Chiều 19/1, Công an TPHCM tổ chức buổi họp chuyên đề về công tác tuyên truyền phòng, chống ma tuý và nâng cao cảnh giác với tội phạm “bắt cóc online” đến Đoàn Thanh niên các trường đại học, các trường Trung học phổ thông... trên địa bàn thành phố.
Toàn cảnh buổi họp chuyên đề về công tác tuyên truyền phòng, chống ma tuý và nâng cao cảnh giác với tội phạm “bắt cóc online.
Đánh trúng tâm lý “tự chứng minh trong sạch”
Theo Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự (PC02), Công an TPHCM, chỉ riêng trong năm 2025, trên địa bàn TP.HCM đã xảy ra 77 vụ “bắt cóc online”, trong đó phần lớn nạn nhân bị dẫn dụ đến nơi vắng người, tự cách ly khỏi gia đình và làm theo sự điều khiển từ xa của các đối tượng.
Trong số các vụ việc trên, có 52 nạn nhân đã được lực lượng công an giải cứu, 13 trường hợp tự thoát khỏi sự khống chế trong vòng 24 giờ. Đáng lo ngại, chỉ riêng tháng 1/2026 đã ghi nhận thêm 16 vụ mới, cho thấy loại tội phạm này đang tăng tốc rõ rệt, liên tục thay đổi kịch bản để qua mặt công tác tuyên truyền và phòng ngừa.
Theo Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, điểm chung trong các vụ việc là các đối tượng giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án, thông báo nạn nhân liên quan đến các đường dây rửa tiền, mua bán ma túy thông qua tài khoản ngân hàng. "Dù biết mình không vi phạm pháp luật, nhiều học sinh, sinh viên vẫn rơi vào “bẫy tâm lý” vì cố gắng tự chứng minh bản thân trong sạch", Đại tá Nguyễn Tiến Đạt chỉ ra nguyên nhân.
Đoàn Thanh niên các trường học trên địa bàn tham gia để cập nhật thông tin về bắt cóc online trong thời gian tới.
Tiếp đó, các đối tượng lập “phòng họp ảo”, yêu cầu nạn nhân rời khỏi nơi ở, cắt liên lạc với gia đình, tuyệt đối làm theo hướng dẫn, từ chuyển tiền, cung cấp mã OTP đến dàn dựng các clip, hình ảnh nhằm gây áp lực buộc gia đình phải chuyển tiền “giải cứu”.
“Điều đáng buồn là hầu hết các nạn nhân đều là học sinh, sinh viên học giỏi, có hiểu biết, thường xuyên đọc tin cảnh báo trên mạng nhưng vẫn bị lừa khi nghe đối tượng xưng danh cơ quan tư pháp”, Đại tá Nguyễn Tiến Đạt nhấn mạnh.
Dẫn dụ nạn nhân thực hiện hành vi phạm tội
Đáng lo ngại hơn, Công an TPHCM cảnh báo thời gian gần đây xuất hiện kịch bản mới, trong đó đối tượng không chỉ chiếm đoạt tài sản mà còn hướng dẫn sinh viên thực hiện hành vi vi phạm pháp luật như vay, mượn tiền người thân, chiếm đoạt tài sản của người quen để chuyển cho nhóm lừa đảo.
“Có trường hợp, nếu xét thuần túy về pháp lý, nạn nhân đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, bản chất các em là người bị dẫn dụ, thao túng tâm lý từ đầu”, Đại tá Nguyễn Tiến Đạt phân tích.
Bên cạnh học sinh, sinh viên, các đối tượng còn nhắm tới người cao tuổi, người lao động, lợi dụng nhu cầu thiết yếu như trúng thưởng, điều chỉnh căn cước công dân, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế… để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Đại tá Trần Hồng Minh - Phó giám đốc Công an TPHCM.
Trước tình hình trên, Đại tá Trần Hồng Minh - Phó giám đốc Công an TPHCM khẳng định: không có cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án nào làm việc qua điện thoại, mạng xã hội hoặc yêu cầu người dân chuyển tiền để “xác minh”. Mọi giấy mời, giấy triệu tập đều được gửi trực tiếp hoặc thông qua công an địa phương.
Công an TPHCM đề nghị các cơ sở giáo dục tăng cường trang bị kỹ năng sống, kỹ năng nhận diện lừa đảo cho học sinh, sinh viên; đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để cập nhật kịp thời các phương thức, thủ đoạn mới. Mục tiêu cao nhất là không để học sinh, sinh viên trở thành “mục tiêu dễ tổn thương” của tội phạm lừa đảo trên không gian mạng, nhất là trong giai đoạn cận Tết – thời điểm các đối tượng thường gia tăng hoạt động.
Không có việc ma túy được ngụy trang trong bánh kẹo bán tại cổng trường
Tại hội nghị, Thượng tá Bùi Minh Chiến, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Ma túy (PC04) Công an TPHCM, cho biết trong năm 2025, đơn vị đã phát hiện hơn 5.700 vụ với hơn 15.000 người vi phạm pháp luật về ma túy. So với năm 2024, số vụ tăng 22,6% và số bị can tăng 32,29%. Lực lượng chức năng đã thu giữ hơn một tấn ma túy các loại và gần 500 kg tiền chất.
Đáng báo động, tội phạm ma túy đang có xu hướng trẻ hóa. Trong số hơn 15.000 người vi phạm, có hơn 5.000 người nằm trong độ tuổi từ 18 đến 30. Riêng đối với học sinh, sinh viên, cơ quan chức năng phát hiện 61 trường hợp phạm tội. Ngoài ra, còn có 10 cán bộ công chức phạm tội, nhiều người có học thức và giữ chức vụ trong các ban ngành.
Theo Phó Trưởng PC04, thủ đoạn của tội phạm ma túy ngày càng tinh vi khi chúng ngụy trang chất cấm trong bao bì thực phẩm, đồ ăn, thức uống để tránh sự phát hiện.
Tuy nhiên, Thượng tá Chiến khẳng định không có việc ma túy được ngụy trang trong bánh kẹo bán tại cổng trường. Do giá ma túy rất cao, khoảng 2-3 triệu đồng/gam, nên không thể bán với giá vài chục ngàn như bánh kẹo thông thường.
