy thế nào. Và chính điều đó khiến bộ phim này bất tử: nó sống mãi không phải vì ta "hiểu" nó, mà vì ta cảm nhận được nó, và mãi mãi còn khao khát được quay về để khám phá thêm.