Nvidia xây 'thành trì mới' sau thành công với chip AI

"Mọi công ty trên thế giới nên có chiến lược về hệ thống tác nhân. Đây chính là máy tính mới hiện nay", CEO Nvidia Jensen Huang phát biểu tại sự kiện thường niên GTC 2026 giữa tháng 3, khi trình làng NemoClaw - nền tảng tác nhân dựa trên OpenClaw nhưng tích hợp thêm tính năng bảo mật và quyền riêng tư cấp doanh nghiệp.

Theo CNBC, việc công bố NemoClaw là bước chuyển đổi chiến lược quan trọng cho thấy Nvidia thực sự đang có nước cờ mới, muốn định hình rõ kế hoạch thực sự hướng tới.

CEO Nvidia Jensen Huang chia sẻ tại hội nghị AI toàn cầu Nvidia GTC ở San Jose, California, ngày 16/3. Ảnh: Reuters

Mô hình sản xuất chip là chưa đủ

Nvidia được đánh giá đang chiến thắng trong kỷ nguyên AI thông qua "giữ chặt chân" người dùng bằng chip và hệ sinh thái phần mềm. Sản phẩm của công ty đã tác động sâu vào cách các mô hình AI được xây dựng, khiến những ai muốn thay đổi lựa chọn sang đối thủ cùng ngành là điều gần như không thể.

Theo Business Insider, Nvidia nắm giữ lợi thế nhờ bí quyết đặc biệt, chẳng hạn nền tảng điện toán song song Cuda - lớp phần mềm cho phép nhà phát triển khai thác sức mạnh của GPU cho tác vụ đa dụng. Chip AI của công ty cũng chiếm phần lớn thị trường. Tại GTC 2026, ông Huang dự báo Nvidia sẽ đạt lượng đơn hàng chip trị giá 1.000 tỷ USD cuối năm nay, gấp đôi ước tính của ông vào năm ngoái và gấp gần 5 lần doanh thu năm 2025 của công ty.

Thế nhưng, ngành công nghiệp AI đang chuyển mình từ việc xây dựng và huấn luyện mô hình sang vận hành. Theo giới chuyên gia, khối lượng công việc của các mô hình ấy không đòi hỏi mức độ phụ thuộc sâu như trước. Google, Amazon hay Broadcom đều đang phát triển các chip tối ưu của riêng mình.

"Thành trì" từng đưa vị thế của Nvidia trở thành doanh nghiệp giá trị nhất thế giới đang bắt đầu yếu đi. Rào cản gia nhập thị trường, thứ giúp công ty trở thành cái tên giá trị nhất thế giới, đang dần biến mất. Việc bán chip, ngay những chip tốt nhất, suy cho cùng vẫn là bán theo một chu kỳ. Trong khi đó, sở hữu nền tảng để tạo không gian cho chip vận hành mới là một mô hình bền vững hơn về nhiều mặt: gắn kết chặt chẽ, biên lợi nhuận cao, đồng thời khó bị thay thế. Đó chính là tầm nhìn của CEO Nvidia với "quân bài" NemoClaw.

Chiến lược nền tảng với NemoClaw

NemoClaw được xây dựng dựa trên OpenClaw, nền tảng tác nhân do kỹ sư Peter Steinberger phát triển vào tháng 11/2025. Theo ông Huang, Nvidia hợp tác với Steinberger để phát triển NemoClaw, dù người này hiện đầu quân cho OpenAI.

Phiên bản của Nvidia bổ sung "hàng rào an toàn" như công cụ bảo mật, định tuyến quyền riêng tư và kiểm soát dữ liệu. Nói với New Stack, Kari Briski, Phó chủ tịch phụ trách phần mềm AI tạo sinh của Nvidia, khẳng định đây là "phiên bản an toàn dành cho các tác nhân AI", đồng thời "áp dụng các cơ chế bảo mật dựa trên chính sách về mạng và quyền riêng tư".

Nvidia vẫn nhấn mạnh yếu tố "mở" của NemoClaw. Theo các chuyên gia, nghe có vẻ hào phóng, nhưng đó chính là chiến lược mới. Công ty đang phát đi thông điệp miễn phí, đồng thời kiếm lợi nhuận từ những thứ phía sau nó, tức chip và sức mạnh tính toán mà mọi tác nhân AI đều cần để hoạt động.

Điều tương tự từng diễn ra: Microsoft không thu phí Internet Explorer, Google không thu phí Android, nhưng họ mở rộng hệ sinh thái để kiếm tiền ở Windows và công cụ tìm kiếm Google Search. Huang học hỏi theo đúng "nước cờ" này khi không thu phí NemoClaw.

