23h30 đêm cuối năm, trong khi dòng người từ khắp ngả đường đổ về các điểm bắn pháo hoa háo hức chờ khoảnh khắc giao thừa, không khí tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy căng như dây đàn. Bên cạnh hàng chục bệnh nhân đang nằm cấp cứu, một ca tai nạn giao thông nghiêm trọng được chuyển lên từ tuyến dưới. Nam bệnh nhân khoảng 45 tuổi, đa chấn thương, dập phổi, sốc mất máu, rơi vào ngưng tim.
BS.CK1 Từ Quốc Tài cùng kíp trực bước vào cuộc đua giành giật sự sống. Tiếng máy monitor dồn dập hòa lẫn y lệnh ép tim, bóp bóng, thiết lập đường truyền... Các quy trình siêu âm, hội chẩn được thực hiện khẩn trương để đẩy bệnh nhân vào phòng mổ cứu sinh mạng ngay tại Khoa Cấp cứu. Cuộc phẫu thuật và hồi sức kéo dài xuyên qua thời khắc giao thừa. Khi các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân tạm có tín hiệu, bác sĩ ngẩng đầu nhìn đồng hồ thì đã gần 2h sáng, năm mới đã sang từ lúc nào không hay.
"13 năm làm nghề, tôi có đến 5-6 cái Tết đón giao thừa trong bệnh viện, bên ngoài người ta sum vầy, còn trong này gia đình bệnh nhân phải chịu cảnh đau đớn, thậm chí sinh ly tử biệt", bác sĩ Tài chia sẻ. Với anh, điều ám ảnh nhất là phải thông báo tin buồn cho thân nhân ngay trong ngày đầu năm.
Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, để đảm bảo quân số trực chiến, các bác sĩ chuyển sang chế độ trực "tua 12 tiếng" thay vì 8 tiếng như ngày thường. Trung bình mỗi tua, khoa tiếp nhận 130-140 ca cấp cứu. Càng về đêm, áp lực càng lớn khi các ca nặng từ tuyến dưới liên tục chuyển về.
Y bác sĩ cứu chữa người bệnh tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: Hạnh Quyên
Không chỉ là cuộc chiến trong bốn bức tường bệnh viện, "chiến trường" của bác sĩ cấp cứu ngoại viện lại nằm giữa dòng người kẹt cứng. Đêm cuối năm, bác sĩ Vũ Khoa Cát, Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM nhận tin báo ca đột quỵ não giờ thứ 3. Xe cứu thương xuất phát từ hơn 21h nhưng lập tức "chôn chân" vì biển người đổ về khu trung tâm quá đông.
Hai người con của bệnh nhân liên tục đập kính xe, kích động vì sốt ruột. Ngồi phía sau thùng xe, bác sĩ Cát vừa giữ băng ca, vừa tiêm thuốc an thần, theo dõi sinh hiệu cho người bệnh đang co giật. Bên ngoài, tiếng còi hú bất lực trước đám đông, bác sĩ phải dùng loa liên tục xin nhường đường. Chiếc xe lách qua biển người, đưa bệnh nhân đến bệnh viện lúc hơn 23h, may mắn kịp thời gian điều trị tiêu sợi huyết.
"Bàn giao xong bệnh nhân, xe đi ngang đường Nguyễn Tri Phương thấy người dân đốt pháo sáng cầm tay, cả kíp trực mới biết đồng hồ vừa điểm 0h", bác sĩ Cát nhớ lại.
Cũng có năm, đúng khoảnh khắc giao thừa, kíp 115 có mặt tại nhà một cụ bà 70 tuổi bị hôn mê do hạ đường huyết. Khi tỉnh lại, bà cụ nhất quyết không chịu đi viện, mắng bác sĩ: "Sao mang bàn thờ sang đây, hôm nay mới 26 Tết mà". Bệnh nhân bị lẫn lộn thời gian, êkíp phải mất rất nhiều thời gian thuyết phục mới đưa được bà đi cấp cứu an toàn.
Xe cấp cứu rời Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM trong đêm đi tiếp cận hiện trường. Ảnh: Hoàng Việt
Bên cạnh áp lực chuyên môn, nhân viên y tế còn đối diện với những tình huống giằng co về tâm lý của người bệnh ngày Tết. Bác sĩ Phạm Thái Ngọc Long, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Quân y 175 tiếp nhận cụ bà hơn 70 tuổi nhập viện vì đợt cấp suy tim ngay trước giao thừa. Dù khó thở, vật vã, nhưng khi vừa tỉnh lại, biết đã qua năm mới, bà giật phăng mặt nạ oxy, rút kim truyền nằng nặc đòi về vì sợ con cháu "mất Tết".
Bác sĩ phải mời người con trai vào động viên. Cái nắm tay và câu nói của người con khiến kíp trực xúc động: "Tết mà bác sĩ cũng phải vào viện cứu người nên má ráng để bác sĩ chữa. Má khỏe má về nhà thì ngày nào cũng là Tết, chứ má mất thì tụi con còn tết nhất gì nữa". Đến sáng hôm sau, khi tình hình khả quan, bác sĩ kê đơn, hướng dẫn người nhà chăm sóc để đưa bà về thỏa nguyện sum vầy.
"Năm đầu tiên trực Tết cũng chạnh lòng, nhưng làm riết rồi quen, nhận ra mình đang đánh đổi sự riêng tư của bản thân nhưng có thể đổi lấy sự an toàn cho người bệnh", bác sĩ Long nói, thêm rằng quy trình khám sàng lọc ngày Tết thường kỹ lưỡng hơn để tiên lượng chính xác rủi ro, tránh vì chiều lòng bệnh nhân cho về sớm mà xảy ra biến chứng.
Từ thực tế lâm sàng, các bác sĩ nhận định mô hình bệnh tật ngày Tết có quy luật: 28-29 tháng Chạp tăng tai nạn giao thông; từ mùng 1-2 tăng ẩu đả và các bệnh lý nội khoa "thầm lặng" như tim mạch, đột quỵ do sinh hoạt đảo lộn. Do đó, bác sĩ khuyến cáo người có bệnh nền cần duy trì thuốc men, dinh dưỡng đúng giờ. Tuyệt đối không vì tâm lý "kiêng kỵ đầu năm" mà trì hoãn đến viện, bởi "thời gian vàng" trong đột quỵ hay nhồi máu cơ tim một khi đã qua thì không thể lấy lại.
Y bác sĩ tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Quân y 175. Ảnh: Quỳnh Trần
Sau ca cấp cứu căng thẳng, bác sĩ Tài trút bỏ găng tay, tranh thủ dựa lưng vào ghế trực. Phút nghỉ ngơi chưa đầy mươi phút bị cắt ngang bởi tiếng còi hụ dồn dập từ cổng vào. Cả kíp lại bật dậy, xốc lại áo blouse, tiếp tục lao vào ca cấp cứu mới giữa đêm đầu năm.
Lê Phương
