“Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới”, tiểu thuyết mới của Dương Bình Nguyên, chính thức ra mắt bạn đọc vào tháng 1/2026 do Nhà xuất bản Công an nhân dân phát hành. Tác phẩm nhanh chóng thu hút sự chú ý khi được trao Giải A (giải nhất) tại Cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện, ký với chủ đề Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống do Bộ Công an phối hợp Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức, vượt qua hơn 140 bản thảo dự thi trên toàn quốc.
Đây cũng được xem là tiểu thuyết đầu tiên của văn học Việt Nam tiếp cận trực diện và có hệ thống đề tài tội phạm dữ liệu – một dạng tội phạm mới đang âm thầm nhưng sâu rộng chi phối đời sống xã hội đương đại.
Không đi theo lối kể phá án truyền thống, Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới mở ra từ những cái chết tưởng như rời rạc của các nạn nhân thuộc nhiều tầng lớp khác nhau: một ca sĩ trẻ kết thúc đời mình sau buổi livestream, một cô gái nghèo bị chiếm dụng căn cước, những con người kiệt quệ vì app vay nợ và lừa đảo trực tuyến. Khi đặt các số phận này cạnh nhau, câu chuyện dần lộ diện một dạng bạo lực mới – bạo lực không cần tiếp xúc trực tiếp, vận hành thông qua hệ thống, thuật toán và dữ liệu vô hình, đủ chính xác để xóa đi danh tính, ký ức và sự hiện diện xã hội của một con người.
Nhân vật trung tâm của tiểu thuyết là Lãnh Hoàng Bách, một điều tra viên trẻ mang quá khứ đau thương khi cha mẹ tự tử vì nợ nần, lớn lên trong cô độc ở miền núi Việt Bắc. Tham gia điều tra chuỗi vụ tự tử liên quan đến lừa đảo trực tuyến và xâm phạm dữ liệu cá nhân, Bách dần lần ra dấu vết của PhantomNet – mạng lưới ngầm thao túng căn cước số, dữ liệu sinh trắc học và đời sống riêng tư. Song hành với tiến trình điều tra là hành trình nội tâm nặng nề của nhân vật, nơi ký ức gia đình, cảm giác mất mát và những mối quan hệ chưa từng được gọi tên liên tục quay trở lại, tạo nên áp lực âm thầm nhưng dai dẳng.
Bên cạnh mạch điều tra, tiểu thuyết còn mở ra những tuyến quan hệ phức tạp, giàu kịch tính tâm lý. Mối quan hệ giữa Lãnh Hoàng Bách và Vương Cao Trí – người thầy cũ đầy ám ảnh – vượt khỏi khuôn khổ thầy trò thông thường, dần hé lộ những rung động mơ hồ, giằng xé giữa ngưỡng mộ, lệ thuộc và phản bội. Song song với đó là mối quan hệ giữa Bách và Đường Hoa, nữ đồng nghiệp thông minh, bản lĩnh, đại diện cho một khả năng khác của yêu thương: lặng lẽ, tỉnh táo và mang tính cứu rỗi. Hai tuyến tình cảm đan xen, đối lập nhưng không triệt tiêu nhau, đẩy các nhân vật vào những lựa chọn khó khăn, nơi tình yêu trở thành phép thử đối với lòng trung thực, niềm tin và ranh giới đạo đức.
Nhà văn Dương Bình Nguyên
Về mặt nghệ thuật, Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới được xây dựng bằng kết cấu phân mảnh, nhiều lớp giọng kể và nhiều điểm nhìn. Trần thuật điều tra song hành với hồi ức, nhật ký và độc thoại nội tâm, khiến sự thật không xuất hiện trọn vẹn mà chỉ lộ ra từng mảnh rời. Lối tổ chức ấy phản chiếu chính thế giới mà tác phẩm miêu tả: một “rừng nhiệt đới” dữ liệu rậm rạp, nơi con người dễ lạc lối giữa vô số đường dẫn và tín hiệu nhiễu. Ngôn ngữ tiểu thuyết tiết chế, lạnh khi đi vào cơ chế kỹ thuật, nhưng lắng sâu và giàu dư vị khi chạm tới ký ức, miền núi, gia đình và những khoảng trống tinh thần không thể đo đếm.
Trong dòng chảy văn học Việt Nam đương đại, tác phẩm góp thêm một cách tiếp cận mới cho văn học hình sự – công an, khi dịch chuyển trọng tâm từ hiện trường vật lý sang hiện trường dữ liệu, từ hung khí hữu hình sang những thao tác vô hình nhưng để lại hệ lụy lâu dài. Tiểu thuyết không tìm cách đưa ra lời giải dễ dãi, mà đứng ở vị trí quan sát kiên nhẫn, đặt ra những câu hỏi về đạo đức, trách nhiệm và giới hạn của con người trong một xã hội số hóa đầy bất trắc, nơi dữ liệu có thể tồn tại lâu hơn sinh mệnh.
Sự trở lại của Dương Bình Nguyên sau gần 15 năm tạm rời xa văn xuôi dài hơi cho thấy một giọng điệu khác: tiết chế hơn, tỉnh táo hơn và đậm chiều sâu nhân sinh. Từ người viết về những rung động cá nhân và ký ức hoài niệm, anh chuyển sang đối diện trực diện với các vấn đề xã hội phức tạp của thời đại số. Với Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới , Dương Bình Nguyên không chỉ khẳng định vị trí của mình như một nhà văn nghiêm túc, bền bỉ, mà còn mở ra một hướng đi mới cho tiểu thuyết hình sự Việt Nam trong kỷ nguyên dữ liệu và công nghệ.
