Tham gia giao thông đường bộ, người điều khiển phương tiện cần đáp ứng điều kiện gì?
Tại Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định điều kiện của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ như sau:
1. Người lái xe tham gia giao thông đường bộ phải đủ tuổi, sức khỏe theo quy định của pháp luật; có giấy phép lái xe đang còn điểm, còn hiệu lực phù hợp với loại xe đang điều khiển do cơ quan có thẩm quyền cấp, trừ người lái xe gắn máy quy định tại khoản 4 Điều này. Khi tham gia giao thông đường bộ, người lái xe phải mang theo các giấy tờ sau đây:
a) Chứng nhận đăng ký xe hoặc bản sao Chứng nhận đăng ký xe có chứng thực kèm bản gốc giấy tờ xác nhận của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài còn hiệu lực trong trường hợp xe đang được thế chấp tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;
b) Giấy phép lái xe phù hợp với loại xe đang điều khiển;
c) Chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới theo quy định của pháp luật;
d) Chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
2. Người điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ phải đủ tuổi, sức khỏe theo quy định của pháp luật; có bằng hoặc chứng chỉ điều khiển xe máy chuyên dùng phù hợp loại xe máy chuyên dùng đang điều khiển; có giấy phép lái xe đang còn điểm, còn hiệu lực hoặc chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ. Khi tham gia giao thông đường bộ, người điều khiển xe máy chuyên dùng phải mang theo các loại giấy tờ sau đây:
a) Chứng nhận đăng ký xe hoặc bản sao Chứng nhận đăng ký xe có chứng thực kèm bản gốc Giấy biên nhận còn hiệu lực của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong trường hợp xe đang được thế chấp tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;
b) Bằng hoặc chứng chỉ điều khiển xe máy chuyên dùng;
c) Giấy phép lái xe hoặc chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ;
d) Chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe máy chuyên dùng theo quy định của pháp luật;
đ) Chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật.
3. Trường hợp giấy tờ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này đã được tích hợp vào tài khoản định danh điện tử thì việc xuất trình, kiểm tra có thể thực hiện thông qua tài khoản định danh điện tử.
4. Người lái xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ phải hiểu biết quy tắc giao thông đường bộ, có kỹ năng điều khiển phương tiện; đủ điều kiện về độ tuổi, sức khỏe theo quy định tại điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 59 của Luật này.
5. Người tập lái xe ô tô, người dự sát hạch lái xe ô tô khi tham gia giao thông đường bộ phải thực hành trên xe tập lái, xe sát hạch trên tuyến đường tập lái, tuyến đường sát hạch, có giáo viên dạy lái hoặc sát hạch viên bảo trợ tay lái. Giáo viên dạy lái, sát hạch viên phải mang theo các loại giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều này.
Tham gia giao thông đường bộ, người lái xe phải đáp ứng đầy đủ các quy định của pháp luật. Ảnh minh họa: TL
Các hình thức xử phạt vi phạm giao thông mới nhất 2026
Dưới đây là các quy định về xử phạt vi phạm giao thông tại Việt Nam theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Nghị định 168/2024/NĐ-CP và Nghị định 336/2025/NĐ-CP bao gồm:
- Cảnh cáo.
- Phạt tiền.
- Tước giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn/đình chỉ hoạt động có thời hạn.
- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.
Những hành vi vi phạm giao thông nào tưởng là lỗi nhưng không bị cảnh sát giao thông phạt?
Xe máy không có gương chiếu hậu bên phải
Tại tiểu mục 2.11 Mục II Phần I QCVN 14:2024/BGTVT quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe mô tô, xe gắn máy có quy định về gương chiếu hậu đối với xe máy như sau:
- Đối với xe nhóm L1 (xe gắn máy hai bánh), L2 (Xe gắn máy ba bánh) phải lắp ít nhất một gương chiếu hậu ở bên trái của người lái.
Theo đó, xe gắn máy hai bánh và xe gắn máy ba bánh phải lắp ít nhất một gương chiếu hậu ở bên trái của người lái.
Tại Khoản 1 Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với điều khiển xe không có gương chiếu hậu bên trái người điều khiển hoặc có nhưng không có tác dụng.
Tuy nhiên, Luật trên chỉ có quy định xử phạt việc không có gương chiếu hậu bên trái chứ không có quy định về việc xử phạt với trường hợp không có gương chiếu hậu bên phải với người điều khiển xe máy. Theo đó, xe máy không có gương chiếu hậu bên phải sẽ không bị phạt.
