Theo báo cáo của Trung tâm Phòng chống AIDS tỉnh Vân Nam công bố đầu tháng 3, bệnh nhân nam họ Sun, thuộc nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM), vốn có ý thức phòng bệnh cao. Trong suốt một thập kỷ, anh luôn sử dụng bao cao su và duy trì kết quả xét nghiệm HIV định kỳ âm tính. Tuy nhiên, trong một lần quan hệ gần đây, bệnh nhân quyết định bỏ qua biện pháp an toàn do đánh giá đối tác là người "điển trai và có vẻ ngoài khỏe mạnh". Ngay sau lần phơi nhiễm duy nhất này, kết quả xét nghiệm của anh chuyển sang dương tính.
Ảnh minh họa: Northwestern
Ca bệnh của Sun đang thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội Trung Quốc, đồng thời bộc lộ một điểm mù phổ biến trong nhận thức y tế cộng đồng là xu hướng đánh đồng vẻ bề ngoài với tình trạng sức khỏe. Hiệp hội Phòng chống AIDS quận Thạch Cảnh Sơn cảnh báo việc dựa vào ngoại hình để đánh giá nguy cơ lây nhiễm là hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học. Những suy nghĩ chủ quan như "trông đối tác khỏe mạnh", "chúng ta đã quen biết nhau" hay "chỉ một lần không sao" thường là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các ca lây nhiễm mới.
Về mặt lâm sàng, người nhiễm HIV, đặc biệt trong giai đoạn cửa sổ hoặc đang điều trị, thường không có bất kỳ triệu chứng thể chất nào và hoàn toàn trông giống người khỏe mạnh bình thường. Tình trạng lây nhiễm trong các nhóm nguy cơ cao cũng đang là một thách thức y tế lớn. Theo một nghiên cứu công bố đầu năm 2024 trên tạp chí y khoaFrontiers in Public Health, tỷ lệ hiện nhiễm HIV trong nhóm MSM tại một số khu vực đô thị ở Trung Quốc ước tính lên tới 14,6%. Dữ liệu này cho thấy mầm bệnh lưu hành rộng rãi và việc dựa vào trực giác thay vì các biện pháp phòng ngừa vật lý là một quyết định mang tính rủi ro cao.
Nhận định về vụ việc, bác sĩ Xu Chao, chuyên gia tại Bệnh viện Phụ sản Đại học Sơn Đông, khẳng định sự hấp dẫn về mặt thể chất không có giá trị tham chiếu y khoa. "Ngoại hình đẹp không đồng nghĩa với sức khỏe tốt. Cách duy nhất để xác định một người có mang mầm bệnh hay không là thông qua các xét nghiệm máu đạt chuẩn", bác sĩ Xu nhấn mạnh.
Các cơ quan y tế tiếp tục khuyến cáo việc sử dụng bao cao su đúng cách và liên tục là phương pháp hàng đầu để ngăn ngừa HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI). Bên cạnh đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hướng dẫn rằng trong trường hợp xảy ra hành vi nguy cơ cao hoặc rào cản vật lý thất bại, việc can thiệp y tế khẩn cấp vẫn có thể mang lại hiệu quả bảo vệ. Người phơi nhiễm cần tiếp cận Liệu pháp dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) bằng thuốc kháng virus trong vòng 72 giờ đầu tiên, lý tưởng nhất là từ 2 đến 24 giờ sau khi có nguy cơ, để giảm thiểu tối đa khả năng virus xâm nhập và nhân lên trong cơ thể.
Bình Minh (Theo Sina, World Journal)
