Tay chân miệng vượt ngưỡng cảnh báo, xuất hiện chủng độc lực cao
Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM (HCDC), tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn thành phố đang gia tăng nhanh và diễn biến phức tạp, vượt ngưỡng cảnh báo. Đáng chú ý, sự xuất hiện của chủng virus Enterovirus 71 có độc lực cao.
Trong tuần 11 (từ ngày 9/3 đến 15/3), toàn thành phố ghi nhận 837 ca mắc, tăng 97,1% so với trung bình 4 tuần trước. Lũy kế từ đầu năm đến nay, TPHCM có 7.294 ca mắc, tăng 241,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, ghi nhận 98 ca bệnh nặng (từ độ 2b trở lên), chiếm 1,3%, tăng 4,6 lần so với năm trước.
Hiện TPHCM đã có 3 ca tử vong do tay chân miệng.
Cùng thời gian này, thành phố ghi nhận 30 ổ dịch trong trường học và 49 ổ dịch tại cộng đồng. Tính từ đầu năm, toàn thành phố đã có 286 ổ dịch tay chân miệng.
Kết quả giám sát tác nhân gây bệnh cho thấy, chủng virus Enterovirus 71 chiếm 25% (6/24 mẫu khảo sát). Đây là chủng có khả năng lây lan nhanh, dễ gây biến chứng nặng và có nguy cơ tử vong, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi.
Đáng lo ngại, trong tuần đã ghi nhận 2 trường hợp tử vong do tay chân miệng. Lũy kế từ đầu năm 2026 đến hết tuần 11, TPHCM có 3 ca tử vong, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm trước (không ghi nhận ca tử vong).
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, Sở Y tế TPHCM đã khẩn trương triển khai đồng loạt các biện pháp phòng, chống dịch trên toàn địa bàn. Theo đó, Sở Y tế chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM (HCDC) phối hợp với trạm y tế các phường, xã, đặc khu tăng cường giám sát, xử lý ổ dịch, đặc biệt tại các cơ sở mầm non , nhóm trẻ và cơ sở bảo trợ xã hội; đồng thời đẩy mạnh truyền thông, tập huấn nâng cao năng lực phòng chống dịch cho tuyến cơ sở.
Các trạm y tế được yêu cầu theo dõi sát diễn biến dịch, chủ động tham mưu chính quyền địa phương, tổ chức điều tra và xử lý triệt để ca bệnh, ổ dịch theo quy định.
Sở Y tế cũng đề nghị ngành giáo dục bảo đảm đầy đủ điều kiện vệ sinh phòng bệnh tại trường học, đặc biệt là trang bị bồn rửa tay, xà phòng; phối hợp chặt chẽ với ngành y tế trong công tác truyền thông, giúp phụ huynh nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, nhất là nguy cơ từ chủng EV71.
Bên cạnh đó, các cơ sở khám, chữa bệnh phải sẵn sàng thu dung, điều trị theo hướng dẫn mới của Bộ Y tế; thực hiện lấy mẫu tất cả ca bệnh từ độ 2b trở lên để xác định tác nhân; đồng thời báo cáo ca bệnh đầy đủ qua "Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng" nhằm phục vụ công tác giám sát.
Sở Y tế phân công các bệnh viện chuyên khoa nhi tổ chức tập huấn lại về chẩn đoán, điều trị và phòng lây nhiễm cho các cơ sở y tế toàn thành phố và một số địa phương lân cận.
Nhận diện dấu hiệu cảnh báo bệnh chân tay miệng ở vị trí dễ bị bỏ sót
BS.CKII Dư Tuấn Quy – Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết, phụ huynh và giáo viên cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu đặc trưng để nhận biết sớm bệnh tay chân miệng ở trẻ, nhất là trong bối cảnh dịch đang gia tăng.
Theo bác sĩ, dấu hiệu điển hình của bệnh là phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng gối, mông và khuỷu tay. Trẻ thường kèm theo loét miệng gây đau rát, dẫn đến biếng ăn.
Nhiều trẻ không nổi ban rõ ở tay chân hay loét miệng nhưng lại xuất hiện ban ở vùng kín đáo nên dễ bị bỏ sót.
"Tuy nhiên, một số trường hợp có biểu hiện không điển hình, nhiều trẻ không nổi ban rõ ở tay chân hay loét miệng nhưng lại xuất hiện ban ở vùng kín đáo nên dễ bị bỏ sót. Vậy nên, phụ huynh cần kiểm tra kỹ rìa các ngón tay, ngón chân và đặc biệt là vùng mông", BS.CKII Dư Tuấn Quy lưu ý.
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ tại lớp học, nhân viên y tế trường có thể cho uống thuốc hạ sốt ban đầu, đồng thời thông báo phụ huynh đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám. Nếu trẻ chưa sốt nhưng có dấu hiệu nghi ngờ, giáo viên vẫn cần khuyến nghị phụ huynh cho trẻ đi kiểm tra và phản hồi kết quả cho nhà trường. Trường hợp trẻ được chẩn đoán mắc tay chân miệng, cần cho trẻ nghỉ học để điều trị tại nhà.
Bên cạnh đó, nhà trường cần báo cáo ngay bộ phận y tế, đồng thời rà soát các trường hợp nghi ngờ trong lớp, thực hiện vệ sinh, khử khuẩn. Song song đó, nhà trường cần thông tin đến phụ huynh để phối hợp theo dõi trẻ tại nhà.
Các trẻ trong lớp cần được theo dõi sức khỏe ít nhất 7 ngày, chú ý các dấu hiệu như sốt, chảy nước miếng do loét miệng, phát ban ở tay, chân, gối, mông, khuỷu tay hoặc rìa ngón. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần thông báo ngay cho phụ huynh để đưa trẻ đi khám.
Bác sĩ cũng lưu ý, nguồn lây bệnh có thể đến từ người lớn, do đó phụ huynh cần giữ vệ sinh cá nhân, đặc biệt nên tắm rửa sạch sẽ sau khi đi làm về, trước khi tiếp xúc với trẻ.
Việc phát hiện sớm, xử trí kịp thời và phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cơ sở y tế là yếu tố then chốt giúp hạn chế lây lan bệnh tay chân miệng, bảo vệ sức khỏe trẻ em.
Ngành y tế khuyến cáo, để phòng bệnh, người dân nên thực hiện nghiêm phương châm "3 sạch": ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay và đồ chơi sạch. Đồng thời, hạn chế tiếp xúc với người nghi mắc bệnh.
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
