Sở thích ăn thịt chế biến sẵn và cảnh báo nguy cơ ung thư đại trực tràng
Ung thư đại trực tràng đang có xu hướng trẻ hóa, và chế độ ăn nhiều thịt chế biến sẵn được xem là một trong những yếu tố nguy cơ đáng lưu ý.
Gần đây, truyền thông Đài Loan (Trung Quốc) nhắc đến trường hợp một phụ nữ thường xuyên ăn cơm hộp và thực phẩm chế biến sẵn, trong đó có xúc xích. Sau một thời gian dài duy trì thói quen ăn uống này, cô được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng khi mới 31 tuổi.
Câu chuyện đã khiến nhiều người lo ngại và đặt ra câu hỏi về mức độ an toàn của các món ăn tưởng như quen thuộc trong bữa sáng hằng ngày.
Ảnh minh họa.
Thịt chế biến sẵn là gì?
Thịt chế biến sẵn là các loại thịt đã được xử lý nhằm tăng hương vị hoặc kéo dài thời gian bảo quản thông qua các phương pháp như hun khói, ướp muối, lên men, sấy khô hoặc bổ sung chất bảo quản. Nhờ tính tiện lợi và giá thành phải chăng, nhóm thực phẩm này được sử dụng phổ biến trong chế độ ăn uống hằng ngày của nhiều gia đình.
Trong thực tế, nhiều món ăn quen thuộc như sandwich kẹp thịt nguội, xúc xích, lạp xưởng hay thịt xông khói đều thuộc nhóm thịt chế biến. Các sản phẩm này thường được tiêu thụ vào bữa sáng hoặc bữa ăn nhanh vì dễ chế biến và có hương vị hấp dẫn.
Tuy nhiên, các nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy quá trình chế biến và bảo quản thịt có thể hình thành hoặc bổ sung một số hợp chất có khả năng gây hại cho sức khỏe. Việc tiêu thụ thường xuyên các loại thịt chế biến sẵn đã được chứng minh có liên quan đến nguy cơ cao hơn của một số bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng và ung thư dạ dày.
Vì sao thịt chế biến có thể làm tăng nguy cơ ung thư?
Theo các chuyên gia, một số hợp chất hóa học trong thịt chế biến có thể gây tổn thương tế bào trong ruột khi tích tụ lâu dài.
Một trong những thành phần đáng chú ý là heme, sắc tố có nhiều trong thịt đỏ. Ngoài ra, trong quá trình chế biến, các nhà sản xuất thường bổ sung nitrat và nitrit nhằm giúp thịt giữ màu và kéo dài thời gian bảo quản. Khi đi vào cơ thể, các chất này có thể chuyển hóa thành hợp chất nitrosamine – nhóm chất được cho là có khả năng gây ung thư.
Bên cạnh đó, khi thịt được nấu ở nhiệt độ cao như chiên, nướng hoặc hun khói, có thể hình thành các hợp chất như amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng. Những chất này có thể gây tổn thương DNA của tế bào trong ruột kết và trực tràng. Nếu tổn thương tích tụ trong thời gian dài, nguy cơ phát triển ung thư sẽ tăng lên.
Không chỉ ung thư, thịt chế biến còn liên quan nhiều bệnh mạn tính như: Tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và các rối loạn chuyển hóa.
Theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thịt chế biến sẵn được xếp vào nhóm các tác nhân có khả năng gây ung thư ở người. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ khoảng 50g thịt chế biến mỗi ngày có thể làm tăng khoảng 18% nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Những loại thịt chế biến phổ biến nên hạn chế
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết nhiều loại thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày thuộc nhóm thịt chế biến và nên được hạn chế tiêu thụ.
Ảnh minh họa.
Xúc xích là một trong những thực phẩm phổ biến nhất. Theo IARC, những người có thói quen ăn xúc xích thường xuyên có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn so với người ít hoặc không sử dụng.
Thịt bò khô cũng là sản phẩm được chế biến qua quá trình tẩm ướp và sấy khô, có thể làm gia tăng nguy cơ ung thư nếu tiêu thụ thường xuyên.
Lạp xưởng, một món ăn quen thuộc trong nhiều bữa ăn gia đình, cũng nằm trong nhóm thực phẩm có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng khi sử dụng với lượng lớn trong thời gian dài.
Các loại thịt nguội như dăm bông hay các sản phẩm thịt cắt lát dùng trong sandwich cũng chứa hàm lượng natri cao và các chất bảo quản, có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và tăng huyết áp.
Ngoài ra, bắp bò ủ muối và nhiều loại thịt đóng hộp, chế phẩm từ thịt hoặc nước sốt thịt cũng được xếp vào nhóm thực phẩm nên hạn chế vì có thể chứa các hợp chất làm tăng nguy cơ ung thư.
Chuyên gia khuyến cáo điều chỉnh chế độ ăn để ngăn ngừa ung thư
Các chuyên gia y tế cho rằng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ung thư, nhưng việc điều chỉnh chế độ ăn uống có thể giúp giảm đáng kể rủi ro. Một trong những khuyến nghị quan trọng là hạn chế tối đa việc tiêu thụ thịt chế biến sẵn.
Thay vì sử dụng các sản phẩm chế biến, người dân nên ưu tiên thực phẩm tươi như thịt nạc, cá, trứng, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt. Việc duy trì chế độ ăn cân bằng, tăng cường rau quả và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư mà còn hỗ trợ bảo vệ sức khỏe tim mạch và hệ tiêu hóa.
Người đàn ông 60 tuổi phát hiện sớm ung thư phổi hiếm gặp nhờ làm 1 việc mà nhiều người Việt bỏ quaGĐXH - Sau 4 năm theo dõi khối u được phát hiện trong lần khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ xác định người bệnh mắc ung thư tế bào thần kinh nội tiết ở phổi, một dạng ung thư hiếm gặp.
