Suốt gần một thập kỷ, Stranger Things không chỉ là con át chủ bài của Netflix mà còn trở thành hiện tượng văn hóa hiếm hoi có sức lan tỏa vượt khỏi khuôn khổ một series truyền hình. Ra mắt năm 2016 và khép lại vào năm 2025 với mùa 5, bộ phim theo chân hành trình trưởng thành của một nhóm bạn nhỏ ở thị trấn hư cấu Hawkins trong bối cảnh nước Mỹ thập niên 1980, nơi xảy ra cuộc đối đầu với thế giới song song đầy đáng sợ mang tên Upside Down.
Sự pha trộn nhuần nhuyễn giữa kinh dị, khoa học viễn tưởng và màu sắc huyền bí đã giúp Stranger Things gợi nhắc đến sự hoài niệm, đồng thời mở ra một thế giới kể chuyện mới lạ thu hút khán giả toàn cầu, tạo nên sức ảnh hưởng nhất định tới nền điện ảnh và âm nhạc. Thành công của phim được chứng minh rõ ràng qua việc các mùa liên tiếp phá vỡ kỷ lục người xem, riêng mùa 5 đạt gần 60 triệu lượt xem chỉ trong 5 ngày đầu, trở thành kỷ lục công chiếu lớn nhất cho một series tiếng Anh trên Netflix và đứng trong nhóm cao nhất lịch sử nền tảng.
Vượt lên trên cả những con số, Stranger Things còn được ghi nhớ như một biểu tượng truyền hình đương đại, nơi tình bạn, hành trình trưởng thành và lòng dũng cảm được kể lại bằng thứ ngôn ngữ đầy cảm xúc và bùng nổ, từ đó định hình lại xu hướng trải nghiệm của khán giả trước những series dài tập từ cuối thập niên 2010 đến tận 2025.
Ở Stranger Things, hành trình trưởng thành của các nhân vật chưa bao giờ chỉ thuộc về riêng họ mà song hành chặt chẽ với hành trình lớn lên của khán giả trong suốt gần một thập kỷ, từ những ngày đầu tò mò theo dõi một nhóm trẻ con mất tích ở thị trấn nhỏ Hawkins cho đến khi chứng kiến họ đi qua mất mát, tổn thương và những ngã rẽ không thể quay đầu ở mùa cuối cùng.
Câu chuyện tình bạn được kể xuyên suốt năm mùa phim bắt đầu từ những điều giản dị nhất, từ căn hầm nhà Wheeler nơi Mike, Will, Lucas và Dustin tụ tập sau giờ học, cùng chơi D&D, cùng tin vào trí tưởng tượng và cùng bảo vệ nhau bằng sự vô tư rất trẻ con. Stranger Things khiến khán giả nhớ lại chính mình của những năm tháng ấy, khi tình bạn chưa bị chia cắt bởi hoàn cảnh gia đình, định kiến hay khác biệt cá nhân, khi ai cũng có một safezone an toàn để trú ẩn.
Nhưng càng đi sâu vào các mùa sau, thế giới ấy dần vỡ ra, không chỉ bởi Upside Down ngày càng xâm lấn mà còn bởi chính sự trưởng thành không thể tránh khỏi của từng mỗi nhân vật. Nhóm bạn nhỏ buộc phải đối diện với nỗi sợ, cái chết, khoảng cách và cả sự cô đơn khi mỗi người bắt đầu có suy nghĩ riêng, cảm xúc riêng và con đường riêng để bước tiếp. Stranger Things không xây dựng tình bạn như một điều vĩnh cửu bất biến, mà để nó trải qua rạn nứt, hiểu lầm và những khoảng lặng chân thật, từ sự lạc lõng của Will khi không còn theo kịp bạn bè cho đến những xung đột âm thầm giữa Dustin và cả nhóm khi không còn chia sẻ nhiều với nhau. Chính cách kể chuyện này khiến tình bạn trong Stranger Things trở nên đáng tin và chạm tới cảm xúc, bởi nó phản chiếu đúng những gì khán giả từng trải qua khi lớn lên, khi nhận ra rằng không phải lúc nào bạn bè cũng ở cạnh nhau, nhưng sợi dây gắn kết vẫn tồn tại đủ mạnh để kéo tất cả trở về khi cần thiết.
Song song với tình bạn, Stranger Things ghi dấu ấn mạnh mẽ nhờ hành trình phát triển của từng nhân vật, tất cả đều bắt đầu từ những con người rất bình thường, thậm chí có phần yếu ớt và lạc lõng. Steve Harrington từ một chàng trai nổi tiếng ở trường trung học, sống trong vùng an toàn của sự tung hô và đặc quyền, dần trở thành người anh cả đáng tin cậy, sẵn sàng đứng ra bảo vệ những đứa trẻ và tìm thấy giá trị bản thân trong việc chăm sóc và dẫn dắt người khác.
