Cậu bé dân tộc H'Mông, ngụ Đăk Lăk khỏe mạnh xuất viện tại Bệnh viện Nhi đồng 1 ngày 28/1 sau 46 ngày ghép tủy trong ca ghép đầu tiên của viện. Sự hồi sinh của bé là kết quả của một hành trình dài đấu tranh với "án tử" và sự phù hợp kỳ diệu từ người anh trai 10 tuổi.
Trước đó, tháng 5/2025, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng nguy kịch, xuất huyết nhiều nơi, thiếu máu nặng, sốt nhiễm trùng và suy dinh dưỡng. Các xét nghiệm cho thấy 3 dòng tế bào máu giảm sâu. Sau khi loại trừ các nguyên nhân khác, bác sĩ chẩn đoán bé mắc suy tủy vô căn mức độ nặng. Ở thể này, tủy xương "tê liệt" không thể tạo máu, tỷ lệ tử vong lên đến 80% nếu không điều trị đặc hiệu.
Gia đình đứng trước hai lựa chọn: ghép tế bào gốc hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch. Do khó khăn trong việc tìm người cho phù hợp, bố mẹ bé chọn điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, suốt 6 tháng ròng rã dùng 3 loại thuốc ức chế miễn dịch kết hợp, cơ thể bé đáp ứng rất kém. Sự sống bệnh nhi hoàn toàn lệ thuộc vào việc truyền hồng cầu và tiểu cầu định kỳ, đồng thời đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng liên tục do bạch cầu thấp.
TS.BS Ngô Ngọc Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 nhận định, khi thuốc thất bại, dị ghép tế bào gốc trở thành phương pháp điều trị triệt để duy nhất còn lại để cứu sống bệnh nhi.
Trong lúc bế tắc, Đơn vị Ghép Tế bào gốc tạo máu tiến hành kiểm tra người thân và phát hiện "chỉ số vàng". Người anh trai 10 tuổi có chỉ số HLA phù hợp hoàn toàn (10/10) với em. Sự tương thích tuyệt đối này giúp tỷ lệ lui bệnh sau 5 năm có thể lên đến 90%. Kế hoạch ghép tủy lập tức được triển khai.
Bệnh nhi được ghép tế bào gốc tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Đầu tháng 11/2025, người anh được đưa đến Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP HCM để thu thập tế bào gốc. Trong khi đó tại Bệnh viện Nhi đồng 1, cậu bé bắt đầu quá trình hóa trị diệt tủy liều cao. Vượt qua những rào cản về ngôn ngữ và nỗi sợ hãi trong phòng cách ly, cậu bé người H'Mông kiên cường hợp tác để đón nhận nguồn tủy mới. Ngày 16/12/2025, túi tế bào gốc từ người anh được truyền vào cơ thể bé dưới sự giám sát chặt chẽ của êkíp hai bệnh viện.
Giai đoạn sau ghép là thử thách cam go nhất. Khi tủy mới chưa kịp mọc, hệ miễn dịch gần như bằng không, bé gặp hàng loạt biến chứng như loét miệng, tổn thương thận, tiểu máu và hội chứng mảnh ghép chống ký chủ nhẹ. Các bác sĩ phải tích cực điều trị kháng sinh, nâng đỡ thể trạng và chăm sóc dinh dưỡng đặc biệt để giữ bé an toàn.
Đáp lại nỗ lực của các y bác sĩ, điều kỳ diệu đã đến. Sau ghép 14 ngày, bé không cần truyền tiểu cầu; sau 24 ngày không cần truyền hồng cầu. Đến ngày thứ 31, mảnh ghép đã mọc và hoạt động ổn định. Ngày thứ 46 sau ghép, bé được xuất viện, trở về cuộc sống bình thường.
Cậu bé cùng các y bác sĩ trước khi xuất viện. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Đây là ca dị ghép tế bào gốc tạo máu đầu tiên được thực hiện thành công tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Theo bác sĩ Minh, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận khoảng 50 trẻ mắc suy tủy vô căn, trong đó hơn một nửa là thể nặng cần điều trị đặc hiệu. Thành công từ ca ghép của hai anh em bệnh nhi mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhi mắc các bệnh lý huyết học, miễn dịch và di truyền hiểm nghèo khác trong tương lai.
Lê Phương