Đi xe đạp, xe máy dàn hàng hai
Theo quy định của Luật An toàn Giao thông đường bộ 2024, đều nghiêm cấm người điều khiển xe máy, xe đạp đi xe dàn hàng ngang. Nếu vi phạm, người điều khiển xe máy, xe đạp sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật.
Tại Khoản 3 Điều 7, Nghị định 168/2024/NĐ-CP có nêu rõ điều khiển xe chạy dàn hàng ngang từ 3 xe trở lên bị phạt tiền từ 600.000 - 800.000 đồng.
Tuy nhiên, quy định hiện hành chưa có mức phạt cụ thể dành cho hành vi đi xe dàn hàng hai. Điều này đồng nghĩa rằng hành vi đi xe đạp, xe máy dàn hàng hai sẽ không bị xử phạt vi phạm giao thông.
Đi xe máy bằng một tay
Theo Điều 33 Luật An toàn Giao thông đường bộ 2024, nghiêm cấm người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy thực hiện hành vi buông cả hai tay bởi đây là hành vi nguy hiểm, dễ gây tai nạn do không ứng phó kịp thì có tình huống bất ngờ xảy ra.
Người vi phạm sẽ bị xử phạt theo quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP đồng thời bị tịch thu phương tiện.
Hiện không có quy định nào xử phạt người điều khiển xe bằng một tay. Tuy nhiên người điều khiển xe không nên quá lạm dụng điều này để tránh những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra.
Ảnh minh họa: TL
Không bật xi nhan khi vào đường cong
Theo điểm c khoản 3 Điều 6, điểm a khoản 3 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, quy định phạt tiền đối với người điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm sau đây:
"Chuyển hướng không quan sát hoặc không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau hoặc không giảm tốc độ hoặc không có tín hiệu báo hướng rẽ hoặc có tín hiệu báo hướng rẽ nhưng không sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng (trừ trường hợp điều khiển xe đi theo hướng cong của đoạn đường bộ ở nơi đường không giao nhau cùng mức)".
Theo quy định trên, đối với đoạn đường cong của đoạn đường bộ ở nơi đường đó không giao nhau với đường khác, thì người điều khiển phương tiện không cần phải bật xi nhan, hay còn gọi là tín hiệu. Trong trường hợp đường cong đó được sáp nhập vô đường khác mà người sử dụng phương tiện vẫn tiếp tục đi theo tuyến mà không thay đổi hướng di chuyển thì cũng không phải bật đèn xi nhan.
Tuy nhiên trong một số trường hợp, nên bật đèn xi nhan thông báo cho các phương tiện khác tuyến đường mình đi để đảm bảo an toàn cho bản thân. Tất cả trường hợp khác khi đường cong giao với đường khác mà muốn đổi hướng di chuyển thì bắt buộc phải bật xi nhan báo hướng rẽ.
Đeo tai nghe khi điều khiển ô tô
Luật Giao thông đường bộ năm 2024 chỉ yêu cầu người điều khiển xe mô tô, xe máy không sử dụng thiết bị âm thanh khi tham gia giao thông mà không yêu cầu người điều khiển ô tô thực hiện.
Theo đó, việc sử dụng tai nghe khi tham gia giao thông bằng ô tô không bị coi là hành vi vi phạm hành chính nên sẽ không bị xử phạt vi phạm. Tuy nhiên, người lái xe vẫn phải đảm bảo tập trung và không bị phân tâm, nếu sử dụng tai nghe để nghe điện thoại di động bằng tay thì sẽ bị phạt.
Thời gian bắt buộc phải bật đèn xe khi tham gia giao thông năm 2026 áp dụng theo quy định mới nhấtGĐXH - Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định rõ về thời điểm bật đèn xe khi tham gia giao thông đường bộ. Dưới đây là quy định cụ thể.
Từ 2026, một quy định mới chính thức có hiệu lực, người vi phạm giao thông có thể bị trừ tiền từ tài khoảnGĐXH - Từ 1/1/2026, Nghị định 296/2025/NĐ-CP có hiệu lực quy định về thủ tục khấu trừ tiền từ tài khoản nếu vi phạm hành chính. Theo đó, người vi phạm giao thông có thể bị trừ tiền từ tài khoản nếu không chấp hành đóng phạt.
