Một chế độ ăn kiêng khoa học không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn góp phần nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, việc ép bản thân theo những thực đơn hà khắc, thiếu linh hoạt dễ khiến nhiều người nhanh chóng bỏ cuộc. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, giảm cân chỉ thực sự hiệu quả khi chế độ ăn phù hợp với lối sống và có thể duy trì lâu dài.
Biến ăn kiêng thành phong cách sống
Biến thói quen ăn uống lành mạnh thành một phần của lối sống giúp bạn dễ dàng duy trì chế độ ăn kiêng mà không bị căng thẳng, mệt mỏi.
Ăn kiêng chỉ trong thời gian ngắn để giảm cân thường dẫn đến hiệu ứng tăng cân trở lại. Tiến sĩ Frank Hu, Giáo sư Dinh dưỡng và Dịch tễ học tại Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), cho rằng chế độ ăn lành mạnh nên được xem là một phần của lối sống, không phải giải pháp tạm thời. Khi các bữa ăn được thiết kế phù hợp khẩu vị cá nhân, khả năng duy trì sẽ cao hơn và áp lực tâm lý cũng giảm đi.
Hạn chế đường tinh luyện và chất tạo ngọt nhân tạo
Đường tinh luyện và các chất tạo ngọt nhân tạo thường có mặt trong bánh kẹo, nước ngọt, đồ ăn chế biến sẵn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêu thụ nhiều đường bổ sung làm tăng nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên nguồn ngọt tự nhiên từ trái cây tươi hoặc sử dụng lượng nhỏ mật ong, siro cây phong trong chế độ ăn hàng ngày.
Ưu tiên thực phẩm theo mùa
Thực phẩm theo mùa thường tươi hơn, giàu vi chất và ít qua xử lý. Tiến sĩ Dariush Mozaffarian, Giám đốc Viện Food is Medicine thuộc Đại học Tufts (Mỹ), cho biết chế độ ăn đa dạng, dựa trên thực phẩm tự nhiên theo mùa giúp cải thiện chất lượng dinh dưỡng tổng thể và hỗ trợ kiểm soát cân nặng tốt hơn so với thực đơn đơn điệu kéo dài.
Không sao chép chế độ ăn của người khác
Mỗi cơ thể phản ứng khác nhau với cùng một chế độ ăn. Việc áp dụng máy móc phương pháp ăn kiêng của người khác có thể gây mệt mỏi hoặc phản tác dụng. Các chuyên gia khuyến cáo cần xác định nguyên nhân tăng cân, thói quen sinh hoạt và tình trạng sức khỏe cá nhân trước khi xây dựng thực đơn. Khi chế độ ăn phù hợp với cơ địa, quá trình giảm cân sẽ nhẹ nhàng và an toàn hơn.
Cho phép bản thân ăn ngon có kiểm soát
Ăn uống không chỉ nhằm cung cấp năng lượng mà còn liên quan chặt chẽ đến cảm xúc. Theo Hiệp hội Dinh dưỡng Mỹ (Academy of Nutrition and Dietetics), việc cho phép bản thân thưởng thức những món ăn yêu thích với khẩu phần hợp lý giúp giảm cảm giác thèm ăn quá mức và hạn chế nguy cơ ăn uống mất kiểm soát.
Không quá ám ảnh việc đếm calo
Thâm hụt calo giúp giảm cân hiệu quả nhưng duy trì lâu dài có thể gây căng thẳng tâm lý.
Đếm calo có thể hữu ích trong giai đoạn đầu, nhưng nếu kéo dài dễ gây căng thẳng tâm lý. Tiến sĩ Susan Roberts, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Tufts, cho rằng lắng nghe tín hiệu đói - no của cơ thể và ưu tiên chất lượng thực phẩm quan trọng hơn việc tính toán con số tuyệt đối. Một chế độ ăn cân bằng sẽ tự điều chỉnh năng lượng nạp vào theo nhu cầu thực tế.
Không loại bỏ hoàn toàn chất béo
Chất béo là thành phần thiết yếu đối với cơ thể. Các nghiên cứu đăng trên tạp chí The Lancet cho thấy chất béo không bão hòa từ cá, quả bơ, các loại hạt giúp bảo vệ tim mạch và hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Việc loại bỏ hoàn toàn chất béo có thể gây thiếu hụt dinh dưỡng và ảnh hưởng đến nội tiết.
Khi chế độ ăn trở nên dễ chịu, việc giữ dáng và chăm sóc sức khỏe sẽ không còn là áp lực.
Vienne (Theo PMC, Healthline)