Nancy Wheeler từ một cô gái mọt sách có phần kiêu kỳ đã trưởng thành thành một nhân vật mạnh mẽ, dám đối diện nguy hiểm, cầm súng đi đầu và không còn để nỗi sợ hay kỳ vọng xã hội giới hạn lựa chọn của mình. Hay Will Byers - từ cậu bé nhút nhát, dễ tổn thương dần học cách đối diện với nỗi đau, chấp nhận bản thân và tìm tiếng nói riêng trong thế giới mà cậu từng cảm thấy mình không thuộc về. Stranger Things cho thấy sự trưởng thành không đến từ việc trở nên hoàn hảo hơn, mà đến từ việc dám nhìn thẳng vào những khuyết điểm, nỗi sợ và tổn thương để bước tiếp, và chính điều đó khiến các nhân vật trở nên gần gũi với khán giả hơn bao giờ hết.
Nếu quan sát kỹ, có thể thấy Stranger Things vận hành hoàn toàn dựa trên tinh thần đội nhóm, khi mỗi mùa phim đều chia các nhân vật thành những nhóm nhỏ với hành trình riêng biệt, từ đó tạo không gian để từng người được tỏa sáng và phát triển, đồng thời xây dựng một mạng lưới câu chuyện chặt chẽ. Hành động của nhóm này dù vô tình hay có chủ đích đều ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm khác, tạo nên cảm giác mọi thứ trong Hawkins và Upside Down đều liên kết với nhau. Ấn tượng hơn cả là cách series sử dụng thông tin xuyên suốt từ mùa đầu đến mùa cuối, khi những chi tiết tưởng chừng nhỏ bé đều được cài cắm từ sớm, giải thích dần qua góc nhìn của từng nhân vật, giúp khán giả hiểu và chấp nhận một thế giới phi lý, hỗn loạn nhưng có logic nội tại rất rõ ràng.
Sau gần một thập kỷ, Stranger Things không chỉ kết thúc một câu chuyện mà còn khép lại một giai đoạn ký ức của rất nhiều khán giả, nơi họ đã lớn lên cùng nhân vật, đã sợ hãi, xúc động và trưởng thành cùng Hawkins, để rồi nhận ra rằng điều khiến Stranger Things ở lại lâu dài không nằm ở quái vật hay thế giới song song, mà nằm ở cách bộ phim kể về con người, về tình bạn, về tuổi trẻ và về việc học cách bước tiếp khi mọi thứ không còn như ban đầu.
Tinh thần rất đương đại của Stranger Things
Lấy bối cảnh nước Mỹ thập niên 1980, Stranger Things thực chất lại mở ra rất nhiều vấn đề mang tinh thần thời đại vẫn còn nguyên sức nặng cho đến hôm nay, từ cách con người đối diện với nỗi sợ, tổn thương tâm lý cho đến hành trình đi tìm bản dạng cá nhân trong một thế giới luôn đòi hỏi sự thích nghi.
Thay vì đặt người lớn vào trung tâm như phần lớn các tác phẩm cùng thể loại, Stranger Things phá vỡ định kiến quen thuộc “trẻ con thì không biết gì” khi lựa chọn những đứa trẻ ở độ tuổi mười đến mười hai trở thành nhân vật chính dẫn dắt câu chuyện. Những Mike, Dustin, Lucas hay Will không được xây dựng như những đứa trẻ hoàn hảo, mà là những cá thể thông minh, gan dạ nhưng cũng bốc đồng, sợ hãi và dễ tổn thương, đúng với tâm lý lứa tuổi. Chính sự ngây thơ ấy lại trở thành lợi thế, giúp các nhân vật tin vào những điều mà người lớn thường bỏ qua, dám đặt câu hỏi, dám nghi ngờ và dám hành động khi thế giới xung quanh trở nên bất thường.
Song song với đó, bộ phim khai thác nỗi đau theo cách rất tinh tế và mang tính phổ quát, khi mỗi độ tuổi đều có những vấn đề riêng không thể san sẻ một cách dễ dàng. Những đứa trẻ như Holly, Will hay những nạn nhân của Vecna bị mắc kẹt trong nỗi cô đơn, cảm giác tội lỗi và những tổn thương không được lắng nghe, trong khi người lớn như Hopper hay Joyce lại vật lộn với áp lực làm cha mẹ, nỗi sợ đánh mất con cái và cảm giác bất lực trước những điều nằm ngoài tầm kiểm soát.