Đưa khách hàng vào thế "hàng hóa"

Theo CNBC, điều táo bạo trong chiến lược của Jensen Huang là trực tiếp tạo sự "đe dọa" đến một số khách hàng hàng đầu của công ty. Nvidia hiện phụ thuộc vào một vài công ty trí tuệ nhân tạo như OpenAI, Anthropic, Google hay Meta. Nếu một trong số đó nắm thế "trên cơ", họ có thể ép giá ngược lại Nvidia.

"NemoClaw ra đời nhằm ngăn chặn tình thế ấy xảy ra", một CEO giấu tên trong lĩnh vực AI nói với CNBC. "Đây chính là chiến lược 'thương mại hóa sản phẩm bổ sung' kinh điển".

Cũng theo CEO này, khi doanh nghiệp có thể triển khai tác nhân AI miễn phí thông qua NemoClaw, những công ty như OpenAI hay Anthropic sẽ khó tính phí cao. Mã nguồn mở giữ cho tầng mô hình bị phân mảnh, tạo cơ hội để hàng trăm công ty tham gia và vận hành mô hình riêng, không ai giữ vị thế độc tôn để áp đặt các điều kiện. Nvidia sẽ giữ vai trò trung tâm, và nhu cầu GPU sẽ bùng nổ.

Bên cạnh đó, Nvidia được đánh giá đang bước vào một khoảng trống chưa có đối thủ nào lấp đầy, ít nhất là tại Mỹ. Hệ sinh thái nguồn mở ở Mỹ đang giảm sút chất lượng so với giai đoạn đầu của làn sóng AI. Meta từng tiên phong mã nguồn mở với Llama, nhưng mô hình thế hệ tiếp theo được cho là sẽ có mã nguồn đóng. Google và OpenAI từ lâu duy trì các mô hình tốt nhất ở dạng độc quyền, còn Anthropic chưa từng công bố trọng số mô hình.

Theo TechCrunch, nguồn mở hiện mạnh hơn ở Trung Quốc khi hàng loạt doanh nghiệp nước này tham gia chạy đua. DeepSeek đã chứng minh các mô hình tiên tiến có thể được xây dựng với chi phí thấp. Alibaba, ByteDance và nhiều công ty khác cũng theo sau bằng sản phẩm riêng. Dữ liệu từ OpenRouter (nền tảng cung cấp API thống nhất giúp truy cập tất cả LLM chính trên thị trường) cho thấy, 4 trong 5 mô hình phổ biến nhất trên nền tảng trong tháng 2 là mã nguồn mở, phần lớn đến từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, khi chiến lược của Nvidia trở nên rõ ràng hơn, câu hỏi đặt ra là: Liệu một nhà sản xuất chip có khả năng trở thành công ty phát triển nền tảng?

Thực tế, lịch sử ghi nhận nỗ lực trước đây của Intel và IBM, nhưng đều thất bại. Nhưng Jensen Huang có thể là trường hợp khác. Ông từng xoay trục Nvidia thành công từ phát triển thiết bị phục vụ lĩnh vực trò chơi điện tử (gaming) sang tiền mã hóa (crypto), điện toán đám mây (cloud), và mới nhất là huấn luyện AI (AI training). Mảng hạ tầng mạng gần như vô danh cách đây ba năm giờ cũng trở thành một ngành kinh doanh tỷ USD của công ty. Theo Reuters, tính đến nay, chưa có CEO nào trong ngành bán dẫn có tầm nhìn xu hướng sớm và xoay trục kịp thời tốt hơn Huang.

Tuy vậy, vấn đề mấu chốt là NemoClaw cần được doanh nghiệp chấp nhận. Khoảng trống mà Nvidia đang tận dụng cũng có thể nhanh chóng biến mất nếu Meta đổi hướng hoặc Google mở rộng mô hình của họ.

"Vì thế, câu hỏi đặt ra không phải liệu NemoClaw có hoạt động ngay ngày mai hay không, mà liệu công ty sẽ giữ nguyên vị trí của một hãng chip hay định hình phát triển nền tảng", CNBC bình luận. "Một hướng bán theo chu kỳ, hướng còn lại tạo ra tăng trưởng tích lũy. Nếu Huang thành công, Nvidia nên được định giá theo hướng thứ hai, không chỉ dừng lại ở một công ty chip".

Đức Hiệp tổng hợp