Hai trường công nghệ hợp tác ươm tạo 5-10 doanh nghiệp mỗi năm

Theo thỏa thuận ngày 17/3, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) và Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo - Đại học Quốc gia Hà Nội dự kiến ươm tạo 5-10 doanh nghiệp mỗi năm. Spin-off là doanh nghiệp hình thành từ đề tài nghiên cứu hoặc sản phẩm công nghệ trong phòng thí nghiệm nhà trường. Khác với startup có thể bắt đầu từ ý tưởng thị trường, mô hình này thường dựa trên công nghệ sẵn có, do giảng viên hoặc sinh viên phát triển, sau đó tách ra để thương mại hóa.

Hai đơn vị cho biết sẽ phối hợp từ giai đoạn nghiên cứu, ươm tạo đến chuyển giao và đưa sản phẩm ra thị trường. Hai bên cũng xây dựng mạng lưới kết nối giữa các cơ sở, chuyên gia và nhà đầu tư nhằm hỗ trợ nhóm khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn và hoàn thiện mô hình kinh doanh.

Điểm nhấn của sự hợp tác nằm ở việc kết nối hai hệ sinh thái có thế mạnh khác nhau. PTIT là cơ sở đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ thông tin, viễn thông và công nghệ số. Trong khi đó, Đại học Quốc gia Hà Nội có mạng lưới nghiên cứu đa ngành cùng các trung tâm đổi mới sáng tạo. Sự kết hợp hướng tới rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường, vốn là điểm nghẽn phổ biến của nhiều dự án công nghệ trong trường đại học.

Thực tế tại PTIT, nguồn dự án khởi nghiệp trong nhà trường chủ yếu xuất phát từ các đề tài nghiên cứu của giảng viên, sinh viên. Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp (IEC) của trường hiện là đầu mối ươm tạo, kết nối các nhóm nghiên cứu với doanh nghiệp và quỹ đầu tư.

Theo TS Đỗ Trung Anh, Giám đốc IEC, phần lớn dự án khởi nghiệp tại PTIT hình thành từ đề tài nghiên cứu khoa học hoặc chương trình đào tạo công nghệ. Trung tâm hỗ trợ các nhóm hoàn thiện sản phẩm, phát triển mô hình kinh doanh và từng bước thương mại hóa công nghệ.

Trong 5 tháng qua, thông qua chương trình tìm kiếm sản phẩm đổi mới sáng tạo P-Innovation, trung tâm đã ươm tạo 31 ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên, phát triển thành mô hình kinh doanh trong nhiều lĩnh vực công nghệ. Một số dự án đã hoàn thiện sản phẩm và bắt đầu thử nghiệm thị trường. Đồng thời, 5 dự án công nghệ từ nghiên cứu của giảng viên cũng đang được hỗ trợ để tiến tới thương mại hóa.

Sinh viên tham gia cuộc thi ứng dụng công nghệ tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông. Ảnh: PTIT

Việc các trường đại học tham gia sâu hơn vào ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cũng phù hợp với xu hướng chung. Theo chương trình "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035" của Chính phủ, mỗi năm có ít nhất 40 dự án của giảng viên, sinh viên được hỗ trợ, dự kiến tăng lên 70 dự án trong giai đoạn sau 2030.

Trong bối cảnh đó, việc kết nối trường đại học với cơ sở ươm tạo và tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo được kỳ vọng giúp các dự án công nghệ vượt qua khoảng cách từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Tại buổi làm việc với PTIT cuối tháng 5/2025, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng để tăng khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu, Học viện cần quan tâm hơn đến nghiên cứu dựa trên yêu cầu thị trường, ưu tiên đề tài có doanh nghiệp đồng hành vì đó có thể là những nghiên cứu sát thực tiễn nhất. Ngoài ra, ông gợi ý học hỏi mô hình từ nước ngoài là tăng cường đội ngũ làm nhiệm vụ thương mại hóa - những người giúp kết nối giữa nhà nghiên cứu và thị trường.

Với những startup được ươm mầm trong học viện, có giấc mơ vươn tầm thế giới nhưng gặp khó khăn về vốn, Bộ trưởng cho biết sẽ có những cơ chế để hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm cho doanh nghiệp khởi nghiệp và lượng tiền đổ vào mảng này sẽ tăng mạnh. Tuy nhiên, từ những tấm gương thành công của doanh nghiệp Việt khi vươn ra thế giới, ông cũng khuyên các dự án không nên ngại khó, bởi "một trong những tài sản lớn mà họ có là sự đói khát".

Trọng Đạt