Stranger Things không phân cấp nỗi đau, không cho rằng bi kịch của người lớn quan trọng hơn nỗi sợ của trẻ con mà đặt tất cả trên cùng một mặt phẳng cảm xúc, nơi mỗi người đều phải học cách đối diện, thừa nhận và vượt qua tổn thương của chính mình. Vecna vì thế không chỉ là một con quái vật vật lý mà còn là hiện thân của những sang chấn tâm lý bị chôn giấu quá lâu, nhấn mạnh thông điệp rằng nỗi đau bị kìm nén sẽ tìm cách quay trở lại nếu con người không dám nhìn thẳng vào nó.
Một trong những điểm khiến Stranger Things được đánh giá cao suốt nhiều năm chính là cách anh em nhà Duffer tôn vinh hình ảnh người phụ nữ một cách tự nhiên và đầy thuyết phục. Eleven là nhân vật trung tâm với sức mạnh vượt trội nhưng không bị biến thành biểu tượng siêu anh hùng sáo rỗng, mà là một cô bé lớn lên trong thiếu thốn tình thương, phải học cách kiểm soát cảm xúc và tìm lại nhân tính của mình.
Bên cạnh đó là những nhân vật nữ trẻ như Nancy, Robin hay Max, mỗi người mang một cá tính riêng nhưng đều chung điểm mạnh là sự thông minh, dũng cảm và chủ động trong hành động, không đứng bên lề hay làm nền cho các nhân vật nam. Họ là những người cầm súng, giải mã bí ẩn, lao vào nguy hiểm và đưa ra quyết định sống còn khi cần thiết.
Đồng thời, Stranger Things cũng dành một vị trí rất đặc biệt cho hình ảnh người mẹ, tiêu biểu là Joyce và Karen - những người phụ nữ tưởng như bình thường nhưng lại sở hữu sức mạnh phi thường đến từ tình yêu thương và niềm tin dành cho con cái. Họ không ngần ngại đối diện với những thế lực kinh hoàng nhất, xuất hiện đúng lúc trong những khoảnh khắc nguy cấp để bảo vệ gia đình, qua đó khẳng định rằng sự dũng cảm không chỉ tồn tại trong những trận chiến lớn mà còn hiện diện trong sự hy sinh thầm lặng mỗi ngày.
Cùng với tinh thần đó, việc xây dựng các nhân vật với bản dạng giới đa dạng cũng là một bước tiến quan trọng giúp Stranger Things giữ được tính đương đại dù lấy bối cảnh cách đây hàng chục năm. Will và Robin không được kể như những biểu tượng đại diện hay thông điệp giáo điều, mà là những con người trẻ đang loay hoay với sự khác biệt của chính mình trong một thế giới chưa sẵn sàng chấp nhận. Mối quan hệ giữa họ không tập trung vào bi kịch mà hướng tới sự đồng cảm, khi cả hai cùng giúp nhau vượt qua nỗi sợ bị từ chối, khuyến khích nhau sống thật và dũng cảm chia sẻ con người thật với những người mình yêu thương.
Chính nhờ việc kết hợp lớp vỏ hoài niệm với những câu chuyện mang tính thời đại như vậy, Stranger Things vượt lên khỏi giới hạn của một series giải trí để trở thành tấm gương phản chiếu nỗi sợ, tổn thương và khát khao được thấu hiểu của con người ở mọi thế hệ, khiến bộ phim dù khép lại vẫn còn nguyên giá trị trong ký ức khán giả.
Lời kết
Sau gần một thập kỷ đồng hành, Stranger Things khép lại như một thế giới đã từng tồn tại rất thật trong ký ức khán giả, nơi chúng ta đã được sống trọn vẹn cùng tuổi thơ, nỗi sợ, tình bạn và những năm tháng trưởng thành không thể gặp lại. Hawkins và Upside Down không đơn thuần là bối cảnh giả tưởng mà là một không gian nhiệm màu nơi mọi cảm xúc đều được đẩy lên đến tận cùng, nơi khán giả đã cười, đã sợ, đã đau và đã lớn lên cùng các nhân vật qua từng mùa phim. Stranger Things mang đến một trải nghiệm hiếm hoi mà rất ít series truyền hình có thể chạm tới, khi nó không chỉ kể một câu chuyện hay mà còn tạo ra cảm giác được sống trong một thế giới khác, đủ kỳ ảo để mê hoặc và chân thật để ở lại rất lâu về sau dù cho hành trình ấy đã dừng lại.
