Suy thận đang gia tăng, chế độ ăn uống là yếu tố quan trọng
Bệnh suy thận và bệnh thận mạn tính đang gia tăng nhanh chóng trong cộng đồng. Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn uống, đặc biệt là việc tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ, có thể làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh thận và khiến tình trạng suy thận mạn nặng hơn.
Theo các chuyên gia y khoa, việc điều chỉnh chế độ ăn, đặc biệt là lượng protein từ thịt đỏ, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận và làm chậm tiến triển của bệnh.
Ảnh minh họa.
Ăn nhiều thịt đỏ làm tăng nguy cơ suy thận
Để đánh giá mối liên quan giữa chế độ ăn và chức năng thận, nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Woon Puay Koh (Trường Y Duke-NUS, Singapore) dẫn đầu đã theo dõi 63.257 người trong thời gian 15,5 năm.
Kết quả cho thấy nguy cơ tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối phụ thuộc đáng kể vào lượng thịt đỏ mỗi người tiêu thụ. Những người ăn nhiều thịt đỏ, vượt quá 25% lượng khuyến cáo, có nguy cơ bị suy thận cao hơn khoảng 40% so với những người ăn ít.
Trong khi đó, nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ đáng kể giữa nguy cơ suy thận và các nguồn protein khác như thịt gia cầm, cá, tôm, cua, trứng, các sản phẩm từ sữa hay đậu nành. Đáng chú ý, khi thay thế thịt đỏ bằng các nguồn protein này, nguy cơ tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối có thể giảm tới 62%.
Theo Tiến sĩ Koh, phát hiện này cho thấy ngay cả người mắc bệnh thận mạn tính vẫn có thể duy trì chế độ ăn có protein, nhưng nên ưu tiên nguồn đạm từ thực vật hoặc các loại protein dễ chuyển hóa hơn để giảm gánh nặng cho thận.
Ảnh minh họa.
Vì sao người bệnh suy thận nên hạn chế thịt đỏ?
Các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn, thịt dê… chứa nhiều protein, sắt và vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh thận mạn hoặc suy thận mạn, việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm này có thể làm tăng gánh nặng cho thận.
Khi cơ thể tiêu hóa lượng đạm lớn từ thịt đỏ, quá trình chuyển hóa sẽ tạo ra nhiều urê – một chất thải cần được thận lọc và đào thải qua nước tiểu. Ở người có chức năng thận suy giảm, việc tích tụ urê trong máu có thể gây ra hội chứng tăng urê máu với các triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, ngứa da, phù tay chân, khó thở, rối loạn nhịp tim và tăng huyết áp.
Bên cạnh đó, thịt đỏ còn chứa nhiều chất béo bão hòa, có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý chuyển hóa và tim mạch – những yếu tố vốn đã phổ biến ở bệnh nhân suy thận.
Vì vậy, việc ăn quá nhiều thịt đỏ có thể khiến bệnh thận tiến triển nhanh hơn, thậm chí làm tăng nguy cơ chuyển sang suy thận giai đoạn cuối, khi người bệnh buộc phải chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận để duy trì sự sống.
Người bệnh suy thận nên ăn đạm như thế nào?
Đối với người mắc suy thận mạn độ 3–4, chưa cần chạy thận, các chuyên gia khuyến cáo lượng protein nên được kiểm soát chặt chẽ, khoảng 0,6–0,8 g đạm trên mỗi kg cân nặng mỗi ngày.
Ví dụ, một người nặng 60 kg có thể tiêu thụ khoảng 36–48 g protein mỗi ngày, tương đương khoảng 180–240 g thịt nạc như thịt lợn hoặc thịt gà.
Nguồn đạm phù hợp cho người bệnh thận thường bao gồm thịt lợn nạc bỏ mỡ, thịt gà bỏ da, cá, lòng trắng trứng hoặc sữa chuyên biệt dành cho bệnh nhân thận. Thực phẩm nên được chế biến đơn giản như luộc hoặc hấp, hạn chế gia vị mặn và tránh các món chế biến sẵn.
Ngoài ra, người bệnh cần hạn chế các thực phẩm giàu đạm và khó chuyển hóa như thịt bò, thịt dê, nội tạng động vật, hải sản nhiều đạm, thực phẩm đóng hộp, cá khô hoặc các món nhiều muối.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung các chế phẩm đạm chuyên biệt dành cho người suy thận mạn để đảm bảo dinh dưỡng mà không làm tăng gánh nặng cho thận. Tuy nhiên, chế độ ăn cần được điều chỉnh phù hợp với từng tình trạng bệnh và nên có sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Ảnh minh họa.
Làm gì để phòng ngừa nguy cơ suy thận?
- Duy trì lối sống lành mạnh, uống đủ nước lọc, hạn chế nước ngọt và đồ uống công nghiệp.
- Ăn nhạt, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, cân đối giữa đạm động vật và đạm thực vật, đồng thời kiểm soát tốt đái tháo đường và tăng huyết áp nếu mắc bệnh.
- Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh thận thay vì chỉ đi khám khi có triệu chứng.
- Không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng hay thuốc đông y không rõ nguồn gốc.
- Cần tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý.
- Điều trị triệt để các nhiễm khuẩn thông thường để hạn chế nguy cơ làm nặng thêm các bệnh lý cầu thận, trong đó có viêm cầu thận IgA. Với gia đình có người mắc bệnh thận mạn hoặc viêm cầu thận IgA, các thành viên cùng huyết thống nên tầm soát chức năng thận định kỳ.
Doanh nhân 28 tuổi phát hiện suy thận từ dấu hiệu tưởng đơn giản, rất nhiều người Việt đã bỏ quaGĐXH - Trường hợp doanh nhân 28 tuổi phát hiện suy thận sau cơn chóng mặt là lời cảnh báo về hệ lụy của lối sống thiếu lành mạnh.
