Bữa sáng từ lâu được xem là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, không chỉ cung cấp năng lượng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trao đổi chất, tinh thần và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại bận rộn, nhiều người lại lựa chọn những món ăn nhanh, tiện lợi mà ít khi để ý đến tác động lâu dài của chúng đối với cơ thể. Đáng lo ngại hơn, một số loại bữa sáng quen thuộc, tưởng chừng vô hại, nếu sử dụng thường xuyên có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, thậm chí là ung thư.
Dưới đây là 5 loại bữa sáng được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên hạn chế, đặc biệt với những người quan tâm đến sức khỏe của bản thân và gia đình.
Ăn thực phẩm chiên rán có thể góp phần gây ra huyết áp cao
1. Bánh rán, đồ chiên ngập dầu
Bánh rán, quẩy, bánh tiêu hay các món chiên dầu là lựa chọn phổ biến tại nhiều quán ăn sáng vỉa hè. Hương vị giòn rụm, béo ngậy khiến chúng rất “được lòng” thực khách. Tuy nhiên, khi dầu ăn bị đun nóng ở nhiệt độ cao và sử dụng lặp lại nhiều lần, sẽ sinh ra chất béo chuyển hóa và các hợp chất oxy hóa độc hại.
Loại quả nhỏ bé được vinh danh “Hương vị của năm 2026”: Giàu vitamin C vượt trội, tốt cho tim mạch và miễn dịchĐỌC NGAY
Theo nhiều nghiên cứu, chất béo chuyển hóa làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, liên quan đến bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 và đặc biệt là ung thư. Việc thường xuyên ăn đồ chiên rán vào buổi sáng không chỉ gây quá tải cho hệ tiêu hóa mà còn khiến cơ thể hấp thụ lượng lớn chất gây hại ngay từ đầu ngày.
2. Thịt nguội, thịt hộp chế biến sẵn
Xúc xích, thịt hộp, giăm bông hay thịt nguội đóng gói là lựa chọn tiện lợi của nhiều gia đình và dân văn phòng. Tuy nhiên, đây lại là nhóm thực phẩm chứa nhiều nitrit, muối và chất bảo quản.
Nitrit khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành nitrosamine – hợp chất được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày và thực quản. Hàm lượng muối cao trong các sản phẩm này cũng làm tăng nguy cơ cao huyết áp, bệnh tim mạch và gây áp lực lớn cho thận nếu sử dụng lâu dài.
Ăn đậu phụ muối lên men (như chao, đậu hũ thối) có thể có lợi do tăng dinh dưỡng nhưng tiềm ẩn rủi ro về muối cao, dễ nhiễm khuẩn nếu chế biến kém
3. Đậu phụ lên men nhiều muối
Đậu phụ lên men (chao) là món ăn quen thuộc trong bữa sáng của nhiều gia đình châu Á, thường ăn kèm cháo hoặc bánh mì. Dù có hương vị hấp dẫn, nhưng phần lớn các sản phẩm đậu phụ lên men bán sẵn chứa hàm lượng natri rất cao.
Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có liên quan đến ung thư dạ dày, đồng thời làm tăng nguy cơ cao huyết áp và tổn thương thận. Ngoài ra, quá trình lên men và bảo quản không đảm bảo có thể tạo ra nitrit – yếu tố nguy cơ đối với ung thư đường tiêu hóa.
4. Bánh ngọt nhiều đường
Bánh kem, bánh quy, bánh ngọt công nghiệp là món khoái khẩu của nhiều người, đặc biệt là trẻ em. Tuy nhiên, lượng đường tinh luyện cao trong các loại bánh này có thể gây tăng đường huyết đột ngột, dẫn đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa và tiểu đường.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn nhiều đường và chất béo bão hòa có thể tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư phát triển, đặc biệt là ung thư đại trực tràng và ung thư dạ dày. Việc dùng bánh ngọt làm bữa sáng thường xuyên không mang lại cảm giác no lâu, khiến cơ thể nhanh đói và ăn nhiều hơn trong ngày.
Ăn lạc mốc chứa aflatoxin trong thời gian dài có thể gây ung thư gan
5. Đậu phộng bị mốc
Ít ai ngờ rằng đậu phộng mốc lại là một trong những mối nguy hiểm lớn nhất cho sức khỏe. Đậu phộng nếu bảo quản không đúng cách rất dễ nhiễm aflatoxin – một trong những chất gây ung thư tự nhiên mạnh nhất, đặc biệt liên quan đến ung thư gan.
Aflatoxin không bị phá hủy hoàn toàn bởi nhiệt độ nấu thông thường, vì vậy việc ăn đậu phộng mốc, dù chỉ một lượng nhỏ nhưng kéo dài, cũng có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng và làm tăng nguy cơ ung thư.
Theo TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia: “Ung thư không đến từ một bữa ăn đơn lẻ, mà là kết quả của thói quen ăn uống kéo dài nhiều năm. Bữa sáng là thời điểm cơ thể hấp thụ dinh dưỡng rất mạnh, vì vậy lựa chọn thực phẩm không lành mạnh vào buổi sáng có thể gây tác động tiêu cực lớn hơn so với các bữa khác. Người dân nên ưu tiên bữa sáng cân đối với ngũ cốc nguyên hạt, protein chất lượng, rau xanh và hạn chế tối đa thực phẩm chiên rán, chế biến sẵn.”
Bữa sáng tưởng chừng đơn giản nhưng lại có ảnh hưởng sâu rộng đến sức khỏe lâu dài. Việc thường xuyên tiêu thụ bánh rán, thịt hộp, đậu phụ lên men nhiều muối, bánh ngọt nhiều đường hay đậu phộng mốc có thể âm thầm làm gia tăng nguy cơ ung thư và nhiều bệnh mạn tính khác.
Vì sức khỏe của bản thân và gia đình, đã đến lúc mỗi người cần nhìn lại thói quen ăn sáng của mình, chủ động thay đổi từ những lựa chọn nhỏ nhất. Một bữa sáng lành mạnh không chỉ giúp bạn bắt đầu ngày mới tràn đầy năng lượng mà còn là khoản “đầu tư” bền vững cho tương lai khỏe mạnh lâu dài.
